Chuyên gia khuyên gì khi VN-Index ở đỉnh lịch sử?

Rủi ro tiềm ẩn từ sự lệ thuộc vào ‘cổ phiếu trụ’

VN-Index liên tiếp lập đỉnh mới trong năm 2025, ghi nhận mức tăng kỷ lục hơn 500 điểm. Tuy nhiên, phía sau bức tranh điểm số ấn tượng ấy là một thực tế thị trường phân hóa ngày càng sâu sắc.

Tại talk show “VN-Index ở đỉnh, cơ hội nào cho nhà đầu tư?”, vừa diễn ra, ông Nguyễn Minh Hoàng – Giám đốc Phân tích Công ty Chứng khoán Nhất Việt, cho hay dấu ấn lớn nhất tác động đến VN-Index trong năm 2025 đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là hệ sinh thái Vingroup.

Thống kê cho thấy, riêng nhóm cổ phiếu “họ Vin” đã đóng góp hơn 200 điểm vào mức tăng của VN-Index, trong đó một mã cổ phiếu đóng góp tới gần 200 điểm.

“Chỉ số tăng rất mạnh, nhưng mức tăng này chủ yếu đến từ một vài nhóm cổ phiếu trụ cột. Trong khi đó, phần lớn cổ phiếu midcap và penny gần như đi ngang, thậm chí giảm giá trong suốt năm 2025”, ông Hoàng nhấn mạnh.

Thực tế này cho thấy điểm số không còn phản ánh đầy đủ sức khỏe thị trường, dễ tạo ra “ảo giác tăng trưởng” với nhà đầu tư nếu chỉ nhìn vào VN-Index.

Một trong những cảnh báo quan trọng được chuyên gia đưa ra là mức độ phụ thuộc ngày càng lớn của thị trường vào một số cổ phiếu vốn hóa cực lớn. Hiện nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup chiếm hơn 20% tổng vốn hóa toàn thị trường.

“Chỉ cần một vài cổ phiếu trụ biến động mạnh cùng lúc, thị trường hoàn toàn có thể mất hàng chục điểm trong một phiên. Những cú rung lắc mạnh gần đây cho thấy nhà đầu tư vẫn chưa quen với kiểu biến động này, khi chỉ số lên – xuống hàng chục điểm nhưng thực chất chỉ xoay quanh vài mã cổ phiếu”, ông Hoàng phân tích.

Theo ông, đây là trạng thái mà thị trường sẽ phải "làm quen" không chỉ trong năm 2025 mà còn kéo dài vài năm tới, khi quy mô và vai trò của các doanh nghiệp đầu ngành ngày càng lớn.

Dù thừa nhận cổ phiếu vừa và nhỏ đã bị bỏ quên trong thời gian qua, song ông Hoàng cho rằng cơ hội không đến một cách đại trà.

“Trong bối cảnh cạnh tranh thương mại toàn cầu gay gắt, thị trường sẽ ưu tiên những doanh nghiệp thực sự hiệu quả, có vai trò đầu tàu, hưởng lợi trực tiếp từ chính sách. Xu hướng phân hóa này đã diễn ra trong năm 2025 và nhiều khả năng tiếp tục trong năm 2026”, ông Hoàng nhận định.

Theo đó, dòng tiền đang tập trung rõ rệt vào nhóm cổ phiếu VN30, bao gồm các ngân hàng lớn, doanh nghiệp năng lượng, bán lẻ và các doanh nghiệp có yếu tố kinh tế nhà nước – những nhóm được xem là trụ cột của nền kinh tế chính thức, minh bạch và có khả năng hưởng lợi từ cải cách thể chế.

Không còn hỏi chỉ số lên bao nhiêu, mà là chọn cổ phiếu ra sao

Vị chuyên gia nhấn mạnh, ở giai đoạn VN-Index lập đỉnh, câu hỏi quan trọng nhất không còn là chỉ số sẽ lên bao nhiêu điểm, mà là nhà đầu tư nên lựa chọn cổ phiếu theo tiêu chí nào.

Ông cho rằng, trong năm 2026, dòng vốn, đặc biệt là vốn ngoại sẽ tiếp tục chọn lọc khắt khe, ưu tiên doanh nghiệp có: Nền tảng kinh doanh thực chất, định giá hợp lý hoặc đang chiết khấu, tăng trưởng lợi nhuận rõ ràng và hưởng lợi trực tiếp từ chính sách và luật mới

“Thay vì chạy theo dòng tiền ngắn hạn hay các nhịp kéo trụ, nhà đầu tư cần quay lại với các yếu tố cốt lõi của doanh nghiệp”, ông nói.

Về chiến lược đầu tư, ông Nguyễn Minh Hoàng cho rằng thời điểm hiện tại phù hợp với tầm nhìn trung hạn, kéo dài 6–12 tháng cho cả năm 2026, thay vì lướt sóng ngắn hạn.

“Doanh nghiệp vận hành theo chu kỳ kinh doanh. Khi nhiều cổ phiếu đã tích lũy và chiết khấu đáng kể từ giữa năm 2025, đây là vùng giá tạo ra điểm mua hấp dẫn cho cả trung và dài hạn”, ông khuyến nghị.

Trong nửa đầu năm 2026, chuyên gia cho rằng nhà đầu tư nên tiếp tục quan tâm đến: Ngân hàng; Doanh nghiệp đầu ngành gắn với kinh tế nhà nước; Bán lẻ – tiêu dùng, đặc biệt là các doanh nghiệp hưởng lợi từ luật mới, xu hướng minh bạch hóa và phục hồi tiêu dùng nội địa.