ĐBQH bàn cơ chế vốn cho các siêu đô thị lấn biển trên 200.000 tỷ đồng

Tại phiên thảo luận sáng 22/8, Quốc hội tập trung vào cơ chế, chính sách đối với các dự án xây dựng khu đô thị lấn biển, trong đó đáng chú ý là yêu cầu về năng lực tài chính của nhà đầu tư đối với những dự án có quy mô vốn lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Theo dự thảo, một số dự án phải đáp ứng tỷ lệ vốn chủ sở hữu tối thiểu 15%. Với dự án có quy mô trên 200.000 tỷ đồng, tỷ lệ này được đề xuất giảm xuống 10%.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) cho rằng việc huy động thêm nguồn vốn ngoài vốn chủ sở hữu là cần thiết với các dự án đặc biệt lớn. Tuy nhiên, quy mô dự án càng lớn thì yêu cầu về năng lực tài chính và khả năng thực hiện của nhà đầu tư cũng phải tương xứng.

Theo ông, việc lựa chọn nhà đầu tư không nên chỉ dựa vào tỷ lệ vốn chủ sở hữu mà cần đánh giá cả năng lực tài chính thực tế, kinh nghiệm triển khai dự án tương tự, năng lực quản trị và khả năng bảo đảm nguồn vốn xuyên suốt tiến độ.

“Mục tiêu là lựa chọn được nhà đầu tư không chỉ đủ điều kiện tại thời điểm chấp thuận mà còn có khả năng thực hiện dự án đến cùng”, đại biểu Dương Khắc Mai nói.

Thực tế, tại Việt Nam hiện đã xuất hiện những dự án đô thị có quy mô vốn vượt xa ngưỡng 200.000 tỷ đồng và có yếu tố lấn biển.

Đáng chú ý là Khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh do Vingroup và Vinhomes triển khai tại Quảng Ninh. Dự án có quy mô khoảng 4.100ha, tổng vốn đầu tư khoảng 456.000 tỷ đồng. Riêng khu vực thuộc phường Hà An rộng hơn 3.186ha có tổng vốn khoảng 287.220 tỷ.

Một dự án khác là Vinhomes Green Paradise tại Cần Giờ, được xác định là khu đô thị du lịch lấn biển, quy mô khoảng 2.870ha, tổng vốn đầu tư khoảng 10 tỷ USD, tương đương hơn 260.000 tỷ đồng. Dự án đã được khởi công từ tháng 4/2025.

Như vậy, cả hai dự án do Vingroup triển khai đều nằm trên ngưỡng quy mô 200.000 tỷ đồng, gián tiếp được xác định là đối tượng thảo luận trong dự thảo chính sách.

Ngoài ra, cuối tháng 7/2026, một liên danh gồm HDMON, Vanté Capital Fund 1, CIIC Group và China Construction Corporation đề xuất nghiên cứu Dự án Đô thị du lịch ven biển Việt Nam thế hệ mới tại Bắc Cái Bầu, Khu kinh tế Vân Đồn, Quảng Ninh. Tổng vốn đề xuất khoảng 18 tỷ USD, tương đương khoảng 470.000 tỷ đồng.

Tiếp thu ý kiến đại biểu, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết dự thảo đã thiết kế riêng một điều luật về khu đô thị lấn biển, do loại hình này có quy mô lớn, thời gian thu hồi vốn dài và nhu cầu nguyên vật liệu rất lớn.

Theo Bộ trưởng, một dự án có thể cần 100.000-200.000 tỷ đồng để triển khai thông suốt. Vì vậy, chính sách phải vừa tạo điều kiện huy động vốn, vừa gắn trách nhiệm với nhà đầu tư có đủ tiềm lực tài chính và kinh nghiệm quản lý.

Dự thảo cũng đặt ra 7 nguyên tắc đối với đô thị lấn biển, gồm các yêu cầu về quy hoạch, quốc phòng, an ninh, môi trường, hạ tầng và quyền tiếp cận biển của người dân. Bộ trưởng khẳng định các dự án này không hình thành một đơn vị hành chính mới và phải tuân thủ pháp luật Việt Nam cùng Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.