Chủ tịch Hà Nội thông tin về loạt thay đổi mới tác động đến hàng triệu người dân

Chiều 12/6, tại phiên thảo luận tổ trong khuôn khổ kỳ họp thứ tư (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP Hà Nội khóa XVII, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đã làm rõ nhiều nội dung quan trọng liên quan đến các dự thảo nghị quyết chuyên đề dự kiến được thông qua. Trong đó, các vấn đề về chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, quy hoạch đô thị, phát triển không gian ngầm và cải tạo chung cư cũ nhận được nhiều sự quan tâm.

Hà Nội lý giải việc không hỗ trợ toàn dân chuyển đổi xe xăng sang xe điện

Liên quan đến lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch, ông Vũ Đại Thắng cho biết Hà Nội đã khoanh vùng phát thải thấp và xây dựng lộ trình chuyển đổi theo từng giai đoạn nhằm hướng tới mục tiêu chấm dứt việc sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong giao thông.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, thành phố đã trình nghị quyết về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, trong đó tập trung vào các đối tượng dễ bị tổn thương và chịu tác động trực tiếp từ quá trình chuyển đổi. Trước đây, Hà Nội từng nghiên cứu phương án hỗ trợ cho toàn bộ người dân khi chuyển đổi phương tiện. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế, thành phố nhận thấy nếu triển khai trên diện rộng sẽ đòi hỏi nguồn kinh phí ngân sách rất lớn, trong khi quá trình chuyển đổi không thể hoàn thành trong một vài năm mà cần thực hiện từng bước.

Vì vậy, tại kỳ họp lần này, Hà Nội kiến nghị chỉ tập trung hỗ trợ các nhóm đối tượng yếu thế gồm hộ nghèo, gia đình có công với cách mạng và các gia đình chính sách. Đối với những nhóm dân cư khác, thành phố sẽ nghiên cứu các phương thức tiếp cận phù hợp nhằm khuyến khích người dân đồng hành cùng chính quyền trong quá trình chuyển đổi sang phương tiện xanh.

Theo dự thảo nghị quyết, Hà Nội dự kiến hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo trên địa bàn thành phố khi chuyển đổi phương tiện giao thông xanh, với mức hỗ trợ bằng 100% giá trị phương tiện chuyển đổi nhưng tối đa không quá 20 triệu đồng.

Trước đó, trong các tờ trình về chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, thành phố từng đề xuất hỗ trợ người dân sinh sống trong khu vực Vành đai 1 cùng hộ nghèo, hộ cận nghèo trên toàn địa bàn khi chuyển đổi xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch. Mức hỗ trợ được đề xuất gồm 20% giá trị xe mới nhưng tối đa không quá 5 triệu đồng đối với hộ thông thường; 80% nhưng không quá 15 triệu đồng đối với hộ cận nghèo; và 100% nhưng không quá 20 triệu đồng đối với hộ nghèo.

UBND TP Hà Nội cho biết trong quá trình xây dựng nghị quyết, thành phố đã nghiên cứu nhiều nhóm đối tượng thụ hưởng như người nghèo, hộ cận nghèo, tài xế công nghệ, người dân cư trú trên địa bàn và doanh nghiệp kinh doanh vận tải.

Tuy nhiên, sau khi tiếp thu ý kiến từ các cơ quan liên quan và Ban Đô thị HĐND thành phố, Hà Nội nhận thấy việc mở rộng quá nhiều đối tượng được hỗ trợ sẽ tạo áp lực lớn lên khả năng cân đối nguồn lực, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ khó kiểm soát và bảo đảm công bằng giữa các nhóm thụ hưởng.

Thời gian tới, UBND TP Hà Nội sẽ tiếp tục rà soát, đánh giá và tính toán các phương án hỗ trợ phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, bảo đảm tính khả thi và công bằng xã hội trước khi trình HĐND thành phố xem xét các chính sách bổ sung dành cho người dân và doanh nghiệp.

Quy hoạch đô thị theo mô hình đa trung tâm, khai thác không gian ngầm

Đối với lĩnh vực quy hoạch và quản lý đô thị, Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhấn mạnh quy hoạch phải đi trước một bước để định hướng phát triển lâu dài. Thành phố đang hướng tới xây dựng một bản quy hoạch tích hợp duy nhất với tầm nhìn 100 năm, kết hợp giữa quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch đô thị nhằm bảo đảm tính đồng bộ.

Theo ông Vũ Đại Thắng, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm gắn với hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn (TOD). Thành phố sẽ xem xét lại cách phân bổ dân cư theo mức bình quân cơ học như trước đây. Tại các khu vực ga đường sắt đô thị trung tâm, Hà Nội sẽ cho phép tập trung mật độ dân số cao hơn nhằm khai thác hiệu quả hệ thống giao thông công cộng và phù hợp với xu hướng phát triển đô thị hiện đại.

Một điểm mới được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là tư duy quy hoạch đa tầng, đa lớp, bao gồm cả không gian trên cao và không gian ngầm. Theo ông Thắng, không gian ngầm sẽ sớm trở thành một nguồn tài nguyên quan trọng của Hà Nội khi hệ thống đường sắt đô thị ngầm được triển khai mạnh mẽ trong thời gian tới.

Tuy nhiên, đây là lĩnh vực còn rất mới và phức tạp về mặt pháp lý. Vì vậy, thành phố đang xây dựng các cơ chế phân cấp, ủy quyền phù hợp để xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh trong thực tiễn, trong đó có những trường hợp liên quan đến đền bù khi công trình ngầm đi qua khu vực móng nhà dân, nhằm bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm.

Tái thiết chung cư cũ theo hướng hiện đại, tăng không gian công cộng

Liên quan đến lĩnh vực nhà ở, Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết thành phố đang dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác tái thiết đô thị và cải tạo các khu chung cư cũ.

Điểm thay đổi lớn trong tư duy phát triển là Hà Nội sẽ không xây dựng trên toàn bộ diện tích hiện hữu của các khu chung cư cũ như trước đây. Thay vào đó, phần lớn quỹ đất sẽ được dành cho công trình công cộng, công viên, không gian xanh và cảnh quan phục vụ người dân.

Theo ông Thắng, thành phố đã chuyển từ tư duy đơn thuần chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang mô hình tái thiết đô thị toàn diện. Với quy hoạch mới, Hà Nội có thể điều chỉnh chức năng sử dụng đất tại các khu chung cư cũ, không nhất thiết phải duy trì toàn bộ là đất ở.

Phần diện tích còn lại sẽ được sử dụng để xây dựng các tòa nhà hiện đại với mật độ dân số phù hợp định hướng phát triển đô thị đa trung tâm. Dẫn chứng cụ thể, ông Thắng cho biết khu vực hơn 30 tòa chung cư cũ tại Thanh Xuân nếu được tái thiết theo định hướng mới sẽ hình thành một không gian sống hoàn toàn khác, thay vì những khối nhà san sát như hiện nay.

Để các dự án cải tạo chung cư cũ khả thi, Hà Nội xác định phải hài hòa lợi ích giữa người dân và doanh nghiệp. Người dân sẽ được ưu tiên tái định cư tại chỗ trong môi trường sống hiện đại hơn, với đầy đủ tiện ích công cộng. Trong khi đó, các nhà đầu tư tham gia cải tạo chung cư cũ sẽ được tạo điều kiện thông qua các cơ chế phù hợp để bảo đảm lợi nhuận hợp lý, từ đó thu hút nguồn lực xã hội tham gia chỉnh trang đô thị.

Các chính sách này đang được tích hợp vào các dự thảo nghị quyết chuyên đề nhằm sớm triển khai trên thực tế, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa các khu chung cư cũ đã tồn tại nhiều bất cập trong nhiều năm qua.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng dự kiến triển khai đồng thời ba mô hình nhà ở cho thuê. Trong đó, từ nguồn quỹ khoảng 9.000 tỷ đồng do các chủ đầu tư nộp thay nghĩa vụ xây dựng nhà ở xã hội, thành phố dự kiến trích hơn 3.000 tỷ đồng để Nhà nước trực tiếp đầu tư xây dựng nhà ở xã hội cho thuê. Mục tiêu là tạo lập quỹ nhà ở ổn định cho người thu nhập thấp và những người đang sinh sống, làm việc tại Thủ đô.