Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM tiết lộ kế hoạch làm 255 km metro, xây gần 200.000 căn nhà ở xã hội
TPHCM đặt mục tiêu phát triển khoảng 255 km metro đến năm 2030, đồng thời thực hiện kế hoạch xây gần 200.000 căn nhà ở xã hội. Thành phố cũng hướng tới phát triển 28 tuyến đường sắt đô thị dài khoảng 1.500 km vào năm 2050.
Tại hội thảo “Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ - Động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển TPHCM” ngày 16/10, ông Trần Quang Lâm, Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, cho biết thành phố xác định giai đoạn từ nay đến năm 2030 là thời kỳ quan trọng để tháo gỡ các điểm nghẽn về giao thông, ngập nước, ô nhiễm môi trường và nhà ở đô thị.
Theo ông Lâm, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, TPHCM phải triển khai đồng bộ các dự án hạ tầng, bảo đảm kết nối giữa giao thông, nhà ở và không gian phát triển đô thị.
TPHCM đặt mục tiêu phát triển 255 km metro đến năm 2030
Về giao thông, thành phố đang đẩy nhanh đầu tư các tuyến đường vành đai 2, 3, 4, cao tốc, quốc lộ, đường cửa ngõ và hệ thống kết nối cảng biển, sân bay. Các dự án như cầu Cát Lái cùng những tuyến cao tốc được kỳ vọng tăng cường kết nối liên vùng.
Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản hoàn thành mạng lưới hạ tầng giao thông khung.
Tuy nhiên, ông Lâm nhấn mạnh việc chỉ mở rộng đường bộ không thể giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc tại một siêu đô thị như TPHCM. Vì vậy, phát triển đường sắt đô thị là yêu cầu bắt buộc để đáp ứng nhu cầu đi lại và tổ chức không gian đô thị hợp lý hơn.
Theo định hướng tại Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị, thành phố đặt mục tiêu phát triển ít nhất 200 km metro đến năm 2030; mục tiêu riêng của TPHCM là khoảng 255 km.
Xa hơn, thành phố đề xuất mạng lưới đường sắt đô thị gồm 28 tuyến, tổng chiều dài khoảng 1.500 km, hướng tới đáp ứng 55-60% nhu cầu đi lại bằng giao thông công cộng vào năm 2050.
Mạng lưới này sẽ gắn với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), hình thành các khu đô thị có đầy đủ chức năng, dịch vụ và tiện ích quanh nhà ga. Quy hoạch hướng tới việc người dân có thể đi bộ khoảng 10 phút để tiếp cận nhà ga.
Gần 200.000 căn nhà ở xã hội, thêm 40.000 căn dự kiến khởi công
Cùng với giao thông, nhà ở xã hội là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của TPHCM trong giai đoạn tới.
Theo ông Lâm, Chính phủ giao thành phố phát triển gần 200.000 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. TPHCM đang chuẩn bị nguồn lực, triển khai dự án và thúc đẩy các thủ tục cần thiết.
Thành phố đã thông qua chủ trương đầu tư một dự án nhà ở xã hội quy mô khoảng 37.000 căn, đồng thời dự kiến từ nay đến cuối năm khởi công thêm khoảng 40.000 căn tại các khu vực lân cận.
Đáng chú ý, việc phát triển nhà ở xã hội phải gắn với hạ tầng giao thông, đặc biệt là các tuyến metro, đường vành đai, cao tốc và quốc lộ. Theo đó, người dân không chỉ có cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp khả năng chi trả mà còn thuận tiện đi làm và sử dụng các dịch vụ thiết yếu.
TPHCM cũng đang phối hợp với các hiệp hội chuyên ngành nghiên cứu rút gọn thủ tục phát triển nhà ở xã hội, nhất là tại các khu đất thuộc sở hữu nhà nước, nhằm đẩy nhanh nguồn cung.
Xử lý 50 điểm ngập lớn, nâng năng lực cảng biển
Bên cạnh giao thông và nhà ở, TPHCM đang khẩn trương triển khai các dự án kiểm soát triều và hệ thống thoát nước. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2050 giải quyết 50 điểm ngập lớn hiện nay.
Về hạ tầng cảng biển, TPHCM đã xây dựng đề án phát triển cảng Cái Mép - Thị Vải gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ, dự kiến triển khai các bước tiếp theo trong năm 2027.
Sản lượng thông qua cảng Cái Mép - Thị Vải hiện đạt khoảng 11 triệu TEU, với định hướng nâng lên khoảng 24 triệu TEU vào năm 2030. Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ cũng đã có chủ trương đầu tư và nhà đầu tư tham gia.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM, Luật Phát triển đô thị năm 2026 tạo cơ sở pháp lý để thành phố nghiên cứu các cơ chế đầu tư linh hoạt hơn, rút gọn quy trình đối với dự án hạ tầng cấp bách và đa dạng hóa phương thức huy động nguồn lực, trong đó có EPC, PPP và hợp đồng BT theo quy định.
Thành phố đồng thời chú trọng hạ tầng số, ứng dụng bản sao số trong quản lý đô thị. Trước nguy cơ biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sụt lún nền đất, Sở Xây dựng đang rà soát các tiêu chuẩn thiết kế, dự báo ngập đối với hệ thống metro và công trình lớn nhằm tăng khả năng chống chịu.
Ông Lâm cho rằng các dự án hạ tầng quy mô lớn cần thời gian chuẩn bị và huy động nguồn lực. Do đó, TPHCM phải bảo đảm các dự án được triển khai đồng bộ, kết nối hiệu quả, tạo nền tảng tháo gỡ điểm nghẽn và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số.
