Giật mình số lượng giao dịch trên sàn carbon Việt Nam sau hơn một tháng vận hành
Hàng hóa hạn chế, nguồn cung tín chỉ chưa sẵn sàng và doanh nghiệp chưa xác định được nhu cầu đang là những điểm nghẽn chính khiến sàn giao dịch carbon "vắng lặng".
Sau phiên giao dịch đầu tiên với 1.210 hạn ngạch phát thải trị giá 161,7 triệu đồng, Sàn giao dịch carbon Việt Nam chưa ghi nhận thêm giao dịch nào.
Ngày 29/6, Sàn giao dịch carbon Việt Nam chính thức khai trương, ghi nhận 1.210 hạn ngạch được chuyển nhượng với giá 130.000-136.000 đồng/tấn, tổng giá trị 161,7 triệu đồng. Từ đó đến nay, thị trường chưa phát sinh thêm giao dịch.
Dẫn tin VnExpress, theo bà Đặng Hồng Hạnh, Giám đốc điều hành Công ty Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC), nguyên nhân trước hết đến từ việc hàng hóa trên sàn còn hạn chế cả về chủng loại lẫn nguồn cung.
Hiện sản phẩm duy nhất được giao dịch là hạn ngạch phát thải giai đoạn tuân thủ 2025-2026, mã VN2025, đại diện cho hơn 511 triệu tấn CO2e và có thời hạn giao dịch đến ngày 24/12/2027.
Trong khi đó, tín chỉ carbon chưa thể đưa lên sàn trong năm nay. Với tín chỉ quốc tế từ các dự án chuyển tiếp theo cơ chế phát triển sạch (CDM), nguồn cung sớm nhất cần thêm khoảng 6-8 tháng để hoàn tất thủ tục. Tín chỉ trong nước cũng chưa sẵn sàng do khung phương pháp luận cho các dự án chưa được ban hành.
Ở phía cầu, giai đoạn thí điểm mới có 92 doanh nghiệp, đại diện cho 110 cơ sở phát thải lớn đăng ký tham gia. Danh sách gồm nhiều doanh nghiệp như Hòa Phát, Formosa, EVN, Điện lực Dầu khí, VICEM...
Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp chưa xác định được lượng phát thải thực tế, cũng như khả năng thừa hay thiếu hạn ngạch để giao dịch. Một số đơn vị còn lúng túng trong việc hạch toán, xử lý thuế và ghi nhận doanh thu, chi phí liên quan đến hạn ngạch.
Thực tế, tình trạng này cũng từng xuất hiện tại các thị trường carbon Trung Quốc và Hàn Quốc trong giai đoạn đầu vận hành.
Được biết, Sàn giao dịch carbon do HNX vận hành, thị trường sẽ được thí điểm đến hết năm 2028 trước khi vận hành chính thức từ năm 2029. Trong thời gian này, Chính phủ miễn phí dịch vụ giao dịch nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia.
Dù thanh khoản ban đầu còn thấp, việc đưa sàn carbon vào vận hành vẫn được xem là bước quan trọng trong lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đồng thời đặt nền móng cho thị trường mua bán hạn ngạch phát thải tại Việt Nam.
