Năm sau, Việt Nam sẽ khởi công đại dự án đường sắt gần 290.000 tỷ, đi qua 6 tỉnh, thành miền Bắc

Ngày 11/9, Bộ Xây dựng chủ trì cuộc họp kiểm điểm tình hình thực hiện và giải ngân các dự án thành phần giải phóng mặt bằng (GPMB) thuộc dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Mai Minh Việt, Giám đốc Ban Quản lý dự án Đường sắt cho biết, theo rà soát của các địa phương, dự án dự kiến sử dụng khoảng 2.197ha đất và ảnh hưởng đến 7.347 hộ dân thuộc diện phải bố trí tái định cư.

Dự kiến, 109 khu tái định cư sẽ được xây dựng với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 66.900 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tổng vốn được phân bổ cho công tác này là hơn 13.800 tỷ đồng.

Tính đến nay, tỉnh Lào Cai đã giải ngân 324,3/2.359,9 tỷ đồng vốn được giao trong năm 2026. Tỉnh Phú Thọ giải ngân 18,951/2.000 tỷ đồng; Bắc Ninh 0,393/802,3 tỷ đồng; Hưng Yên 43/791,8 tỷ đồng và TP. Hải Phòng 473,76/3.535,5 tỷ đồng.

Để bảo đảm tiến độ GPMB, đáp ứng tiến độ chung của dự án, Ban Quản lý dự án Đường sắt kiến nghị Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương thực hiện theo phương châm kiểm đếm đến đâu, tiến hành ngay các thủ tục thẩm định, phê duyệt và bồi thường GPMB đến đó. Đồng thời, các địa phương cần khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư.

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh đây là dự án quan trọng của quốc gia, do đó cần phấn đấu khởi công và hoàn thành theo đúng tiến độ đề ra. Lãnh đạo Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương khẩn trương hoàn thiện phương án đền bù, GPMB, xây dựng khu tái định cư; đồng thời xây dựng kế hoạch thực hiện chi tiết, xác định tiến độ cụ thể cho từng hạng mục.

Đối với việc thu hồi đất nông nghiệp, lâm nghiệp và các loại đất khác, Thứ trưởng yêu cầu phải rà soát, làm rõ và điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời báo cáo chi tiết để có cơ sở triển khai đúng quy định.

Thứ trưởng giao Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì xây dựng biểu mẫu báo cáo chi tiết để các địa phương thực hiện. Báo cáo phải thể hiện cụ thể các thông tin như diện tích GPMB, số hộ dân bị ảnh hưởng, khối lượng GPMB và các nội dung liên quan, làm cơ sở theo dõi và tổ chức thực hiện.

Thứ trưởng cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án Đường sắt phối hợp chặt chẽ với các địa phương, kịp thời làm rõ và giải quyết dứt điểm những vấn đề phát sinh, phấn đấu khởi công toàn tuyến vào đầu năm 2027.

Được biết, dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Dự án thành phần đầu tiên được khởi công từ tháng 12/2025, đánh dấu bước triển khai thực tế của một trong những dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn tại khu vực phía Bắc.

Đáng chú ý, ngày 24/8 vừa qua, Quốc hội đã thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án. Theo phương án điều chỉnh, điểm đầu tuyến nằm tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (TP. Hải Phòng). Tuyến chính dài khoảng 363km, trong khi các tuyến nhánh có tổng chiều dài khoảng 63km.

Tuyến đường sắt đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố gồm Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Dự án được đầu tư đường đôi trên đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; các đoạn tuyến còn lại sử dụng đường đơn.

Tuyến sử dụng khổ đường sắt 1.435mm, khai thác chung vận chuyển hành khách và hàng hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160km/h trên đoạn từ Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng, 120km/h tại khu vực đầu mối TP. Hà Nội và 80km/h trên các tuyến còn lại.

Theo phương án điều chỉnh, dự án có sơ bộ nhu cầu sử dụng khoảng 2.075ha đất và khoảng 25.544 người dân phải thực hiện tái định cư. Tổng mức đầu tư sơ bộ được nâng lên 289.339 tỷ đồng, tăng hơn 86.000 tỷ đồng so với mức 203.200 tỷ đồng được phê duyệt trước đó.