Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Chi phí logistics còn cao, phải giảm thực chất cho doanh nghiệp

Chi phí logistics vẫn là điểm nghẽn

Chiều 21/9 tại Hải Phòng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Logistics vùng lần VII với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới logistics Vùng đồng bằng sông Hồng”, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp UBND thành phố Hải Phòng tổ chức.

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh logistics không còn chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ mà đã trở thành một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Theo Phó Thủ tướng, ngành logistics Việt Nam thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực, với tốc độ tăng trưởng dịch vụ bình quân 14-16%/năm, đóng góp trực tiếp khoảng 4,5-5% GDP. Cả nước hiện có hơn 34.000 doanh nghiệp tham gia lĩnh vực này.

Tuy nhiên, logistics vẫn đối mặt nhiều hạn chế. Vận tải hàng hóa chủ yếu dựa vào đường bộ, trong khi các phương thức vận tải có năng lực lớn chưa được khai thác tương xứng. Kết nối giữa các loại hình giao thông, khu vực sản xuất, kho vận và cảng biển còn hạn chế, khiến chi phí logistics vẫn ở mức cao.

Theo Phó Thủ tướng, những điểm nghẽn này đòi hỏi phải thay đổi tư duy và cách hành động, từ “quản lý, hỗ trợ” sang “kiến tạo, phục vụ và phát triển”, từng bước đưa logistics trở thành một ngành kinh tế dịch vụ quan trọng.

Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050 đặt mục tiêu tăng trưởng logistics bình quân 12-15%/năm, từng bước giảm chi phí logistics xuống khoảng 12-15% GDP. Đồng thời, Việt Nam sẽ thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hình thành các trung tâm logistics hiện đại, có khả năng kết nối khu vực và quốc tế.

Logistics phải được tổ chức theo vùng

Để đạt các mục tiêu trên, Phó Thủ tướng yêu cầu phát triển hạ tầng logistics phải đồng bộ với quy hoạch và đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông quốc gia, khu vực và địa phương.

Các phương thức vận tải đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy và hàng không cần được kết nối với hệ thống hậu cần logistics. Cùng với đó là tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định liên quan đến logistics, vận tải đa phương thức, hàng hải, đường thủy, hải quan, thương mại, giao dịch điện tử và đầu tư.

Một nhiệm vụ khác được Phó Thủ tướng nhấn mạnh là phát triển hệ thống cảng biển trở thành trung tâm của hệ sinh thái logistics và kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh.

Phó Thủ tướng cho rằng lợi thế địa lý chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi được chuyển hóa thành năng lực hạ tầng, dịch vụ và kết nối. Vì vậy, cần ưu tiên phát triển các cảng cửa ngõ như Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn ở phía Bắc; Đà Nẵng, Vân Phong, Quy Nhơn ở miền Trung; Cát Lái, Cái Mép - Thị Vải, Hòn Khoai ở phía Nam.

Đồng thời, cần từng bước thu hút các hãng tàu lớn, nhà khai thác cảng quốc tế, trung tâm phân phối khu vực, doanh nghiệp logistics toàn cầu và nhà đầu tư công nghệ hoạt động lâu dài tại Việt Nam.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy phát triển logistics theo địa giới hành chính sang tổ chức logistics theo vùng kinh tế, hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng.

“Logistics không có ranh giới hành chính”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời cho rằng các địa phương không thể tự xây dựng hệ thống logistics khép kín mà phải đồng bộ, kết nối và chia sẻ hiệu quả.

Hải Phòng cần phát huy lợi thế cảng cửa ngõ

Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, Phó Thủ tướng yêu cầu trước hết phải thiết lập hệ thống quy hoạch đầy đủ, phân bố sản xuất hợp lý, phát triển hạ tầng giao thông, đô thị và hậu cần logistics có sức sống, kết nối mạnh mẽ, hướng tới hình thành mạng lưới logistics vùng gắn kết chặt chẽ.

Các địa phương cần tăng cường phối hợp phát triển logistics theo các hành lang kinh tế Bắc - Nam, hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và vành đai ven biển Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh.

Việc liên kết vùng cũng nhằm hình thành chuỗi cung ứng đồng bộ, hạn chế đầu tư phân tán, trùng lặp và lãng phí.

Đối với Hải Phòng, Phó Thủ tướng đề nghị thành phố tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, nghiên cứu mô hình phát triển tích hợp cảng biển - logistics - công nghiệp - thương mại - đô thị, nhất là quanh khu vực cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng.

Theo Phó Thủ tướng, hệ thống cảng cửa ngõ quốc tế và logistics đa phương thức cần được Hải Phòng coi là lợi thế đặc sắc, động lực tăng trưởng quan trọng trong dài hạn.

Đối với Bộ Công Thương, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục phát huy vai trò đầu mối triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics, xây dựng cơ chế theo dõi các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể và thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ.

Bộ Xây dựng được giao triển khai các mục tiêu quy hoạch, đầu tư hệ thống giao thông, bảo đảm kết nối các phương thức vận tải với cảng biển, sân bay, đường cao tốc, cửa khẩu, khu vực sản xuất và các trung tâm hậu cần logistics.

Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh cải cách hải quan, quản lý chuyên ngành, số hóa thủ tục xuất nhập khẩu và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu. Bộ Tư pháp phối hợp rà soát hệ thống pháp luật, bảo đảm các quy định thống nhất, đồng bộ, khả thi, không làm phát sinh chi phí không cần thiết cho người dân và doanh nghiệp.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp chủ động đề xuất giải pháp, tham gia xây dựng chính sách, đổi mới công nghệ, đầu tư nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường liên kết để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước và quốc tế đầu tư nghiêm túc, dài hạn và bền vững tại Việt Nam.