EU siết xe điện, Trung Quốc lập tức có chiêu 'lách luật' khiến châu Âu trở tay không kịp

Theo dữ liệu từ hãng nghiên cứu thị trường Dataforce, các thương hiệu ô tô Trung Quốc chiếm tới 34% lượng xe hybrid sạc điện (PHEV) bán ra tại châu Âu trong tháng 6, mức cao nhất từ trước đến nay. Những cái tên như BYD, Chery và Geely là lực lượng dẫn đầu, bên cạnh một số thương hiệu có mối liên hệ với các tập đoàn châu Âu như Polestar hay Leapmotor.

Nếu tính toàn bộ phân khúc xe hybrid, bao gồm hybrid tự sạc (HEV) và hybrid sạc điện (PHEV), các nhà sản xuất Trung Quốc hiện nắm gần một phần tư thị phần tại châu Âu. Trong khi đó, thị phần xe thuần điện (BEV) của các hãng Trung Quốc vẫn duy trì quanh mức 10-15% trong khoảng 18 tháng qua và không còn tăng nhanh như giai đoạn trước.

Sự thay đổi này diễn ra sau khi EU áp dụng các mức thuế bổ sung đối với xe thuần điện sản xuất tại Trung Quốc từ năm 2024 nhằm bù đắp những khoản trợ cấp mà Brussels cho rằng tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng. Tùy từng doanh nghiệp, mức thuế bổ sung có thể lên tới hơn 35%, bên cạnh mức thuế nhập khẩu cơ bản.

Trong khi đó, xe PHEV chưa phải chịu cơ chế thuế tương tự. Điều này tạo ra khoảng trống chính sách, giúp các hãng xe Trung Quốc nhanh chóng chuyển trọng tâm sang các mẫu xe sử dụng kết hợp động cơ đốt trong và mô-tơ điện.

Giới phân tích nhận định đây là bước đi hợp lý trong bối cảnh người tiêu dùng châu Âu vẫn quan tâm đến khả năng tiết kiệm nhiên liệu và phạm vi hoạt động linh hoạt của PHEV, đặc biệt tại những quốc gia mà hạ tầng sạc điện chưa phát triển đồng đều. Đồng thời, việc tránh được mức thuế cao dành cho BEV cũng giúp các hãng Trung Quốc duy trì lợi thế về giá bán.

Đà tăng trưởng mạnh của xe PHEV Trung Quốc cũng khiến Brussels bắt đầu xem xét các biện pháp kiểm soát mới. Reuters dẫn thông tin từ báo Handelsblatt cho biết Ủy ban châu Âu (EC) đang chuẩn bị áp dụng thuế chống trợ cấp đối với xe PHEV nhập khẩu từ Trung Quốc. Nếu được đa số các quốc gia thành viên EU thông qua, cơ chế này có thể được triển khai theo cách tương tự như đối với xe thuần điện, với mức thuế khác nhau tùy mức độ hợp tác của từng doanh nghiệp trong quá trình điều tra. Tuy nhiên, đến nay EC vẫn chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin này.

Động thái trên phản ánh xu hướng EU tiếp tục siết chặt chính sách thương mại đối với ngành ô tô Trung Quốc trong bối cảnh khối này muốn bảo vệ ngành công nghiệp ô tô nội địa trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn.

Ngay cả khi thuế đối với PHEV được áp dụng, nhiều nhà sản xuất Trung Quốc dường như đã có kế hoạch thích ứng. Xu hướng đáng chú ý hiện nay là tăng cường đầu tư sản xuất ngay tại châu Âu thay vì chỉ xuất khẩu từ Trung Quốc. BYD đã triển khai nhà máy tại Hungary, trong khi SAIC lên kế hoạch xây dựng cơ sở sản xuất tại Tây Ban Nha. Ngoài ra, Dongfeng, Chery, Geely và Leapmotor cũng được cho là đang nghiên cứu hoặc tận dụng các cơ sở sản xuất hiện có tại châu Âu để lắp ráp xe trong khu vực, qua đó giảm tác động từ các hàng rào thuế quan.

Việc nội địa hóa sản xuất không chỉ giúp các doanh nghiệp giảm rủi ro thương mại mà còn tạo lợi thế về logistics, đáp ứng nhanh hơn nhu cầu của thị trường châu Âu.