Siêu sân vận động từng đón 9 trận World Cup 2026: Quy mô 100.000 chỗ ngồi, sở hữu hệ mái vòm tự đóng mở hiện đại

Nhìn từ bên ngoài, AT&T Stadium tại Arlington, Texas có thể gây ấn tượng bởi quy mô của một sân vận động chứa tới 100.000 người. Nhưng giá trị đặc biệt của công trình lại nằm ở phía trên mặt sân: hai dầm vòm thép khổng lồ dài 373m tạo thành bộ khung chính cho mái đóng mở, trong khi toàn bộ hệ mái sử dụng khoảng 14.100 tấn thép kết cấu.

Đây cũng là sân vận động được FIFA lựa chọn tổ chức nhiều trận nhất tại World Cup 2026, với 9 trận đấu. Trong cấu hình phục vụ giải, sân có sức chứa 70.649 chỗ; ở các sự kiện thông thường, sức chứa khoảng 80.000 người và có thể mở rộng lên 100.000 chỗ.

14.100 tấn thép nằm trên hai vòm khổng lồ

AT&T Stadium không sử dụng một hệ mái cố định theo cách truyền thống. Toàn bộ cấu trúc phía trên sân được tổ chức quanh hai dầm vòm dạng hộp chạy dọc công trình.

Mỗi dầm dài khoảng 1.225 feet, tương đương 373m, rộng khoảng 5m và sâu khoảng 10,7m. Hai kết cấu này tạo thành bộ khung chịu lực chính cho mái, đồng thời giúp không gian bên dưới hạn chế sự xuất hiện của các cột lớn gây cản trở tầm nhìn.

Theo Walter P Moore - đơn vị phụ trách kỹ thuật kết cấu, riêng hệ mái sử dụng khoảng 14.100 tấn thép. Hai dầm vòm có nhịp 1.225 feet và được đơn vị này mô tả là những dầm hộp vòm có nhịp dài nhất trong một công trình tại thời điểm xây dựng.

Quy mô của hệ kết cấu này đặc biệt ở chỗ phần mái khổng lồ không chỉ nằm cố định trên sân. Nó còn phải đáp ứng yêu cầu vận hành liên tục khi hai tấm mái di chuyển đóng hoặc mở.

Mái 2 tấm có thể biến sân thành không gian mở

Hai tấm mái có kích thước khoảng 256 x 410 feet, tương đương khoảng 78 x 125m mỗi tấm, được phủ bằng màng sợi chịu lực xuyên sáng.

Hệ thống truyền động dạng thanh răng - bánh răng cho phép hai tấm mái di chuyển và hoàn tất quá trình đóng hoặc mở trong khoảng 12 phút. Khi đóng, vật liệu mái vẫn cho ánh sáng tự nhiên xuyên qua, giúp không gian bên trong không hoàn toàn tách biệt với điều kiện ánh sáng bên ngoài.

Giải pháp này tạo cho sân vận động một trạng thái sử dụng linh hoạt. Khi thời tiết thuận lợi, mái có thể mở để tạo cảm giác như một sân ngoài trời; khi điều kiện không phù hợp, mái đóng lại để kiểm soát môi trường bên trong. Đáng chú ý, mặt sân nằm thấp hơn khoảng 50 feet, tương đương 15m so với cao độ đường phố. Cách tổ chức này vừa tạo không gian lớn phía trên sân, vừa góp phần hình thành hệ khán đài bao quanh với tầm nhìn rộng.

Hai “cánh cửa” cao hơn một tòa nhà

Khả năng biến đổi không gian của AT&T Stadium còn được mở rộng ở hai đầu sân. Mỗi đầu sân được bố trí hệ cửa kính 5 tấm có thể thu mở, rộng khoảng 180 feet, tương đương 55m và cao 120 feet, tương đương 36,6m. Các cánh cửa có thể mở trong khoảng 18 phút, kết nối trực tiếp không gian thi đấu với các quảng trường bên ngoài.

Khi mái và cửa kính cùng được vận hành, ranh giới giữa sân vận động và không gian ngoài trời gần như được xóa bỏ. Đây là một trong những đặc điểm khiến công trình không chỉ là nơi tổ chức các trận đấu mà còn có thể chuyển đổi để phục vụ nhiều loại sự kiện quy mô lớn.

Gần 279.000m2 không gian bên trong

AT&T Stadium có diện tích khoảng 3 triệu feet vuông, tương đương gần 279.000m2. FIFA từng giới thiệu đây là không gian trong nhà không cột lớn có diện tích hơn 275.000m2. Công trình được hoàn thành năm 2009 với chi phí khoảng 1,15 tỷ USD theo Walter P Moore.

Không gian khổng lồ này được tổ chức thành nhiều lớp chức năng, từ khán đài, khu vực cao cấp, phòng VIP đến các không gian dịch vụ. Sân có hơn 300 phòng suite, 10 khu vực câu lạc bộ cao cấp và hệ thống chỗ ngồi premium trải trên nhiều tầng. Nhưng nếu hệ kết cấu tạo nên “bộ xương” của công trình thì hệ thống hiển thị lại đóng vai trò như lớp công nghệ phủ lên toàn bộ không gian.

Một màn hình video khổng lồ được treo phía trên khu vực trung tâm sân, cách mặt sân khoảng 90 feet, tương đương 27m. Cụm màn hình có diện tích hiển thị khoảng 2.384m2, với kích thước khoảng 55 x 22m. Khi công trình hoàn thành, đây là một trong những bảng màn hình HDTV lớn nhất thế giới.

Từ sân nhà Dallas Cowboys đến “sân khấu” lớn nhất World Cup 2026

Được xây dựng tại Arlington, AT&T Stadium là sân nhà của Dallas Cowboys thuộc giải NFL. Công trình được đưa vào sử dụng năm 2009 và nhanh chóng trở thành một địa điểm tổ chức các sự kiện thể thao, giải trí quy mô lớn. Đến World Cup 2026, công trình tiếp tục được đặt vào một vai trò đặc biệt. FIFA bố trí 9 trận đấu tại Dallas Stadium, gồm các trận vòng bảng, vòng 32 đội, vòng 16 đội và bán kết. Đây là số trận nhiều nhất mà một địa điểm đảm nhiệm trong giải đấu năm nay.

Sự khác biệt về sức chứa cũng cho thấy sân được cấu hình linh hoạt theo từng loại sự kiện. Trong World Cup 2026, sức chứa chính thức là 70.649 chỗ, thấp hơn đáng kể so với khả năng mở rộng tối đa 100.000 chỗ của sân.

Từ hai dầm thép dài hơn 373m đến mái có thể chuyển động trong 12 phút, từ những cánh cửa kính cao gần 37m đến màn hình rộng hàng chục mét, AT&T Stadium được tạo nên bởi một loạt giải pháp kết cấu và công nghệ nhằm phục vụ một không gian có quy mô đặc biệt lớn.

Chính khả năng thay đổi trạng thái của mái, mặt đứng và hệ thống không gian bên trong đã giúp công trình vượt khỏi khuôn khổ của một sân vận động thông thường, trở thành một tổ hợp thể thao - giải trí có thể đáp ứng những sự kiện quốc tế với quy mô hàng trăm nghìn khán giả.