Cuộc đua đường sắt: THACO muốn nội địa hóa đầu máy, toa xe, VinSpeed nhập thẳng đoàn tàu từ Đức

Ngày 17/12/2025, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Đường sắt cao tốc VinSpeed (thành viên của Tập đoàn Vingroup) và Siemens Mobility GmbH, thuộc Tập đoàn Siemens AG (Đức), đã chính thức ký kết Thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện và chuyển giao công nghệ. Thỏa thuận này đánh dấu bước hợp tác sâu rộng giữa hai bên trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao tại Việt Nam.

Theo nội dung ký kết, Siemens Mobility sẽ đảm nhiệm thiết kế, cung cấp và tích hợp đoàn tàu cho các dự án do VinSpeed đầu tư. Đồng thời, tập đoàn Đức sẽ hỗ trợ triển khai các hệ thống đường sắt then chốt, bao gồm hệ thống tín hiệu, thông tin và cấp điện. Siemens Mobility cũng nghiên cứu khả năng phối hợp bảo trì đối với đoàn tàu và các hệ thống do doanh nghiệp này cung cấp.

Một nội dung đáng chú ý trong thỏa thuận là việc Siemens Mobility sẽ chuyển giao công nghệ cho các dự án của VinSpeed, hướng tới mục tiêu gia tăng tỷ lệ nội địa hóa ở mức cao nhất có thể.

Song song với thỏa thuận hợp tác chiến lược, VinSpeed và Siemens Mobility cũng ký kết Thỏa thuận khung về cung cấp đoàn tàu và các hệ thống liên quan cho hai dự án gồm tuyến đường sắt cao tốc Hà Nội - Quảng Ninh và tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Cần Giờ.

Về phương tiện, Siemens Mobility dự kiến cung cấp đoàn tàu Velaro Novo, dòng tàu cao tốc thế hệ mới và hiện đại nhất của Siemens. Đoàn tàu được thiết kế với vận tốc khai thác lên tới 350 km/giờ.

Nhờ thiết kế thân tàu rộng và cấu trúc tối ưu dạng ống rỗng, năng lực vận chuyển hành khách của Velaro Novo được đánh giá cao hơn ít nhất 10% so với các thế hệ trước cũng như nhiều dòng tàu cao tốc hiện có trên thị trường.

Hiện nay, VinSpeed đang đầu tư đầu tư dự án đường sắt đô thị Bến Thành - Cần Giờ có tổng mức đầu tư khoảng 102.430 tỷ đồng, dự kiến khởi công vào ngày 19/12 tới.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đề xuất đầu tư tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam với tổng vốn dự kiến hơn 1,5 triệu tỷ đồng và tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh với gần 153.000 tỷ đồng.

Trong khi VinSpeed lựa chọn phương án nhập khẩu trực tiếp đoàn tàu cùng các hệ thống thông tin và tín hiệu từ đối tác quốc tế, Tập đoàn Trường Hải (THACO) của ông Trần Bá Dương lại theo đuổi một hướng tiếp cận khác.

Ngày 4/12/2025, tại trụ sở Hyundai Rotem ở Seoul (Hàn Quốc), THACO và Hyundai Rotem đã ký kết Thỏa thuận nội địa hóa sản xuất đầu máy toa xecho tàu điện đô thị và tàu cao tốc tại Việt Nam. Theo thỏa thuận, Hyundai Rotem sẽ chuyển giao cho THACO các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực công nghiệp đường sắt, qua đó giúp doanh nghiệp này tổ chức sản xuất tàu điện đô thị và tàu cao tốc mang thương hiệu THACO.

Hyundai Rotem cũng sẽ đồng hành cùng THACO trong việc xây dựng hệ thống tích hợp đồng bộ, từ đầu máy toa xe đến hệ thống thông tin tín hiệu và các hạng mục cơ điện khác. Mục tiêu là giúp THACO từng bước làm chủ toàn bộ chuỗi công nghệ, từ sản xuất, quản lý vận hành đến bảo trì, bảo dưỡng và sửa chữa, qua đó tối ưu chi phí và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Hiện nay, VinSpeed và THACO đều đang theo đuổi dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Theo đề xuất, cả 2 bên đều đưa ra mức vốn đầu tư khoảng 61,35 tỷ USD, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng và tái định cư do Nhà nước thực hiện. Cả 2 đều cam kết tự thu xếp 20% vốn, tương đương khoảng 12,27 tỷ USD, trong khi 80% còn lại, hơn 49 tỷ USD, đề xuất vay từ Nhà nước với lãi suất 0%. Thời hạn vay được VinSpeed đề xuất là 35 năm, còn THACO là 30 năm.

Về tiến độ triển khai, so với phương án Nhà nước trực tiếp đầu tư với thời gian thực hiện khoảng 10 năm, VinSpeed cam kết hoàn thành toàn tuyến trong vòng 5 năm. Trong khi đó, THACO đề xuất lộ trình 7 năm, chia làm hai giai đoạn: các đoạn Hà Nội - Hà Tĩnh và Nha Trang - Thành phố Hồ Chí Minh hoàn thành trong 5 năm đầu, các đoạn còn lại hoàn thành trong 2 năm tiếp theo.