Hai bà mẹ bị khởi tố hình sự vì giao xe máy cho con chưa đủ tuổi điều khiển
Hai vụ việc xảy ra tại Phú Thọ và Ninh Bình trong năm 2026 đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về trách nhiệm của cha mẹ khi giao phương tiện cho con chưa đủ điều kiện điều khiển.
Ngày 8/7/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bà Bùi Thị Thon, sinh năm 1988, về tội “Giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ” theo khoản 1 Điều 264 Bộ luật Hình sự.
Theo cơ quan điều tra, ngày 2/5, bà Thon giao xe mô tô cho con trai B.T.T., sinh ngày 15/8/2010, dù biết con chưa đủ tuổi và chưa có giấy phép lái xe. Rạng sáng 3/5, T. chở bạn là B.A.Đ. lưu thông trên địa bàn xã Nhân Nghĩa. Trong điều kiện trời mưa lớn, đường trơn và tầm nhìn hạn chế, chiếc xe lao xuống rãnh nước. B.A.Đ. bị chấn thương sọ não, được đưa đi cấp cứu nhưng tử vong ngày 8/5 do thương tích quá nặng.
Ngày 6/6/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình khởi tố bà Phạm Thị Bắc về cùng tội danh. Bà Bắc được xác định đã giao xe mô tô có dung tích xi lanh trên 50 cm³ cho con trai V.H.N., sinh ngày 17/9/2009, trong khi người con chưa đủ tuổi và chưa được cấp giấy phép lái xe.
Khi điều khiển xe đến một ngã tư ở phường Đông A, N. bị xác định không giảm tốc độ, thiếu chú ý quan sát và không nhường đường cho phương tiện đi từ bên phải, dẫn đến va chạm. Người điều khiển phương tiện còn lại bị thương với tỷ lệ tổn thương cơ thể 74%. N. cũng bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

Điều 264 Bộ luật Hình sự quy định trách nhiệm đối với người giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển. Điểm đáng chú ý là hành vi giao xe không mặc nhiên dẫn tới trách nhiệm hình sự trong mọi trường hợp. Việc xử lý hình sự còn gắn với hậu quả do người được giao phương tiện gây ra.
Theo quy định này, người giao xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi biết rõ người nhận xe không có giấy phép lái xe hoặc không đáp ứng điều kiện điều khiển phương tiện mà vẫn giao xe tham gia giao thông, sau đó xảy ra hậu quả thuộc trường hợp luật định. Các trường hợp ở khung cơ bản gồm làm chết một người; gây thương tích hoặc tổn hại sức khỏe cho một người với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% trở lên; gây thương tích cho từ hai người với tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 61% đến 121%; hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.
Với khung này, hình phạt có thể là phạt tiền từ 10 đến 50 triệu đồng hoặc cải tạo không giam giữ đến 3 năm. Trường hợp hậu quả nghiêm trọng hơn, mức hình phạt có thể tăng lên đến 7 năm tù.
Trách nhiệm của cha mẹ không chỉ được đặt ra khi xảy ra tai nạn nghiêm trọng. Trong trường hợp chưa đủ căn cứ xử lý hình sự, hành vi giao xe cho người không đủ điều kiện vẫn có thể bị xử phạt hành chính.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, cá nhân là chủ phương tiện mô tô, xe gắn máy và các loại xe tương tự giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 1/1/2025.
