Doanh nghiệp Việt sẵn sàng bán hàng triệu tín chỉ carbon ra nước ngoài

Tại tọa đàm về thúc đẩy hợp tác trao đổi tín chỉ carbon quốc tế diễn ra ngày 23/7, ông Trần Kỳ Anh, Quản lý giao dịch tín chỉ carbon của Vingroup, cho biết tập đoàn đã xây dựng hạ tầng dữ liệu ngay từ những dự án đầu tiên nhằm tạo nền tảng tham gia thị trường carbon.

Theo ông Kỳ Anh, toàn bộ hệ thống trạm sạc V-Green đều được tích hợp công tơ điện thông minh, kết nối với nền tảng quản lý tập trung. Dữ liệu của từng điểm sạc được ghi nhận và cập nhật theo thời gian thực, cho phép truy xuất đầy đủ để tính toán lượng phát thải cắt giảm theo tiêu chuẩn quốc tế.

Không chỉ đầu tư vào hạ tầng dữ liệu, Vingroup còn sở hữu hệ sinh thái giao thông điện khá hoàn chỉnh với VinFast, V-Green, Green SM và VinBus. Cùng với việc mở rộng sang năng lượng tái tạo và hạ tầng đường sắt tốc độ cao, đây được xem là nền tảng để doanh nghiệp tham gia sâu vào thị trường tín chỉ carbon trong nước và quốc tế.

Hiện tập đoàn đang triển khai hai dự án tín chỉ carbon quy mô lớn. Trong đó, dự án khuyến khích chuyển đổi từ xe máy xăng sang xe điện giai đoạn 2025-2029 dự kiến phát hành khoảng 1 triệu tín chỉ carbon. Dự án phát triển hệ thống trạm sạc có thể tạo ra tới 3,5 triệu tấn CO₂ giảm phát thải mỗi năm. Cả hai đều được xây dựng theo các tiêu chuẩn quốc tế phổ biến là Verra và Gold Standard, đủ điều kiện giao dịch trên thị trường toàn cầu.

Bên cạnh các doanh nghiệp tự phát triển dự án, nhiều đơn vị cũng hợp tác với đối tác quốc tế để tạo nguồn tín chỉ carbon.

Ông Phan Tiến Thành, Quản lý phát triển kinh doanh Công ty TNHH Green Carbon Japan Vietnam, cho biết doanh nghiệp đang triển khai dự án canh tác lúa giảm phát thải bằng phương pháp tưới ngập khô xen kẽ (AWD) trên khoảng 80.000 ha tại 15 tỉnh, thành.

Theo kế hoạch, dự án sẽ tạo ra khoảng 500.000 tín chỉ carbon ngay trong năm nay. Hiện doanh nghiệp đang chờ cơ quan có thẩm quyền phê duyệt để đưa số tín chỉ này sang các thị trường quốc tế như Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc và trong tương lai là Thụy Sĩ.

Doanh nghiệp kỳ vọng giá giao dịch dao động từ 15-30 USD mỗi tín chỉ, tùy thuộc từng thị trường và cơ chế giao dịch.

Theo Nghị định 112, doanh nghiệp Việt có thể chuyển nhượng tín chỉ carbon ra nước ngoài thông qua ba cơ chế gồm thỏa thuận song phương giữa các quốc gia, cơ chế của Công ước khung Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) hoặc các tiêu chuẩn độc lập như Verra và Gold Standard.

Để bảo đảm lợi ích quốc gia, Chính phủ cũng quy định tỷ lệ tín chỉ carbon được phép chuyển nhượng ra nước ngoài. Các dự án như xe điện, trạm sạc hay canh tác lúa giảm phát thải được phép bán tối đa 90% lượng tín chỉ tạo ra, trong khi các dự án trồng rừng chỉ được chuyển nhượng tối đa 50%.

Theo ông Nguyễn Tiến Hải, Giám đốc Kỹ thuật Công ty CP Tư vấn Năng lượng và Môi trường (VNEEC), quy định giới hạn 50% khiến một số doanh nghiệp phát triển dự án rừng chưa thực sự hài lòng và buộc phải điều chỉnh giá bán để bù đắp chi phí.

Tuy nhiên, phần tín chỉ còn lại vẫn có thể giao dịch trên thị trường carbon trong nước. Khi cơ chế cho phép doanh nghiệp phát thải được sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ một phần hạn ngạch phát thải được triển khai, thị trường nội địa sẽ hình thành nguồn cầu đáng kể, tạo thêm đầu ra cho các dự án giảm phát thải.

Đánh giá về xu hướng này, ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết ngày càng nhiều doanh nghiệp trong các lĩnh vực xuất khẩu, năng lượng, nông nghiệp và lâm nghiệp chủ động phát triển dự án tạo tín chỉ carbon. Nhiều địa phương cũng bắt đầu tìm kiếm cơ hội khai thác tiềm năng giảm phát thải để tham gia thị trường.

Theo ông Quang, việc tham gia thị trường carbon không chỉ giúp Việt Nam thực hiện các cam kết giảm phát thải khí nhà kính mà còn mở ra nguồn thu mới cho doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.