Chọn xe máy nào cho con để không bị xử phạt 600.000 đồng từ 15/8?

Theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/8/2026, người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô và các loại xe tương tự xe mô tô sẽ bị phạt tiền từ 400.000 đến 600.000 đồng. Quy định này nhằm tăng cường bảo đảm an toàn giao thông đối với nhóm người chưa đủ điều kiện điều khiển loại phương tiện có công suất lớn.

Tuy nhiên, quy định mới không đồng nghĩa với việc cấm học sinh từ 16 đến dưới 18 tuổi sử dụng mọi loại xe máy. Phòng Cảnh sát giao thông Hà Nội cũng đã khẳng định nhiều thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc "cấm người dưới 18 tuổi đi xe máy" là không chính xác. Nghị định mới chỉ sửa đổi quy định xử phạt hành chính, không thay đổi quy định về độ tuổi được phép điều khiển phương tiện theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Điểm mấu chốt nằm ở cách phân loại phương tiện. Theo khoản 1 Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, xe gắn máy là phương tiện hai hoặc ba bánh có tốc độ thiết kế không quá 50 km/h; nếu sử dụng động cơ đốt trong thì dung tích xi-lanh không quá 50 cm³, còn nếu sử dụng động cơ điện thì công suất không quá 4 kW. Trong khi đó, xe mô tô là phương tiện chạy bằng động cơ nhưng không thuộc nhóm xe gắn máy, tức có dung tích từ 50 cm³ trở lên hoặc công suất động cơ điện trên 4 kW.

Đáng chú ý, điểm a khoản 1 Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định rõ: "Người đủ 16 tuổi trở lên được điều khiển xe gắn máy." Điều này đồng nghĩa học sinh từ đủ 16 tuổi vẫn được phép điều khiển xe gắn máy đáp ứng đúng các tiêu chí pháp luật quy định để đi học, đi lại hằng ngày.

Thực tế trên thị trường hiện nay, nhiều hãng xe đã phát triển các dòng xe dành riêng cho học sinh, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của xe gắn máy. Khi lựa chọn phương tiện cho con em, phụ huynh cần ưu tiên kiểm tra các thông số kỹ thuật như tốc độ thiết kế, dung tích xi-lanh hoặc công suất động cơ thay vì chỉ dựa vào kiểu dáng hay tên gọi của sản phẩm.

Đơn cử, mẫu xe điện VinFast Flazz Max được nhà sản xuất công bố có tốc độ tối đa 49 km/h và công suất động cơ tối đa 1,5 kW. Các thông số này đều nằm trong giới hạn của xe gắn máy theo quy định hiện hành. Vì vậy, người từ đủ 16 tuổi trở lên có thể điều khiển phương tiện này mà không thuộc trường hợp bị xử phạt do chưa đủ tuổi điều khiển xe mô tô.

Việc hiểu đúng các khái niệm pháp lý sẽ giúp phụ huynh tránh những lo lắng không cần thiết, đồng thời lựa chọn phương tiện phù hợp với độ tuổi của con em. Bên cạnh việc đáp ứng quy định của pháp luật, một chiếc xe có công suất phù hợp, tốc độ vừa phải và đầy đủ các trang bị an toàn cũng góp phần hình thành ý thức tham gia giao thông đúng luật, giảm thiểu nguy cơ tai nạn đối với học sinh khi tự di chuyển đến trường.