Chi bồi thường vượt 5.300 tỷ đồng, vì sao lợi nhuận mảng bảo hiểm của PVI Holdings vẫn tăng gần 40%?
Tổng chi bồi thường gộp tăng gần 67%, nhưng phần tổn thất giữ lại chỉ tăng 207 tỷ đồng. Tái bảo hiểm, phí thuần và hoa hồng nhượng tái bảo hiểm là lời giải chính.
Từ hơn 5.300 tỷ đồng chi bồi thường đến mức tăng 207 tỷ đồng của tổn thất giữ lại
CTCP PVI (PVI Holdings, HNX: PVI) ghi nhận tổng chi bồi thường gộp 5.331 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 66,7% so với mức 3.198 tỷ đồng cùng kỳ. Riêng quý II, khoản chi này đạt 3.190 tỷ đồng, tăng 67,3%.
Bồi thường gộp là khoản chi trước khi tính đến phần thu hồi từ các hợp đồng nhượng tái bảo hiểm. Vì vậy, con số hơn 5.300 tỷ đồng chưa phản ánh đầy đủ phần tổn thất thực tế còn lại tại PVI Holdings sau khi phân bổ rủi ro cho các nhà tái bảo hiểm.
Trong 6 tháng, thu bồi thường nhượng tái bảo hiểm đạt 3.891 tỷ đồng, tăng 102,1% so với cùng kỳ. Riêng quý II, khoản thu này đạt 2.472 tỷ đồng, tăng 89,5%. Nhờ đó, chi bồi thường và trả tiền bảo hiểm thuần chỉ tăng từ 1.464 tỷ đồng lên 1.672 tỷ đồng, tương đương 14,1%.
Chênh lệch giữa bồi thường gộp và bồi thường thuần là trọng tâm của bài toán lợi nhuận. Bồi thường gộp tăng thêm 2.132 tỷ đồng, trong khi bồi thường thuần chỉ tăng thêm 207 tỷ đồng. Tỷ lệ bồi thường thuần vì vậy giảm từ 39% xuống 36,7%, dù tổng chi bồi thường tăng gần 67%.

Cơ chế này gắn với cấu trúc hoạt động của PVI Holdings. Doanh nghiệp có Tổng Công ty Bảo hiểm PVI ở mảng bảo hiểm gốc, Tổng CTCP Tái bảo hiểm Hà Nội (Hanoi Re) ở mảng tái bảo hiểm và CTCP Quản lý quỹ PVI (PVI AM) ở mảng quản lý tài sản.
Với các nghiệp vụ tài sản thương mại, kỹ thuật và năng lượng quy mô lớn, tái bảo hiểm cho phép PVI Holdings mở rộng quy mô khai thác mà không giữ lại toàn bộ rủi ro trên bảng cân đối. Một phần trách nhiệm bồi thường được chuyển giao cho các nhà tái bảo hiểm theo các hợp đồng đã thu xếp.
Ở mảng bảo hiểm gốc, AM Best duy trì xếp hạng năng lực tài chính A-, xếp hạng tín dụng dài hạn a- và xếp hạng quốc gia aaa.VN đối với Tổng Công ty Bảo hiểm PVI, với triển vọng ổn định. Các mức xếp hạng này hỗ trợ năng lực nhận bảo hiểm và thu xếp tái bảo hiểm đối với những hợp đồng có quy mô trách nhiệm lớn.
Phí thuần tăng nhanh, hoa hồng tái bảo hiểm kéo biên lợi nhuận đi lên
Sau khi bồi thường thuần được kiểm soát, động lực tiếp theo đến từ phần phí bảo hiểm còn lại trong hệ thống. Tổng doanh thu phí bảo hiểm của PVI Holdings đạt 15.751 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 13,9%.
Trong đó, phí bảo hiểm gốc đạt 9.020 tỷ đồng, tăng 12,5%; phí nhận tái bảo hiểm đạt 6.730 tỷ đồng, tăng 15,8%. Tuy nhiên, tổng doanh thu phí mới phản ánh quy mô khai thác trước khi trừ phần phí chuyển cho các nhà tái bảo hiểm.
Doanh thu phí bảo hiểm thuần đạt 4.555 tỷ đồng, tăng 21,2%, cao hơn tốc độ tăng của tổng doanh thu phí bảo hiểm. Tỷ lệ giữ lại phí bảo hiểm tăng từ 30,1% lên 31,2%, cho thấy phần phí còn lại trong hệ thống tăng nhanh hơn quy mô phí danh nghĩa.

Cùng với đó, hoa hồng nhượng tái bảo hiểm và doanh thu bảo hiểm khác đạt 1.094 tỷ đồng trong 6 tháng, tăng 71,8% so với mức 637 tỷ đồng cùng kỳ. Riêng quý II, khoản thu này đạt 531 tỷ đồng, tăng 67,6%.
Hoa hồng nhượng tái bảo hiểm bù đắp một phần chi phí khai thác hợp đồng và chi phí quản lý nghiệp vụ phát sinh trước khi PVI Holdings chuyển giao rủi ro. Vì vậy, tái bảo hiểm không chỉ làm giảm phần bồi thường doanh nghiệp phải giữ lại mà còn tạo thêm nguồn thu hỗ trợ chi phí khai thác.
Tác động tổng hợp được phản ánh trực tiếp vào kết quả nghiệp vụ. Doanh thu thuần hoạt động bảo hiểm tăng 28,5%, lên 5.649 tỷ đồng. Tổng chi phí trực tiếp hoạt động bảo hiểm tăng 26%, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu thuần.
Lợi nhuận gộp hoạt động bảo hiểm theo đó tăng từ 794 tỷ đồng lên 1.110 tỷ đồng, tương đương 39,7%. Biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 18,1% lên 19,6%.
Cơ cấu lợi nhuận cũng dịch chuyển rõ hơn về nghiệp vụ bảo hiểm. Kết quả hoạt động tài chính thuần đạt 502 tỷ đồng, tăng 10,3%, thấp hơn mức tăng của lợi nhuận gộp bảo hiểm.
Tỷ trọng kết quả tài chính thuần trên lợi nhuận trước thuế giảm từ 48,4% xuống 40,2%. Trong khi đó, lợi nhuận gộp bảo hiểm tương đương 88,9% lợi nhuận trước thuế, cao hơn mức 84,5% cùng kỳ.

Lợi nhuận gần cán đích năm, áp lực chuyển sang dự phòng và phải thu
Kết quả bán niên đưa PVI Holdings tiến sát mục tiêu lợi nhuận năm. Doanh thu hợp nhất đạt 16.921 tỷ đồng, tương đương khoảng 58,7% kế hoạch 28.815 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 1.240 tỷ đồng, tương đương 99,7% kế hoạch 1.243 tỷ đồng.
Tại công ty con chủ lực ở mảng bảo hiểm gốc, Bảo hiểm PVI đạt tổng doanh thu 17.167 tỷ đồng, hoàn thành 63% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt 1.006 tỷ đồng, tương đương 103,2% mục tiêu cả năm.
Bảng cân đối của PVI Holdings tiếp tục phản ánh đặc thù của doanh nghiệp bảo hiểm. Cuối quý II, tiền và danh mục đầu tư tài chính đạt 20.650 tỷ đồng, tăng 16,5% so với đầu năm. Riêng danh mục đầu tư tài chính đạt 19.785 tỷ đồng, tương đương 42,6% tổng tài sản.
Cùng thời điểm, tổng tài sản hợp nhất đạt 46.450 tỷ đồng, tăng 18,3% so với cùng kỳ. Nợ phải trả đạt 36.976 tỷ đồng, tăng 21,8%, trong khi vốn chủ sở hữu đạt 9.475 tỷ đồng, tăng 6,3%.
Trong cơ cấu nghĩa vụ bảo hiểm, tổng dự phòng nghiệp vụ đạt 27.446 tỷ đồng tại ngày 30/6, tăng 29,8% so với cùng kỳ. Dự phòng bồi thường đạt 17.157 tỷ đồng, tăng 80,2%; dự phòng phí bảo hiểm gốc và nhận tái bảo hiểm đạt 9.730 tỷ đồng; dự phòng dao động lớn đạt 559 tỷ đồng.
Khoản phải thu hoạt động bảo hiểm cũng chiếm tỷ trọng cao trên bảng cân đối. Cuối quý II, khoản này đạt 22.934 tỷ đồng, tăng 26,7% và tương đương 49,4% tổng tài sản.
Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt khoảng 1.240 tỷ đồng trong 6 tháng, cao hơn mức 940 tỷ đồng cùng kỳ. Diễn biến này đặt kết quả lợi nhuận bên cạnh quy mô phải thu, dự phòng nghiệp vụ và khả năng thu hồi từ các hợp đồng tái bảo hiểm.

Hanoi Re giữ vai trò kết nối giữa bảo hiểm gốc và tái bảo hiểm trong hệ thống PVI Holdings. Tháng 3, AM Best nâng xếp hạng tín dụng dài hạn của doanh nghiệp từ bbb lên bbb+, đồng thời giữ nguyên xếp hạng năng lực tài chính B++ và xếp hạng quốc gia aaa.VN.
Hanoi Re cũng nhận lượng nghiệp vụ đáng kể từ Bảo hiểm PVI. Mối liên kết này gắn hoạt động bảo hiểm gốc với quá trình phân bổ rủi ro, doanh thu phí và trách nhiệm bồi thường trong hệ thống PVI Holdings.