EVN làm Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1: Không đánh đổi an toàn để tăng tỷ lệ nội địa hóa

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được giao làm chủ đầu tư Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1. Theo tập đoàn, điện hạt nhân có lợi thế là nguồn điện nền công suất lớn, vận hành ổn định, không phụ thuộc vào điều kiện thời tiết và phát thải khí nhà kính ở mức thấp. Một nhà máy điện hạt nhân có thể vận hành khoảng 7.000-8.000 giờ/năm, với hệ số khả dụng trên 85-90%.

Đối với Dự án Ninh Thuận 1, EVN nhìn nhận đây không đơn thuần là việc xây dựng một nhà máy điện mà phải đồng thời đáp ứng 3 yêu cầu: xây dựng nhà máy an toàn, chất lượng, hiệu quả; kết nối đồng bộ với hệ thống điện quốc gia; đồng thời tạo sức lan tỏa đối với khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực và chuỗi cung ứng trong nước.

Từ những yêu cầu này, EVN xác định 6 nhóm trách nhiệm trọng tâm trong quá trình triển khai dự án.

Trước hết là quản lý toàn bộ vòng đời dự án. EVN sẽ đảm nhận các công việc từ chuẩn bị hồ sơ, khảo sát, thiết kế đến mua sắm, chế tạo, xây dựng, lắp đặt, chạy thử và nghiệm thu. Khi nhà máy đi vào phát điện, nhiệm vụ sẽ chuyển sang vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa và nâng cấp, nhằm duy trì công trình hoạt động an toàn, ổn định và hiệu quả.

Xuyên suốt quá trình này là yêu cầu về an toàn và an ninh hạt nhân. EVN nhấn mạnh đây là ưu tiên cao nhất trong mọi quyết định của chủ đầu tư và đơn vị vận hành. Điều đó đòi hỏi văn hóa an toàn phải được hình thành ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thay vì chỉ được chú trọng khi nhà máy đi vào hoạt động.

Cùng với công nghệ, nguồn nhân lực là một trong những yếu tố quyết định khả năng vận hành nhà máy trong tương lai. EVN sẽ chuẩn bị đội ngũ quản lý dự án, chuyên gia an toàn, kỹ sư vận hành, nhân lực bảo dưỡng, kiểm soát chất lượng, an ninh, y tế và ứng phó sự cố theo từng giai đoạn.

Bài toán nhân lực không chỉ dừng ở việc đào tạo đủ người. EVN cũng đặt trọng tâm vào việc tiếp nhận và lưu giữ tri thức hạt nhân, từ tài liệu kỹ thuật, dữ liệu thiết kế đến kinh nghiệm vận hành. Đây là cơ sở để từng bước nâng cao năng lực làm chủ công nghệ, thay vì chỉ tiếp nhận một công trình hoàn chỉnh.

Song song với việc xây dựng nhà máy, EVN sẽ phối hợp chuẩn bị hạ tầng đấu nối, các công trình truyền tải và những điều kiện kỹ thuật cần thiết để Ninh Thuận 1 được tích hợp an toàn, tin cậy vào hệ thống điện quốc gia.

Dự án cũng mở ra cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia chuỗi cung ứng trong nước. Định hướng đến năm 2035 là phấn đấu mức tham gia của doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 30% tổng mức đầu tư đối với các hạng mục xây dựng, lắp đặt thuộc nhóm công trình phụ trợ của dự án điện hạt nhân.

Tuy nhiên, EVN đặt ra nguyên tắc rõ ràng: nội địa hóa phải dựa trên năng lực thực tế và được triển khai theo lộ trình phù hợp. Việc tăng tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước không được đánh đổi các yêu cầu về an toàn, chất lượng và độ tin cậy của dự án.

Mảnh ghép cuối cùng trong 6 nhóm trách nhiệm là thông tin và đồng thuận xã hội. Với một lĩnh vực có yêu cầu kỹ thuật cao như điện hạt nhân, EVN xác định thông tin về dự án phải đầy đủ, chính xác, kịp thời và minh bạch.

Các vấn đề được người dân quan tâm như an toàn, an ninh hạt nhân, môi trường, tiến độ hay phương án ứng phó sự cố cần được chủ động cung cấp và giải đáp. Qua đó, truyền thông không chỉ dừng ở việc đưa tin về dự án mà còn trở thành một phần trong quá trình xây dựng niềm tin và văn hóa an toàn trong cộng đồng.