Đúng 0h sáng nay, một công nghệ vĩ đại từng làm thay đổi thói quen liên lạc của hàng triệu người Việt đã vĩnh viễn biến mất

Kế hoạch dừng công nghệ di động thế hệ thứ hai đã được Bộ Thông tin và Truyền thông rạch ròi từ năm 2019 và chia thành hai giai đoạn mang tính bước ngoặt. Giai đoạn đầu tiên đã diễn ra vào giữa tháng 10 năm 2024, khi các nhà mạng đồng loạt chặn kết nối đối với các thiết bị đầu cuối chỉ hỗ trợ tiêu chuẩn GSM thuần túy. Ở thời điểm đó, hạ tầng 2G vẫn được duy trì thoi thóp để phục vụ nhóm khách hàng sử dụng điện thoại thông minh đời cũ chưa tích hợp tính năng gọi thoại chất lượng cao, ngoại trừ một số khu vực đặc thù như quần đảo Trường Sa, Hoàng Sa và các nhà giàn DK.

Giai đoạn hai đánh dấu việc ngắt kết nối hoàn toàn và triệt để, xóa sổ mọi trạm phát sóng liên quan trên khắp các tỉnh thành. Quyết định này đồng nghĩa với việc không còn bất kỳ ngoại lệ nào được áp dụng cho hạ tầng đã quá tuổi hưu này.

Việc duy trì một hạ tầng viễn thông già cỗi đã hoạt động hơn ba thập kỷ tiêu tốn một nguồn lực khổng lồ của quốc gia và các doanh nghiệp. Tần số vô tuyến điện là một tài nguyên quốc gia hữu hạn, việc để mạng 2G chiếm giữ các dải băng tần vàng không còn phù hợp với xu thế phát triển của thời đại.

Quyết định dừng dịch vụ mang ý nghĩa chiến lược để giải phóng không gian tần số và tối ưu hóa chi phí vận hành hạ tầng. Nguồn tài nguyên quý giá này sẽ được tái phân bổ để mở rộng vùng phủ sóng 4G, tạo đà bứt tốc cho việc thương mại hóa 5G và tạo nền tảng hạ tầng sẵn sàng cho công nghệ 6G trong tương lai. Kế hoạch này nằm trong dòng chảy chung của công cuộc chuyển đổi số quốc gia, đưa người dân tiếp cận với môi trường internet tốc độ cao. Trật tự mới sẽ tiếp tục được thiết lập khi mạng 3G cũng đã được đưa vào tầm ngắm với kế hoạch dừng hoạt động dự kiến vào tháng 9/2028.

Thời gian đếm ngược không còn nhiều, từ giữa tháng 7 năm nay, các nhà mạng đã liên tục gửi tin nhắn cảnh báo đến nhóm thuê bao có nguy cơ bị ảnh hưởng. Yêu cầu bắt buộc hiện nay là thiết bị di động phải hỗ trợ và bật chế độ VoLTE. Đây là công nghệ truyền tải giọng nói trực tiếp trên nền tảng mạng 4G, giúp cuộc gọi kết nối nhanh hơn và không bị ngắt quãng truy cập internet.

Mặc dù hầu hết điện thoại thông minh chính hãng đời mới đều mặc định kích hoạt VoLTE, nhiều dòng máy cũ hoặc hàng xách tay lại thiếu vắng tính năng này. Nếu không có VoLTE, thiết bị buộc phải chuyển về sóng 2G hoặc 3G để duy trì cuộc gọi thông thường. Do đó, khi hệ thống trạm phát cũ bị ngắt hoàn toàn, những chiếc điện thoại không tương thích sẽ ngay lập tức rơi vào trạng thái tê liệt tính năng nghe gọi cơ bản, dù người dùng vẫn có thể truy cập mạng bằng 4G.

Để không bị cắt đứt liên lạc, người dùng cần lập tức truy cập phần cài đặt mạng di động trên thiết bị và bật tùy chọn cuộc gọi 4G hoặc VoLTE. Đồng thời, việc chuyển đổi sang phôi SIM 4G hoặc 5G tại các điểm giao dịch là thủ tục bắt buộc nếu thuê bao vẫn đang sử dụng thẻ vật lý thế hệ cũ.

Trong trường hợp phần cứng điện thoại hoàn toàn không hỗ trợ VoLTE, giải pháp duy nhất là nâng cấp lên một chiếc điện thoại thông minh mới, hoặc ít nhất là các mẫu điện thoại phím bấm thế hệ mới có tích hợp chuẩn mạng 4G. Người dân cũng có thể trực tiếp liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng hoặc đến các cửa hàng dịch vụ để được kỹ thuật viên rà soát chính xác tình trạng thiết bị đang sử dụng.