Đại dự án đường sắt gần 290.000 tỷ, đi qua 6 tỉnh, thành phía Bắc có diễn biến mới

Ngày 6/10, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai Nguyễn Thế Phước có buổi làm việc với Thường trực Đảng ủy, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan về công tác giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Theo báo cáo, toàn tỉnh dự kiến thực hiện 38 khu tái định cư phục vụ dự án. Trong đó, 28 khu đã được triển khai xây dựng, 3 khu đã hoàn thành, 3 khu có sẵn quỹ đất, 22 khu đang thi công và 10 khu đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư.

Cùng với công tác tái định cư, các địa phương đang tập trung thực hiện kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho các hộ dân, tổ chức bị ảnh hưởng.

Tại phường Lào Cai, diện tích dự kiến giải phóng mặt bằng khoảng 116ha, liên quan đến 110 hộ dân và 60 tổ chức. Đến nay, địa phương đã hoàn thành thống kê, kiểm đếm đối với 80 hộ dân và 38 tổ chức; phê duyệt và chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho 34 hộ.

Phường Cam Đường có khoảng 2,2ha cần giải phóng mặt bằng, liên quan đến 4 hộ dân và 1 tổ chức. Địa phương đã hoàn thành công tác kiểm kê, thống kê và lập phương án sơ bộ.

Tại xã Bảo Thắng, công tác kiểm đếm thực địa được triển khai từ ngày 30/9. Đến hết ngày 1/10, địa phương đã kiểm đếm 35 hộ. Trong khi đó, xã Gia Phú và xã Bảo Hà cũng đã bắt đầu thực hiện kiểm đếm thực địa.

Tại buổi làm việc, các địa phương và đơn vị liên quan tập trung báo cáo, trao đổi về tiến độ kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời làm rõ những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện, nhất là việc thay đổi hướng tuyến, ranh giới giải phóng mặt bằng, nhu cầu tái định cư và bố trí nguồn vốn.

Theo các địa phương, hồ sơ hướng tuyến và ranh giới giải phóng mặt bằng thay đổi nhiều lần khiến công tác đo đạc, thống kê, kiểm đếm phải điều chỉnh, bổ sung, từ đó ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án cũng như tâm lý của người dân trong vùng bị ảnh hưởng.

Đại diện các địa phương kiến nghị tỉnh và các sở, ngành quan tâm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng. Trong đó, các địa phương đề xuất xem xét điều chỉnh ranh giới giải phóng mặt bằng hoặc thu hồi toàn bộ diện tích đất ở còn lại; bố trí tái định cư cho các hộ dân có đất bị thu hồi làm ảnh hưởng đến kết cấu, công năng nhà ở; bổ sung các dự án liên quan để có cơ sở di chuyển, sắp xếp các tổ chức, hộ dân; đồng thời hướng dẫn xử lý tài sản của các tổ chức sau khi thực hiện bồi thường.

Trao đổi với từng địa phương, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các đơn vị, địa phương và chủ đầu tư làm rõ tiến độ thực hiện từng nhiệm vụ, nhất là những nội dung còn chậm; xác định cụ thể khó khăn, vướng mắc, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và thời hạn hoàn thành.

Đối với các vấn đề liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các địa phương được yêu cầu rà soát kỹ từng trường hợp, chủ động tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân.

Kết luận buổi làm việc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai Nguyễn Thế Phước yêu cầu các đơn vị, địa phương xác định công tác giải phóng mặt bằng dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là nhiệm vụ trọng tâm, cần tập trung cao độ và tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm và rõ thời gian hoàn thành.

Đồng chí đề nghị các địa phương khẩn trương triển khai các khu tái định cư và dự án hạ tầng phục vụ tái định cư, không để xảy ra tình trạng chậm bố trí nơi ở, nơi sản xuất công nghiệp mới cho người dân. Đồng thời, các địa phương cần đẩy nhanh công tác kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ; tăng cường phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền, chủ đầu tư và các cơ quan chuyên môn để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.

Về tiến độ, đồng chí Nguyễn Thế Phước yêu cầu trước ngày 31/12/2026 phải hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đối với đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp theo kế hoạch; trong quý II/2027 hoàn thành toàn bộ công tác giải phóng mặt bằng. Cùng với đó, các đơn vị cần khẩn trương xây dựng phương án di chuyển hạ tầng kỹ thuật, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống và hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.

Được biết, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Dự án thành phần đầu tiên được khởi công từ tháng 12/2025, đánh dấu bước triển khai thực tế của một trong những dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn tại khu vực phía Bắc.

Đáng chú ý, ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án. Theo phương án điều chỉnh, điểm đầu tuyến đặt tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP. Hải Phòng). Tuyến chính có chiều dài khoảng 363km, trong khi các tuyến nhánh có tổng chiều dài khoảng 63km.

Tuyến đường sắt đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Dự án được đầu tư đường đôi trên đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; các đoạn tuyến còn lại sử dụng đường đơn.

Tuyến sử dụng khổ đường sắt 1.435mm, khai thác chung cho vận chuyển hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160km/h trên đoạn từ Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, 120km/h tại khu vực đầu mối TP. Hà Nội và 80km/h trên các tuyến còn lại.

Theo phương án điều chỉnh, dự án có sơ bộ nhu cầu sử dụng khoảng 2.075ha đất, với khoảng 25.544 người dân phải thực hiện tái định cư. Tổng mức đầu tư sơ bộ được nâng lên 289.339 tỷ đồng, tăng hơn 86.000 tỷ đồng so với mức 203.200 tỷ đồng được phê duyệt trước đó.