Gần 35.000 công nhân Hyundai chuẩn bị đình công

Theo Công đoàn Kim khí Hàn Quốc chi nhánh Hyundai, 87% trong gần 40.000 đoàn viên, tương đương khoảng 34.800 người, đã bỏ phiếu đồng ý đình công. Kết quả này mở ra nguy cơ xảy ra cuộc đối đầu lớn giữa người lao động và hãng xe lớn nhất Hàn Quốc, đồng thời là nhà sản xuất ô tô lớn thứ 3 thế giới tính theo doanh số.

Mâu thuẫn chủ yếu xoay quanh chiến lược đẩy mạnh tự động hóa của Hyundai. Công đoàn yêu cầu phải được tham gia vào quá trình quyết định việc triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) và robot trong nhà máy, sau khi hãng công bố kế hoạch thử nghiệm Atlas, robot hình người do công ty con Boston Dynamics phát triển, tại các cơ sở sản xuất ở Mỹ.

Ngay từ tháng 1, khi kế hoạch này được hé lộ, công đoàn đã tuyên bố cứng rắn rằng sẽ không chấp nhận việc đưa bất kỳ thế hệ robot mới nào vào nhà máy nếu chưa có sự đồng thuận giữa ban lãnh đạo và người lao động.

Một thành viên công đoàn giấu tên cho biết điều khiến công nhân lo lắng không chỉ là công nghệ mới mà còn là nguy cơ mất việc trong tương lai.

"Những hình ảnh và video cho thấy robot ngày càng linh hoạt, khéo léo khiến chúng tôi không khỏi bất an. Chúng tôi lo ngại công việc của mình sẽ không còn được đảm bảo", người này nói.

Ngoài vấn đề tự động hóa, công đoàn còn đưa ra hàng loạt yêu cầu về chế độ đãi ngộ. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất chia thưởng bằng 30% lợi nhuận ròng của Hyundai, tương đương khoảng 42 triệu Won, khoảng 27.150 USD, cho mỗi người trong tổng số khoảng 73.000 lao động. Công đoàn cũng yêu cầu tăng lương cơ bản hằng tháng và nâng tuổi nghỉ hưu từ 60 lên 65.

Trên thực tế, các cuộc đàm phán giữa Hyundai và công đoàn nhiều năm qua thường xoay quanh tiền lương, tiền thưởng và tuổi nghỉ hưu. Dù người lao động liên tục bỏ phiếu thông qua phương án đình công, phần lớn tranh chấp đều được giải quyết trước khi bùng phát thành cuộc ngừng việc quy mô lớn. Lần tổng đình công trên toàn hệ thống gần nhất diễn ra vào năm 2018, trong khi năm 2025 chỉ ghi nhận một số đợt ngừng việc cục bộ.

Cuộc đối đầu lần này diễn ra vào thời điểm Hyundai chịu nhiều sức ép về lợi nhuận. Hãng đang phải đối mặt với các rào cản thuế quan tại Mỹ, chi phí chuỗi cung ứng tăng cao và nhu cầu xe điện suy yếu. Trong quý I, lợi nhuận ròng của Hyundai giảm 23,6%, còn khoảng 2,6 nghìn tỷ Won, tương đương 1,68 tỷ USD.

Dù vậy, Chủ tịch điều hành Euisun Chung vẫn kiên định với chiến lược đưa Hyundai trở thành đối thủ đáng gờm của Tesla trong lĩnh vực robot hình người và xe tự lái. Trong thông điệp gửi nhân viên đầu năm nay, ông cho rằng Hyundai đang sở hữu lợi thế lớn nhờ dữ liệu sản xuất khổng lồ cùng năng lực chế tạo tích lũy trong nhiều thập kỷ.

Tại Triển lãm Điện tử Tiêu dùng CES 2026 ở Las Vegas, Hyundai tiếp tục khẳng định tham vọng khi công bố mục tiêu sản xuất 30.000 robot Atlas mỗi năm và đưa chúng vào vận hành tại nhà máy xe điện ở bang Georgia, Mỹ, từ năm 2028.

Ban lãnh đạo Hyundai nhiều lần nhấn mạnh robot sẽ chỉ đảm nhận các công việc lặp đi lặp lại, độc hại hoặc nguy hiểm mà con người không muốn thực hiện. Tuy nhiên, công đoàn cho rằng sự xuất hiện của robot hình người cuối cùng vẫn sẽ tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường lao động.

Yêu cầu chia sẻ lợi nhuận của công nhân Hyundai cũng xuất phát từ làn sóng thưởng lớn trong ngành bán dẫn. Trước đó, người lao động tại Samsung Electronics và SK Hynix đã đạt được các thỏa thuận chia sẻ lợi nhuận sau khi hai doanh nghiệp hưởng lợi mạnh từ làn sóng AI.

"Chứng kiến các khoản thưởng khổng lồ trong ngành bán dẫn, chúng tôi cũng kỳ vọng sẽ nhận được chế độ đãi ngộ xứng đáng hơn", một thành viên công đoàn cho biết.

Theo Giáo sư Kim Pil soo, chuyên gia kỹ thuật ô tô tại Đại học Daelim, bản thân công đoàn cũng hiểu rằng nhiều yêu sách của họ khó có thể được chấp nhận hoàn toàn. Tuy nhiên, người lao động đang có cảm giác bị tụt lại phía sau khi so sánh thu nhập của mình với nhân viên tại Samsung và các doanh nghiệp bán dẫn.

Trong phản hồi gửi Financial Times, Hyundai cho biết sẽ tiếp tục đối thoại với công đoàn trên tinh thần thiện chí nhằm tìm kiếm tiếng nói chung. Trong khi đó, đại diện công đoàn Lee Jong cheol chưa đưa ra bình luận.

Các chuyên gia nhận định, nếu cuộc tổng đình công thực sự xảy ra, tác động sẽ không chỉ giới hạn trong nội bộ Hyundai. Là doanh nghiệp giữ vai trò trụ cột của ngành ô tô Hàn Quốc, bất kỳ sự gián đoạn sản xuất kéo dài nào cũng có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn doanh nghiệp cung ứng linh kiện, làm suy yếu tăng trưởng kinh tế của Hàn Quốc và gây thêm áp lực lên chuỗi cung ứng ô tô toàn cầu, đặc biệt tại thị trường Mỹ, nơi Hyundai vốn đã chịu sức ép từ các rào cản thuế quan mới.

Theo FT