Giáo sư cơ học hàng đầu rời Mỹ chọn về nước cống hiến sau hơn 30 năm, gia nhập trường đại học tư nhân mới nổi
Một nhà khoa học gốc Trung Quốc với hơn 30 năm sự nghiệp tại Mỹ và Singapore vừa quyết định trở về quê hương để tham gia xây dựng một trường đại học tư thục nghiên cứu mới, được hậu thuẫn bằng khoản tài trợ lên tới 30 tỷ NDT.
Giáo sư Kuan Jimmy Hsia, một chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cơ học liên ngành, vừa chính thức trở về Trung Quốc làm việc sau nhiều thập kỷ xây dựng sự nghiệp tại Mỹ và Singapore.
Theo thông báo ngày 31/7 của Viện Công nghệ Phương Đông (Eastern Institute of Technology, EIT) ở thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, ông Hsia đã gia nhập trường với tư cách giảng viên toàn thời gian.
Đây được xem là dấu mốc đáng chú ý khi một nhà khoa học vừa có thành tựu nghiên cứu nổi bật, vừa giàu kinh nghiệm quản trị đại học quốc tế, quyết định trở về Trung Quốc để tham gia xây dựng một mô hình đại học mới.

Ông Hsia là chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực cơ học liên ngành, đồng thời được đánh giá cao về năng lực quản lý đại học và phát triển nghiên cứu. Trong suốt sự nghiệp, ông đã công bố hơn 100 công trình khoa học, với nhiều đóng góp trong các lĩnh vực biến dạng vật liệu ở nhiệt độ cao, cơ học vi mô, cơ học nano và vật liệu sinh học.
Chia sẻ về quyết định gia nhập EIT, ông cho biết điều hấp dẫn nhất là cơ hội xây dựng một mô hình đại học hoàn toàn mới.
"Chúng tôi không bị ràng buộc bởi những giới hạn thể chế sẵn có, nhờ đó có thể tiếp thu kinh nghiệm từ các trường đại học hàng đầu thế giới để xây dựng hệ thống giáo dục vừa phù hợp với nhu cầu phát triển trong nước, vừa đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế", ông nói trong phần giới thiệu do EIT công bố.
Đối với cả ông Hsia và EIT, đây đều là dấu mốc "trở về nhà", gần nửa thế kỷ sau khi vị giáo sư bắt đầu con đường học thuật tại Trung Quốc.
Hơn 40 năm sự nghiệp tại các đại học hàng đầu thế giới
Ông Hsia theo học ngành Cơ học tại Đại học Thanh Hoa từ năm 1978, tốt nghiệp cử nhân năm 1982 trước khi lấy bằng thạc sĩ tại Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh năm 1984.
Năm 1990, ông hoàn thành chương trình tiến sĩ ngành kỹ thuật cơ khí tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT). Một năm sau, ông gia nhập Đại học Illinois Urbana Champaign (UIUC) với vị trí trợ lý giáo sư.
Trong thời gian công tác tại UIUC, Hsia lần lượt được bổ nhiệm làm phó giáo sư rồi giữ chức danh Giáo sư W. Grafton và Lillian B. Wilkins, một trong những học hàm danh giá nhất của trường.
Dấu ấn quản trị tại Mỹ và Singapore
Ngoài công tác giảng dạy và nghiên cứu, ông còn từng là giám đốc chương trình tại Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ (NSF). Giai đoạn 2005 đến 2007, ông thành lập và điều hành chương trình nghiên cứu về công nghệ nano và cơ sinh học thuộc Ban Kỹ thuật của NSF.
Năm 2011, ông được bầu làm Viện sĩ Hiệp hội Phát triển Khoa học Mỹ (AAAS), một trong những tổ chức khoa học lớn và uy tín nhất thế giới. Một năm sau, ông được bổ nhiệm làm Phó Hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu của UIUC.
Theo EIT, trong thời gian đảm nhiệm vị trí này, ông Hsia đã triển khai sáng kiến đổi mới liên ngành dựa trên cơ chế "chia sẻ nguồn lực và đồng tài trợ", nhằm xóa bỏ rào cản giữa các khoa.
Chỉ sau hơn 1 năm, hơn 10 nhóm nghiên cứu liên ngành đã được thành lập và giành được nhiều dự án trị giá hàng triệu USD từ NSF cũng như Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).
Năm 2015, ông chuyển sang Đại học Carnegie Mellon (CMU), nơi nổi tiếng toàn cầu về khoa học máy tính và robot.
Tại đây, ông giữ đồng thời các vị trí Phó Hiệu trưởng phụ trách chiến lược và chương trình quốc tế, Giáo sư Kỹ thuật Cơ khí và Kỹ thuật Y sinh.
Ông trực tiếp tham gia quá trình mở rộng mạng lưới quốc tế của CMU và cho rằng quốc tế hóa giáo dục không chỉ dừng ở việc thu hút giảng viên, sinh viên nước ngoài.
"Theo đuổi quốc tế hóa thực sự là mang những nguồn lực giáo dục chất lượng cao đến từng địa phương phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời xây dựng các kênh trao đổi hai chiều", ông chia sẻ.
Đến năm 2018, ông chuyển sang Singapore để trở thành Hiệu trưởng sáng lập của Trường Sau đại học thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU), đồng thời giữ chức Giáo sư ngành Kỹ thuật Cơ khí và Hàng không.
Trong thời gian công tác tại NTU, ông huy động mạng lưới cựu sinh viên trên toàn cầu hỗ trợ nhà trường vượt qua giai đoạn đại dịch Covid-19, đồng thời thúc đẩy các chương trình đào tạo và hợp tác quốc tế với Trung Quốc, Việt Nam, Ấn Độ, Rwanda cùng nhiều quốc gia tại châu Âu và châu Mỹ.
Gia nhập đại học tư nhân mới nổi tại Trung Quốc
Lần trở lại Trung Quốc của Giáo sư Hsia gắn liền với sự phát triển của EIT, một trường đại học tư thục định hướng nghiên cứu được thành lập năm 2025.
Đây là trường đại học tư thục định hướng nghiên cứu, được thành lập năm 2025 nhờ khoản tài trợ 30 tỷ NDT, tương đương khoảng 4,4 tỷ USD, từ doanh nhân bán dẫn Yu Renrong, người quê Ninh Ba.
Dù mới tuyển sinh khóa đại học thứ hai với chỉ 74 sinh viên, EIT hiện có số lượng giáo sư còn nhiều hơn số sinh viên của khóa này.
Theo truyền thông Trung Quốc, điểm đầu vào của trường đã đứng thứ hai toàn tỉnh Chiết Giang, chỉ sau Đại học Chiết Giang, cho thấy tham vọng nhanh chóng vươn lên trở thành một trung tâm nghiên cứu và đào tạo hàng đầu của Trung Quốc.
Theo SCMP