Chứng khoán toàn cầu chao đảo vì 'bão kép' AI và dầu vượt 100 USD, Fed đứng trước áp lực tăng lãi suất
Chứng khoán châu Á và hợp đồng tương lai các chỉ số chứng khoán Mỹ giảm sau khi các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) lớn kêu gọi giảm tốc độ phát triển công nghệ này, làm dấy lên lo ngại về một lĩnh vực đã đóng vai trò động lực quan trọng cho đà tăng của thị trường trong năm nay.
Chỉ số chứng khoán MSCI châu Á - Thái Bình Dương giảm 0,9%, trong đó Kospi - thước đo quan trọng đối với hoạt động đầu tư vào AI - mất 3%. Cổ phiếu các nhà sản xuất chip SK Hynix Inc. và Samsung Electronics Co. giảm hơn 3,5%.
Tại Tokyo, cổ phiếu SoftBank Group Corp. có thời điểm lao dốc tới 13% sau khi CEO OpenAI Sam Altman cho biết công ty sẽ không tiến hành IPO trong năm nay.
Hợp đồng tương lai của Nasdaq 100, chỉ số tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, giảm 1,2%, trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,4%.
Trong khi đó, giá dầu Brent tăng 2,5%, lên 107,20 USD/thùng, sau khi Saudi Arabia đóng cửa một tuyến đường ống dẫn dầu quan trọng do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Một cuộc gặp dự kiến giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh cũng đã bị hoãn.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao sau đợt bán tháo hồi tuần trước, đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tiến gần ngưỡng 5%.
Lạm phát Mỹ nóng hơn dự kiến đã củng cố khả năng lãi suất sẽ tiếp tục ở mức cao. Các nhà đầu tư đang đánh giá lại "giao dịch AI" để xác định liệu những cảnh báo được đưa ra cuối tuần có thể khiến doanh nghiệp cắt giảm chi tiêu hay không, đồng thời gây sức ép lên kỳ vọng lợi nhuận của toàn bộ chuỗi cung ứng AI.
Sự thay đổi tâm lý diễn ra ngay đầu một tuần có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với thị trường. Fed sẽ nhóm họp trong bối cảnh giá dầu tăng đang làm gia tăng lo ngại lạm phát và duy trì chi phí đi vay ở mức cao.
“Hai trở ngại không mong muốn đang va chạm với nhau”, Tim Waterer, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tại KCM Trade, nhận định.
Theo ông, cảnh báo rằng tốc độ phát triển AI cần chậm lại, cộng với một đợt tăng mới của giá dầu sau khi tuyến đường ống East-West của Saudi Arabia phải đóng cửa, tạo thành một tổ hợp khó khăn đối với các tài sản rủi ro.
“Việc lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tiến sát ngưỡng 5% cũng là một tín hiệu khiến thị trường chứng khoán lo ngại”, ông nói.
Giới lãnh đạo AI kêu gọi giảm tốc
CEO Anthropic PBC Dario Amodei hôm thứ Bảy (12/9) cho biết công ty sẽ áp dụng các biện pháp bảo vệ bổ sung, bao gồm những cuộc đánh giá độc lập do bên thứ ba thực hiện. Ông đồng thời kêu gọi toàn ngành giảm tốc độ phát triển các mô hình AI tiên tiến nhất.
CEO OpenAI Sam Altman ủng hộ đề xuất này, trong khi Elon Musk, CEO xAI, tuyên bố: “Dario nói đúng”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hạ thấp những lo ngại ngày càng gia tăng về rủi ro từ AI. Tuy nhiên, giới đầu tư đang đặt câu hỏi liệu các lãnh đạo trong ngành có thực sự sẵn sàng làm chậm quá trình phát triển những mô hình AI tiên tiến nhất hay không.
Đây cũng là những công nghệ có tiềm năng mang lại lợi nhuận lớn nhất cho các công ty AI, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh với các đối thủ Trung Quốc ngày càng gay gắt.
Cuộc tranh luận này càng khiến thị trường chú ý tới hàng tỷ USD đang được rót vào AI, cũng như câu hỏi liệu lợi nhuận trong tương lai có đủ để biện minh cho chi phí cơ sở hạ tầng đang tăng vọt hay không.
Những cổ phiếu có định giá cao vẫn dễ bị tổn thương trước bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tỷ suất sinh lời suy giảm hoặc chi tiêu chậm lại. Tuy nhiên, một số nhà đầu tư cho rằng nếu xảy ra điều chỉnh, đợt giảm này có thể chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, bởi nhu cầu đối với cơ sở hạ tầng điện toán vẫn rất mạnh.
“Các nhà đầu tư hiện đang thận trọng vì chưa rõ việc giảm tốc phát triển AI có thể diễn ra đến mức nào”, Yugo Tsuboi, chiến lược gia trưởng tại Daiwa Securities Co., nhận định.
“Tôi thực sự không thấy hoạt động đầu tư vào bản thân việc phát triển AI sẽ suy giảm. Đúng hơn, như các lãnh đạo trong ngành đã đề cập, vấn đề nằm ở việc giảm tốc độ, chứ không phải dừng đầu tư.”
Vàng giảm, Bitcoin đi xuống
Ở các thị trường khác, giá vàng giảm 0,2%, xuống khoảng 4.340 USD/ounce, khi kỳ vọng ngày càng lớn về khả năng Fed tăng lãi suất làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý. Bitcoin thì giảm 0,8%, xuống gần 76.800 USD.
Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì ở mức 4,96%, trong khi sự chú ý của thị trường chuyển sang quyết định chính sách của Fed vào thứ Tư.
Ba quyết định chính sách, bắt đầu với Fed và tiếp nối trong những ngày sau đó bởi các nhà hoạch định chính sách tại Anh và Nhật Bản, có thể định hình lại triển vọng chính sách tiền tệ toàn cầu trong phần còn lại của năm 2026 và cả giai đoạn sau đó.
Trong bối cảnh giá dầu một lần nữa vượt mạnh ngưỡng 100 USD/thùng và cuộc chiến tại Trung Đông dường như đang bùng phát trở lại, hy vọng của các nhà hoạch định chính sách về một khoảng thời gian "hạ nhiệt" của áp lực giá cả toàn cầu hiện trở nên khá mong manh.
“Đà tăng vọt của giá dầu, đặc biệt là các sản phẩm phái sinh như dầu diesel, đang làm gia tăng lo ngại về lạm phát và tăng trưởng”, Frederic Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á tại HSBC, nhận định.
“Trong khi đó, các Ngân hàng Trung ương là tâm điểm chú ý trong tuần này. Fed và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) nhiều khả năng sẽ thắt chặt chính sách, qua đó tạo thêm trở ngại đối với bất kỳ đợt tăng giá nào của các tài sản rủi ro trên toàn cầu”.
“Không mối lo ngại nào trong số này nhất thiết là yếu tố có thể thay đổi hoàn toàn cục diện, nhưng chúng đủ đáng kể để khiến các nhà đầu tư tạm thời giảm tốc”.
Những biến động chính trên thị trường
Chứng khoán
- Hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,4% vào lúc 10h48 sáng theo giờ Tokyo.
- Topix của Nhật Bản tăng 0,3%; S&P/ASX 200 của Australia tăng 0,3%
- Hang Seng của Hong Kong giảm 0,4%; Shanghai Composite gần như đi ngang
- Hợp đồng tương lai Euro Stoxx 50 giảm 0,3%
Tiền tệ
- USD ổn định
- Euro gần như đi ngang ở mức 1,1589 USD
- Đồng Yên Nhật gần như không đổi ở mức 153,67 Yên/USD
- Nhân dân tệ giao dịch offshore gần như không đổi ở mức 6,7042 CNY/USD
- Đôla Australia giảm 0,3%, xuống 0,7146 USD
Tiền mã hóa
- Bitcoin giảm 0,6%, xuống 76.852,73 USD
- Ether giảm 1,1%, xuống 2.483,57 USD
Trái phiếu
- Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm giảm 1 điểm cơ bản, xuống 4,96%
- Lợi suất trái phiếu Chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm không đổi ở 2,985%
- Lợi suất trái phiếu Chính phủ Australia kỳ hạn 10 năm giảm 3 điểm cơ bản, xuống 5,34%
Hàng hóa
- Dầu thô West Texas Intermediate (WTI) tăng 2,3%, lên 102,37 USD/thùng
- Giá vàng giao ngay gần như không thay đổi
