Chính thức: Từ 1/7, ngân hàng được nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư số 25/2026/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo quy định mới, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn được nâng từ 30% lên 40%.

Trước đó, tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn đã được điều chỉnh giảm theo lộ trình từ 40% xuống 37%, sau đó về 34% và áp dụng mức 30% từ ngày 1/10/2023. Với Thông tư 25/2026/TT-NHNN, tỷ lệ này quay lại mức 40%, tương đương ngưỡng áp dụng trong giai đoạn 2020-2021.

Tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn phản ánh mức độ chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và hoạt động cho vay của ngân hàng. Chỉ tiêu này cho biết ngân hàng được sử dụng bao nhiêu nguồn vốn có kỳ hạn ngắn để tài trợ cho các khoản vay có thời hạn trung và dài hạn.

Khi tỷ lệ tối đa được nâng lên, các ngân hàng có thêm dư địa sử dụng nguồn vốn ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu tín dụng trung và dài hạn. Thay đổi này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn của nền kinh tế vẫn tập trung nhiều ở các khoản vay phục vụ đầu tư, sản xuất, kinh doanh và các dự án có chu kỳ thu hồi vốn dài hơn.

Trong nhiều năm trước, Ngân hàng Nhà nước từng hạ dần tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn nhằm thu hẹp chênh lệch kỳ hạn trong hệ thống ngân hàng. Nguyên nhân là phần lớn tiền gửi trên thị trường vẫn tập trung ở kỳ hạn ngắn, trong khi nhu cầu vay vốn của nền kinh tế lại chủ yếu ở kỳ hạn trung và dài hạn.

Sửa cách tính tỷ lệ LDR

Cùng với việc nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn, Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng sửa đổi quy định liên quan đến tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi, thường được gọi là LDR.

Theo quy định sửa đổi, tổng tiền gửi dùng để tính LDR tiếp tục không bao gồm tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng và tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, quy định mới cho phép chỉ loại trừ 80% số dư, hoặc một tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ. Như vậy, 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước có thể được tính vào mẫu số khi xác định LDR của ngân hàng.

Về cách tính, khi một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được đưa vào tổng tiền gửi, mẫu số LDR của ngân hàng sẽ tăng lên. Điều này làm thay đổi tỷ lệ LDR của những ngân hàng có quy mô tiền gửi Kho bạc Nhà nước lớn.

Thông tư 25/2026/TT-NHNN cũng bãi bỏ Thông tư số 08/2020/TT-NHNN và Thông tư số 08/2026/TT-NHNN kể từ ngày văn bản mới có hiệu lực.

Trước đó, Thông tư 08/2026/TT-NHNN đã cho phép ngân hàng tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số khi xác định LDR, thay vì loại trừ toàn bộ khoản mục này như quy định trước đây.

Theo thuyết minh của Ngân hàng Nhà nước khi lấy ý kiến dự thảo sửa đổi Thông tư 22, việc điều chỉnh quy định về tỷ lệ an toàn được thực hiện nhằm triển khai các chỉ đạo mới về hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn tới.

Hơn 563.000 tỷ đồng tiền Kho bạc tại Vietcombank, BIDV và VietinBank

Số liệu từ báo cáo tài chính quý I/2026 cho thấy tổng số dư tiền gửi của Kho bạc Nhà nước tại Vietcombank, BIDV và VietinBank đạt 563.036 tỷ đồng, tăng gần 39% so với cuối năm 2025.

Quy mô tiền gửi này tập trung tại nhóm ngân hàng thương mại có vốn nhà nước chi phối. Do đó, việc cho phép tính một phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào mẫu số LDR tác động trực tiếp hơn đến các ngân hàng có lượng tiền gửi Kho bạc lớn.

Tại Vietcombank, tổng tiền gửi Kho bạc Nhà nước cuối quý I/2026 đạt 189.159 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn bằng VND là 2.656 tỷ đồng, tiền gửi không kỳ hạn bằng ngoại tệ là 1.252 tỷ đồng, còn tiền gửi có kỳ hạn bằng VND đạt 185.250 tỷ đồng.

Theo tỷ lệ 20%, phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số LDR của Vietcombank vào khoảng 37.050 tỷ đồng.

Tại BIDV, số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước cuối quý I/2026 đạt khoảng 188.627 tỷ đồng, tăng 39% so với đầu năm. Sau khi loại trừ khoản tiền gửi không kỳ hạn 3.377 tỷ đồng, phần tiền gửi có kỳ hạn còn lại ở mức khoảng 185.250 tỷ đồng.

Với tỷ lệ 20%, quy mô tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được bổ sung vào mẫu số LDR của BIDV cũng vào khoảng 37.050 tỷ đồng.

Tại VietinBank, số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước cuối quý I/2026 đạt khoảng 185.250 tỷ đồng, tăng gần 38% so với cuối năm 2025. Dữ liệu công bố chưa tách riêng tiền gửi có kỳ hạn và không kỳ hạn. Vì vậy, tác động cụ thể đến LDR của VietinBank phụ thuộc vào cơ cấu kỳ hạn của khoản tiền gửi này.

Nếu áp dụng trần LDR 85%, phần mẫu số tăng thêm 37.050 tỷ đồng tại Vietcombank và BIDV tương ứng dư địa cho vay tính toán khoảng 31.493 tỷ đồng cho mỗi ngân hàng.