Cơ hội và thách thức khi Việt Nam lên nhóm thu nhập trung bình cao

Theo Ngân hàng Thế giới, Việt Nam chính thức được nâng từ nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp lên nhóm thu nhập trung bình cao sau khi tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người đạt 4.970 USD trong năm 2025.

Đây được xem là sự ghi nhận đối với những thành tựu phát triển kinh tế của Việt Nam trong nhiều năm qua, trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn chịu tác động từ xung đột địa chính trị, lạm phát, biến động giá năng lượng và xu hướng gia tăng các rào cản thương mại.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy GDP quý II/2026 tăng 8,39%, đưa mức tăng trưởng 6 tháng đầu năm lên 8,18% – một trong những mức cao nhất nhiều năm trở lại đây. Kết quả này tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030.

Theo TS. Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương, dù chịu ảnh hưởng lớn từ các biến động toàn cầu do nền kinh tế có độ mở rất cao, Việt Nam vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kể.

Ông cho rằng nông nghiệp tiếp tục là một trong những trụ cột quan trọng giúp ổn định nền kinh tế, đồng thời đang thu hút nhiều dòng vốn đầu tư công nghệ cao. Những mô hình hợp tác giữa doanh nghiệp Việt Nam với đối tác nước ngoài trong sản xuất nông nghiệp, ứng dụng công nghệ và bao tiêu sản phẩm cần được nhân rộng để nâng cao giá trị xuất khẩu.

Theo các chuyên gia, việc gia nhập nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao sẽ giúp Việt Nam nâng cao uy tín trên trường quốc tế, tạo lợi thế trong thu hút các dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh.

Đây cũng được xem là "tấm hộ chiếu" mới để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, thúc đẩy sự phát triển của thị trường vốn và từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ dựa vào lao động giá rẻ sang dựa trên năng suất, khoa học công nghệ và chất lượng nguồn nhân lực.

Tuy nhiên, TS. Lê Đăng Doanh lưu ý việc được nâng hạng cũng đồng nghĩa Việt Nam có thể dần mất đi lợi thế tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Thế giới và nhiều tổ chức tài chính quốc tế, bởi các nguồn vốn này thường ưu tiên dành cho các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình thấp.

Theo ông, Việt Nam cần chủ động làm việc với WB để xây dựng cơ chế chuyển tiếp phù hợp, nhằm tiếp tục duy trì các nguồn lực hỗ trợ phục vụ đầu tư hạ tầng, chuyển đổi xanh và các lĩnh vực nền tảng của nền kinh tế.

"Được nâng hạng là tín hiệu rất tích cực, nhưng đây chưa phải đích đến. Việt Nam cần tận dụng cột mốc này để nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng tăng trưởng và tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045", TS. Lê Đăng Doanh nhấn mạnh.