Vĩ mô

Chi phí sản xuất cao hơn đối thủ 30%, thủy sản Việt Nam lấy gì chinh phục mốc 16 tỷ USD?

Khúc văn • 15/11/2026 19:48

Xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt 10,4 tỷ USD trong 10 tháng năm 2026, tăng 12,1%. Theo VASEP, nếu duy trì mức tăng trưởng 10% mỗi năm, kim ngạch toàn ngành có thể tiến sát 16 tỷ USD vào năm 2029.

1 thuỷ sản, hải sản
Cá tra đạt kim ngạch 1,98 tỷ USD trong 10 tháng, tăng 11%.

Tôm dẫn đầu các mặt sản chủ lực

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kim ngạch xuất khẩu thủy sản 10 tháng năm 2026 đạt 10,4 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 10, xuất khẩu đạt 1,32 tỷ USD, tăng 13,5%.

Trong các mặt hàng chủ lực, tôm tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 4,22 tỷ USD, tăng 9%. Trong đó, tôm hùm xanh đạt khoảng 915 triệu USD, tăng 31%; tôm chân trắng đạt 2,62 tỷ USD, tăng 4%. Tuy nhiên, xuất khẩu tôm trong tháng 10 giảm gần 5%, còn 474 triệu USD, do áp lực cạnh tranh về giá và nguồn cung từ Ecuador tại thị trường Mỹ.

Cá tra đạt kim ngạch 1,98 tỷ USD trong 10 tháng, tăng 11%. Nhóm cá khác đạt trên 2 tỷ USD, tăng 17%; riêng tháng 10 tăng 55%, đóng góp khoảng 70% mức tăng kim ngạch toàn ngành trong tháng. Các mặt hàng khác cũng ghi nhận kết quả tích cực, trong đó cua, ghẹ và giáp xác đạt gần 418 triệu USD, tăng 32,6%; nhuyễn thể có vỏ đạt trên 260 triệu USD, tăng 23%; mực và bạch tuộc đạt gần 700 triệu USD, tăng gần 15%; cá ngừ đạt 817 triệu USD, tăng 5%.

Về thị trường, Trung Quốc - Hồng Kông tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất với kim ngạch 2,62 tỷ USD, tăng 30,3%, đóng góp khoảng 54% mức tăng xuất khẩu toàn ngành. ASEAN đạt 722 triệu USD, tăng 22,9%.

Trong khi đó, xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục gặp khó khăn. Tháng 10, kim ngạch giảm 11,8%, còn gần 200 triệu USD; lũy kế 10 tháng đạt 1,63 tỷ USD, giảm 1,2%. Xuất khẩu sang EU và Nhật Bản có dấu hiệu cải thiện trong tháng 10 nhưng tính chung 10 tháng chỉ tăng lần lượt 1,1% và 2,8%.

Với kết quả hiện tại, ngành thủy sản cần xuất khẩu thêm khoảng 1,54 tỷ USD trong hai tháng cuối năm để hoàn thành mục tiêu 12 tỷ USD năm 2026.

Ba kịch bản tăng trưởng đến năm 2029

Trên cơ sở mục tiêu 12 tỷ USD trong năm 2026, VASEP đưa ra ba kịch bản tăng trưởng cho ngành thủy sản đến năm 2029.

1 tôm
Ba kịch bản tăng trưởng đến năm 2029.

Ở kịch bản tăng trưởng chậm, nếu sức mua toàn cầu yếu, kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân 3% mỗi năm, đạt khoảng 13 tỷ USD vào năm 2029. Với kịch bản cơ sở, tốc độ tăng trưởng 6% mỗi năm sẽ đưa kim ngạch lên 12,7 tỷ USD năm 2027, 13,47 tỷ USD năm 2028 và 14,28 tỷ USD năm 2029. Trong khi đó, nếu duy trì mức tăng trưởng 10% mỗi năm, xuất khẩu thủy sản có thể tiến sát 16 tỷ USD vào năm 2029.

Theo VASEP, khoảng cách gần 1,7 tỷ USD giữa kịch bản cơ sở và kịch bản mục tiêu cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn, nhưng để đạt được mục tiêu cao hơn, ngành cần cải thiện năng lực cạnh tranh, kiểm soát chi phí và tháo gỡ các điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng.

Chủ tịch VASEP Đỗ Ngọc Tài nhận định, thị trường thủy sản thế giới ngày càng đặt ra yêu cầu cao về an toàn thực phẩm, chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Thủy sản Việt Nam có lợi thế về mạng lưới thị trường, năng lực chế biến sâu và khả năng đa dạng hóa sản phẩm, nhưng giá thành sản xuất vẫn là điểm yếu. Riêng ngành tôm, chi phí sản xuất của Việt Nam hiện cao hơn Ecuador và Ấn Độ khoảng 20-30%, chủ yếu do chi phí con giống, thức ăn, môi trường và điện năng.

Bên cạnh đó, biến động địa chính trị, xung đột thương mại và những thay đổi về thuế quan, biện pháp phòng vệ thương mại tại các thị trường lớn đang khiến hoạt động xuất khẩu khó dự báo, gia tăng áp lực lên giá bán và kế hoạch sản xuất của doanh nghiệp.

Trước tình hình này, VASEP khuyến nghị doanh nghiệp chủ động chuẩn bị năng lực cung ứng từ khâu lựa chọn con giống, tổ chức vùng nuôi đến đầu tư thiết bị, bố trí công suất và nguồn vốn. Đồng thời, cần đa dạng hóa thị trường, khách hàng và sản phẩm, giảm phụ thuộc vào một số thị trường nhất định; khai thác thêm tiềm năng tại Trung Đông, Anh, Canada và Australia.

Về dài hạn, việc chủ động nguồn con giống, giảm chi phí thức ăn, nâng cao hiệu quả vùng nuôi, kiểm soát chất lượng và hoàn thiện truy xuất nguồn gốc được xem là những điều kiện quan trọng để hạ giá thành, nâng sức cạnh tranh và tạo nền tảng cho mục tiêu xuất khẩu gần 16 tỷ USD vào năm 2029.

Theo Kiến thức Đầu tư | 2026-11-15 09:14
https://dautu.kinhtechungkhoan.vn/chi-phi-san-xuat-cao-hon-doi-thu-30-thuy-san-viet-nam-lay-gi-chinh-phuc-moc-16-ty-usd-1474936.html
Đừng bỏ lỡ
    Đặc sắc
    Nổi bật Người quan sát
    Đọc tiếp
    Chi phí sản xuất cao hơn đối thủ 30%, thủy sản Việt Nam lấy gì chinh phục mốc 16 tỷ USD?
    POWERED BY ONECMS & INTECH