EVN lo nguy cơ trục lợi khi mở rộng cơ chế mua bán điện trực tiếp

Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đề nghị đánh giá kỹ hiệu quả và tác động của việc bổ sung đơn vị bán lẻ điện tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), đồng thời cảnh báo nguy cơ phát sinh trục lợi chính sách nếu mở rộng cơ chế mà chưa được tính toán đầy đủ.

Thông tin trên được Bộ Tư pháp nêu trong báo cáo thẩm định Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực gửi Chính phủ.

Theo EVN, cần đánh giá cụ thể cơ chế thu hồi chi phí khi mở rộng DPPA.

Nếu chưa có phương án tính toán hợp lý, chi phí của nhóm khách hàng tham gia mua bán điện trực tiếp có thể giảm, trong khi phần chi phí còn lại sẽ do EVN, các tổng công ty điện lực hoặc các nhóm khách hàng khác gánh chịu, dẫn đến mất cân bằng và thiếu công bằng giữa các đối tượng sử dụng điện.

EVN cũng cho rằng mục tiêu ban đầu của cơ chế mua bán điện trực tiếp là tạo điều kiện để các doanh nghiệp có nhu cầu sử dụng điện xanh phục vụ hoạt động xuất khẩu.

Trong khi đó, dự thảo Luật đã bổ sung quy định về thị trường Chứng chỉ năng lượng tái tạo Việt Nam.

Theo EVN, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tham gia thị trường này để chứng minh việc sử dụng điện tái tạo mà không nhất thiết phải tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Từ đó, EVN kiến nghị chỉ áp dụng cơ chế DPPA đối với hình thức mua bán điện không thông qua lưới điện quốc gia, đồng thời tiếp tục đánh giá tác động để tránh việc chính sách bị lạm dụng.

Giải trình về kiến nghị này, Bộ Công Thương cho biết cơ chế mua bán điện trực tiếp là một phương thức giao dịch trên thị trường điện, được xây dựng nhằm đa dạng hóa hình thức mua bán điện và thúc đẩy sự phát triển của thị trường điện cạnh tranh.

Trong khi đó, Chứng chỉ năng lượng tái tạo là công cụ xác nhận sản lượng điện được sản xuất từ các nguồn năng lượng tái tạo, phục vụ nhu cầu chứng minh sử dụng điện xanh và phát triển thị trường điện xanh.

Theo Bộ Công Thương, hai cơ chế này có mục tiêu khác nhau và mang tính bổ trợ, không thể thay thế cho nhau. Việc tham gia thị trường Chứng chỉ năng lượng tái tạo không đồng nghĩa với việc tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp và ngược lại.

Cơ quan soạn thảo cũng cho biết, sau khi Bộ Tư pháp thẩm định dự án Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định 243/2026 nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế mua bán điện trực tiếp thông qua lưới điện quốc gia, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng.

Theo đó, nhóm khách hàng sử dụng điện lớn phục vụ hoạt động của các trung tâm dữ liệu đã được bổ sung vào đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Bộ Công Thương nhận định việc mở rộng DPPA phù hợp với lộ trình phát triển thị trường điện cạnh tranh, đồng thời không nên giới hạn cơ chế này chỉ đối với hình thức mua bán điện ngoài lưới điện quốc gia.

Trên cơ sở đó, Bộ Công Thương đề xuất giữ nguyên quy định về cơ chế mua bán điện trực tiếp trong dự thảo Luật Điện lực sửa đổi, đồng thời tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và đánh giá tác động theo ý kiến của Hội đồng thẩm định.