Chỉ 4 ngày nữa, Việt Nam chính thức có thêm một TP trực thuộc Trung ương mới

Chỉ còn 4 ngày nữa, Quảng Ninh sẽ chính thức bước sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương. Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua ngày 24/8, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của tỉnh Quảng Ninh hiện nay, với diện tích hơn 6.231km2 và dân số khoảng 1,52 triệu người.

Thành phố mới sẽ gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu, tiếp giáp Hải Phòng, Bắc Ninh, Lạng Sơn, Trung Quốc và Biển Đông. Với cấu trúc này, Quảng Ninh không chỉ mở rộng quy mô quản lý đô thị mà còn hình thành một không gian phát triển bao quát cả đô thị, nông thôn, biển, đảo và khu vực biên giới.

Các giấy tờ, văn bản được cấp trước thời điểm thành lập thành phố nếu còn thời hạn hoặc chưa hết hiệu lực vẫn tiếp tục được sử dụng. Những cơ chế, chính sách đặc thù đang áp dụng cũng được duy trì theo thời hạn hoặc cho đến khi cơ quan có thẩm quyền quyết định thay đổi.

Việc chuyển sang mô hình thành phố trực thuộc Trung ương vì thế không làm gián đoạn hoạt động quản lý và đời sống người dân, mà đặt trọng tâm vào việc kiện toàn tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động chính quyền liên tục và tạo nền tảng cho giai đoạn phát triển mới.

Không gian phát triển mới của Quảng Ninh

Điểm đáng chú ý nhất sau khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương là Quảng Ninh có thêm điều kiện để tổ chức lại không gian phát triển trên quy mô toàn tỉnh.

Với vị trí nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, có cả biên giới trên bộ, biên giới trên biển với Trung Quốc cùng hệ thống giao thông đường bộ, hàng không và đường biển, Quảng Ninh đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển, thương mại, logistics, du lịch và công nghiệp.

Định hướng đặt ra cho thành phố mới là xây dựng một đô thị biển hiện đại, xanh, thông minh, có sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời trở thành trung tâm kinh tế biển, du lịch và dịch vụ. Đây cũng là nền tảng để Quảng Ninh đảm nhận vai trò lớn hơn trong liên kết vùng, đặc biệt giữa Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh và các địa phương khu vực Đông Bắc, đồng thời tăng cường kết nối với thị trường Trung Quốc và quốc tế.

Vị thế mới đi cùng yêu cầu bảo tồn di sản

Trong quá trình mở rộng không gian phát triển, Quảng Ninh đồng thời phải giải bài toán cân bằng giữa đô thị hóa, thu hút đầu tư và bảo tồn các giá trị tự nhiên, di sản.

Đặc biệt, Vịnh Hạ Long tiếp tục là một trong những không gian cần được kiểm soát chặt chẽ. Chính phủ yêu cầu hạn chế tối đa các công trình quy mô lớn, nhà cao tầng hoặc kiến trúc có thể ảnh hưởng đến tầm nhìn hướng vịnh; đồng thời kiểm soát hoạt động xây dựng tại khu vực ven bờ và vùng đệm.

Điều này cho thấy mô hình phát triển mới của Quảng Ninh không chỉ đặt mục tiêu mở rộng đô thị mà còn hướng tới sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ cảnh quan và phát triển bền vững.

Theo định hướng dài hạn, Quảng Ninh được kỳ vọng phát triển theo mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm, kết hợp các không gian đô thị, biển đảo, biên giới, sinh thái và kinh tế. Đây là bước chuyển quan trọng để địa phương khai thác đồng thời nhiều lợi thế thay vì phụ thuộc vào một số động lực truyền thống.

Từ địa phương trọng điểm đến thành phố trực thuộc Trung ương

Quảng Ninh vốn là một trong những địa phương có vị trí kinh tế đặc biệt tại miền Bắc, với thế mạnh về du lịch, công nghiệp, kinh tế cửa khẩu, cảng biển và kinh tế biển. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương tạo thêm một khuôn khổ quản trị và phát triển mới cho những lợi thế này.

Trong thời gian tới, thành phố mới sẽ có điều kiện tiếp cận và triển khai các cơ chế, chính sách dành cho thành phố trực thuộc Trung ương trong những lĩnh vực như đầu tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược, tài chính - ngân sách, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đất đai, giải phóng mặt bằng và phát triển quỹ đất.

Mục tiêu đặt ra không chỉ là thay đổi mô hình hành chính mà quan trọng hơn là nâng tầm vai trò của Quảng Ninh trong cấu trúc phát triển vùng và quốc gia.

Từ ngày 1/9, cùng với Bắc Ninh, Quảng Ninh sẽ đưa số thành phố trực thuộc Trung ương của Việt Nam lên 9, gồm Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, Đồng Nai, Quảng Ninh và Bắc Ninh.

Với quy mô hơn 6.200km2, dân số trên 1,5 triệu người cùng vị trí đặc biệt về biển, biên giới, cảng biển và du lịch, thành phố Quảng Ninh mới được kỳ vọng trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đông Bắc, đồng thời mở ra một chặng phát triển mới cho địa phương.