GDP lập đỉnh gần 20 năm, chuyên gia chỉ ra 'điều kiện sống còn' cho 6 tháng cuối năm

Trao đổi với chúng tôi bên lề Hội thảo "Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững gắn với xác lập mô hình tăng trưởng mới", TS. Nguyễn Tú Anh, Giám đốc Nghiên cứu Chính sách tại Trung tâm Chuyển đổi Xanh Thông minh (Green-X), Trường Đại học VinUni, đánh giá mức tăng trưởng GDP 8,18% trong 6 tháng đầu năm là kết quả đặc biệt tích cực, không chỉ cao nhất trong gần hai thập kỷ mà còn phản ánh sức chống chịu cũng như khả năng thích ứng của nền kinh tế trước bối cảnh thế giới còn nhiều bất ổn.

Theo ông, kết quả này cho thấy Việt Nam hoàn toàn có khả năng hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng, trong đó có mục tiêu tăng trưởng hai con số, nếu tiếp tục duy trì quyết tâm cải cách, điều hành linh hoạt và kiên định với định hướng ổn định kinh tế vĩ mô.

"Điều quan trọng nhất trong giai đoạn còn lại của năm không chỉ là thúc đẩy các động lực tăng trưởng, mà còn phải duy trì được niềm tin và kỳ vọng tích cực của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư cũng như người dân. Khi kỳ vọng được giữ vững, các quyết định đầu tư, mở rộng sản xuất và tiêu dùng sẽ được thúc đẩy, qua đó tạo thêm động lực cho nền kinh tế", TS. Nguyễn Tú Anh nhấn mạnh.

Đánh giá về các động lực tăng trưởng trong 6 tháng cuối năm, chuyên gia cho rằng đầu tư công vẫn sẽ đóng vai trò "đầu kéo" quan trọng nhất của nền kinh tế. Hiện vẫn còn hơn 640.000 tỷ đồng vốn đầu tư công cần được giải ngân trong những tháng còn lại của năm. Theo thông lệ nhiều năm, tiến độ giải ngân thường tăng tốc mạnh vào quý III và đặc biệt là quý IV, khi các dự án hoàn tất thủ tục và bước vào giai đoạn thi công cao điểm.

Nếu lượng vốn này được giải ngân đúng tiến độ, không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng GDP mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhiều ngành kinh tế khác như xây dựng, vật liệu, vận tải, dịch vụ... Đồng thời, dòng tiền từ đầu tư công sẽ cải thiện thanh khoản của nền kinh tế, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất giảm dần trong thời gian tới.

Bên cạnh đầu tư công, TS. Nguyễn Tú Anh cho rằng khu vực xuất khẩu cũng sẽ có thêm dư địa tăng trưởng khi nhiều dự án FDI quy mô lớn hoàn thành giai đoạn đầu tư và bắt đầu đi vào sản xuất. Khi năng lực sản xuất mới được đưa vào vận hành, lượng hàng hóa xuất khẩu sẽ tăng lên, qua đó cải thiện cán cân thương mại và đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung.

Ngoài các yếu tố về vốn đầu tư và xuất khẩu, chuyên gia cũng đánh giá cao những thay đổi trong phương thức điều hành của Chính phủ thời gian gần đây. Việc tăng cường giám sát mục tiêu tăng trưởng theo từng địa phương, phân công trách nhiệm rõ ràng hơn và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, điều hành sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, hạn chế tình trạng chậm trễ trong triển khai các chương trình phát triển kinh tế.

Theo ông, đây là những yếu tố mới có thể tạo ra khác biệt trong nửa cuối năm, giúp các chính sách được triển khai nhanh hơn và phát huy hiệu quả rõ nét hơn so với trước.

Đề cập đến một số rủi ro đang được thị trường quan tâm, đặc biệt là tình trạng nhập siêu gia tăng trong những tháng đầu năm, TS. Nguyễn Tú Anh cho rằng không nên nhìn nhận quá tiêu cực.

Ông phân tích, phần lớn mức nhập siêu hiện nay đến từ việc các doanh nghiệp FDI tăng mạnh nhập khẩu máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu để mở rộng năng lực sản xuất. Đây là hiện tượng thường xuất hiện ở giai đoạn chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng mới của xuất khẩu, thay vì phản ánh sự suy yếu của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, tỷ giá vẫn duy trì ổn định dù cán cân thương mại thâm hụt cho thấy dòng vốn trên cán cân tài chính, bao gồm vốn FDI và các dòng vốn đầu tư khác, vẫn đang bù đắp hiệu quả cho phần thiếu hụt của cán cân thương mại. Điều này phản ánh nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn được giữ vững và áp lực đối với thị trường ngoại hối chưa ở mức đáng lo ngại.

Đối với chính sách tiền tệ, TS. Nguyễn Tú Anh cho rằng mặt bằng lãi suất hiện vẫn ở mức tương đối cao, song việc ưu tiên ổn định tỷ giá trong giai đoạn hiện nay là cần thiết để duy trì niềm tin của thị trường và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.

"Khi các điều kiện bên ngoài thuận lợi hơn, đặc biệt là áp lực lên tỷ giá giảm bớt, sẽ xuất hiện thêm dư địa để từng bước điều chỉnh giảm lãi suất, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đầu tư", ông nhận định.

Theo TS. Nguyễn Tú Anh, nếu tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, phát huy hiệu quả của khu vực FDI và kiểm soát tốt các rủi ro từ môi trường quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở để duy trì đà tăng trưởng cao trong 6 tháng cuối năm, từng bước tiến gần hơn tới mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng đã đề ra cho năm 2026.