Đâu là thành phố trẻ nhất Việt Nam hiện tại? Chỉ còn vỏn vẹn 4 ngày nắm giữ danh hiệu

Ngày 24/8, tại kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh trực thuộc Trung ương với tỷ lệ 100% đại biểu có mặt tán thành.

Nghị quyết quy định việc thành lập thành phố Quảng Ninh trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Quảng Ninh. Nghị quyết chính thức có hiệu lực từ ngày 1/9, đánh dấu thời điểm Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 8 của đất nước và là đô thị trẻ nhất tính đến thời điểm hiện tại.

Sự kiện Quảng Ninh bước lên vị thế trang trọng này đánh dấu quả ngọt sau 4 thập kỷ kiên trì đổi mới. Nhìn lại những năm đầu công cuộc Đổi mới (1986), địa phương từng đối mặt vô vàn khó khăn: Hạ tầng giao thông cách trở, địa hình bị chia cắt bởi sông biển và núi cao, kinh tế phụ thuộc nặng nề vào nguồn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương. Ngành sản xuất công nghiệp khi đó chủ yếu dựa vào việc khai thác than đơn thuần.

Bước ngoặt tư duy chiến lược diễn ra từ năm 2011, khi Quảng Ninh chủ động quyết định chuyển đổi mô hình phát triển từ "nâu" sang "xanh". Địa phương tập trung dịch chuyển từ phụ thuộc tài nguyên hữu hạn sang phát triển bền vững dựa trên dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến - chế tạo và kinh tế biển.

Quảng Ninh cũng là địa phương tiên phong áp dụng mô hình đầu tư đối tác công - tư (PPP) với phương châm "lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư". Từ năm 2014 đến nay, thành phố đã huy động hơn 46.297 tỷ đồng cho các dự án PPP, trong đó phần vốn Nhà nước tham gia chỉ chiếm khoảng 11%. Phương thức này đạt hiệu quả ấn tượng khi trung bình 1 đồng ngân sách bỏ ra thu hút được từ 8 đến 9 đồng vốn xã hội hóa.

Tư duy đột phá giúp Quảng Ninh kiến tạo hệ thống hạ tầng đồng bộ bậc nhất cả nước. Tuyến cao tốc xuyên tỉnh từ Hải Phòng - Hạ Long - Vân Đồn đến Móng Cái kéo dài gần 200km, đưa nơi đây thành địa phương có số km đường cao tốc lớn nhất Việt Nam.

Bên cạnh đó, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, sân bay tư nhân đầu tiên tại Việt Nam cùng Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long đã xóa bỏ hoàn toàn vị thế "ốc đảo", mở rộng không gian phát triển và kết nối chặt chẽ với tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Sự bứt phá hạ tầng đã thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng ngoạn mục. Đến hết năm 2025, quy mô GRDP của Quảng Ninh đạt khoảng 395.000 tỷ đồng, gấp 135,7 lần so với năm 1995, chiếm trên 10% quy mô kinh tế vùng đồng bằng sông Hồng.

Riêng năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của Quảng Ninh đạt 11,89%, đứng đầu cả nước. GRDP bình quân đầu người đạt 10.402 USD và thu ngân sách nhà nước đạt mốc kỷ lục 85.050 tỷ đồng.

Không chỉ dẫn đầu về chỉ số kinh tế, Quảng Ninh còn là điểm sáng toàn quốc về cải cách hành chính khi liên tục giữ vị trí số 1 ở các chỉ số đánh giá uy tín như PCI, PAR Index, SIPAS và PAPI. Việc thu hút các tập đoàn đa quốc gia hàng đầu như Jinko Solar hay Foxconn vào các khu công nghiệp Sông Khoai, Đông Mai, Bắc Tiền Phong đã đưa Quảng Ninh trở thành trung tâm sản xuất thiết bị năng lượng tái tạo và điện tử hàng đầu khu vực.

Danh xưng kéo dài chưa đầy 3 tuần

Tuy nhiên, danh hiệu "thành phố trực thuộc Trung ương trẻ nhất Việt Nam" của Quảng Ninh sẽ sớm được chuyển giao chỉ sau vỏn vẹn 19 ngày. Vào ngày 20/9 tới, Bắc Ninh sẽ chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ 9 của Việt Nam, qua đó xác lập kỷ lục mới về đô thị trẻ nhất đất nước.

Cũng tại phiên bế mạc kỳ họp không thường lệ thứ Nhất ngày 24/8, cùng với Quảng Ninh, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh với tỷ lệ 100% đại biểu tán thành. Nghị quyết được xây dựng trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh Bắc Ninh hiện tại.

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào ngày 20/9 giúp Bắc Ninh hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh sớm hơn 3 năm so với kế hoạch ban đầu.

Từ một tỉnh nông nghiệp với diện tích nhỏ nhất cả nước khi tái lập, Bắc Ninh đã ghi dấu ấn bằng kỳ tích phát triển công nghiệp thần tốc. Với định hướng trở thành thành phố công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, xanh và thông minh, Bắc Ninh đã xây dựng hệ sinh thái thu hút dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hàng đầu Việt Nam.

Tỉnh hiện là thủ phủ sản xuất thiết bị điện tử, bán dẫn, vi mạch và trí tuệ nhân tạo (AI) của cả nước, quy tụ những tập đoàn công nghệ toàn cầu. Bên cạnh sự hiện đại của công nghiệp, Bắc Ninh vẫn giữ gìn trọn vẹn bản sắc văn hóa Kinh Bắc thông qua việc bảo tồn không gian Dân ca Quan họ và hệ thống di tích lịch sử phong phú.

Để chuẩn bị cho cột mốc lịch sử ngày 20/9, Bắc Ninh đang triển khai hàng loạt hoạt động chào mừng quy mô lớn. Tỉnh vạch ra kế hoạch khởi công và khánh thành 8 dự án, công trình trọng điểm thuộc các lĩnh vực công nghiệp, đô thị, nhà ở xã hội và văn hóa ngay trong tháng 9/2026.

Lễ công bố Nghị quyết thành lập thành phố Bắc Ninh sẽ diễn ra trang trọng vào ngày 19/9 tại Hội trường Tỉnh ủy với khoảng 500 đại biểu tham dự. Với hạ tầng đồng bộ và động lực mới, thành phố Bắc Ninh sẵn sàng khẳng định vị thế một cực tăng trưởng công nghệ cao hàng đầu, đồng hành cùng thành phố Quảng Ninh và các đô thị lớn đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới.