Huy động hơn 52.000 tỷ đồng cùng 3.500 kỹ sư, hàng xóm của Việt Nam xây dựng 'siêu' sân bay rộng gấp 3 lần Nội Bài, được quy hoạch thành trung tâm hàng không quan trọng bậc nhất ASEAN

Tháng 9/2025 đánh dấu cột mốc quan trọng của ngành hàng không Campuchia khi Sân bay Quốc tế Techo (TIA) chính thức đi vào khai thác thương mại và đón những chuyến bay đầu tiên. Cùng với đó, Sân bay Quốc tế Phnom Penh - công trình hoạt động từ năm 1959 - chính thức ngừng khai thác và khép lại hơn 6 thập kỷ phục vụ.

Công trình siêu phi trường này được triển khai theo 3 giai đoạn với sự tham gia hợp tác chặt chẽ giữa Chính phủ Campuchia và Tập đoàn Đầu tư Campuchia Hải ngoại (OCIC) tư nhân.

Dự án do Cục Công trình số 3 Trung Quốc (CCTEB) đảm nhận vai trò thi công chính, quy tụ gần 3.500 kỹ sư cùng nhân viên kỹ thuật của cả Campuchia và Trung Quốc làm việc liên tục tại công trường.

Trong giai đoạn 1, vốn đầu tư xây dựng dự án đạt khoảng 1,5 tỷ USD (chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng) và tổng mức đầu tư hoàn thiện cho giai đoạn này ước tính lên tới khoảng 2 tỷ USD (hơn 52.000 tỷ đồng).

Sân bay Quốc tế Techo tọa lạc tại vị trí chiến lược cách trung tâm thủ đô Phnom Penh khoảng 20km về phía nam. Công trình trải rộng trên diện tích lên tới 2.600ha, thuộc địa giới hành chính của xã Prek Sleng (tỉnh Kandal), một phần thành phố Takhmao và huyện Bati (tỉnh Takeo).

Với quy mô 2.600ha, Techo sở hữu diện tích ấn tượng, rộng gấp hơn 3 lần Sân bay Quốc tế Nội Bài của Việt Nam (khoảng 815ha), trở thành sân bay lớn nhất Campuchia và nằm trong nhóm những cảng hàng không có diện tích mặt bằng quy mô hàng đầu khu vực.

Về cấp độ kỹ thuật, dự án được phân loại là sân bay cấp 4F, chuẩn mực cao nhất theo quy định của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO).

Hạ tầng này cho phép sân bay dễ dàng tiếp nhận các dòng máy bay thân rộng chở khách và hàng hóa cỡ lớn nhất thế giới hiện nay như Airbus A380-800 hay Boeing 747-800, giúp Campuchia kết nối trực tiếp với các tuyến đường dài liên lục địa mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào các trạm trung chuyển trung gian.

Cơ sở hạ tầng của Techo được đầu tư đồng bộ và vô cùng hoành tráng. Trung tâm của phi trường là nhà ga hành khách 4 tầng với tổng diện tích sàn vượt quá 240.000m², tích hợp 22 cổng xuất nhập cảnh có khả năng phục vụ cùng lúc 40 máy bay cỡ trung.

Công trình còn sở hữu 1 tòa nhà điều hành trung tâm, các dãy hành lang thiết kế vươn rộng như cánh máy bay nhìn ra khu vực sân đỗ rộng 189ha, hệ thống 3 đường băng song song hiện đại và một tháp kiểm soát không lưu (ATC) sừng sững cao 118m.

Trong giai đoạn 1, công suất khai thác của sân bay đạt khoảng 13 triệu lượt hành khách và 175.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Theo lộ trình quy hoạch, sau năm 2030, năng lực phục vụ sẽ nâng lên mức 30 triệu lượt khách và hướng tới mốc 50 triệu lượt khách/năm vào năm 2050 khi hoàn thành giai đoạn 3.

Đánh giá về tầm vóc của công trình trong chuyến thị sát thực địa, Thủ tướng Campuchia Hun Manet từng khẳng định Sân bay Quốc tế Techo chính là “biểu tượng của hòa bình và phát triển”.

Khởi đầu từ chuyến bay đầu tiên của hãng hàng không quốc gia Air Cambodia hạ cánh xuống băng dính nước chào mừng vào ngày 9/9/2025, siêu sân bay không chỉ thúc đẩy ngành du lịch và giao thương của đất nước mà còn đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu nâng cao vị thế kinh tế của Campuchia trên bản đồ quốc tế.

Tuyệt tác kiến trúc đoạt giải quốc tế

Không chỉ gây choáng váng bởi diện tích, quy mô vận tải, Sân bay Quốc tế Techo còn gây ấn tượng với phong cách thiết kế mang đậm bản sắc Khmer. Mới đây, tháng 6/2026, sân bay được tổ chức Giải thưởng Versailles (Prix Versailles) vinh danh trong danh sách "Sân bay đẹp nhất thế giới 2026" tại trụ sở UNESCO ở Paris.

Cùng thời điểm, công trình cũng xuất sắc lọt vào top 5 "Nhà ga sân bay mới tốt nhất thế giới" do tổ chức đánh giá hàng không uy tín Skytrax bình chọn, đồng thời giành giải Bạch kim tại Giải thưởng Kiến trúc & Thiết kế Quốc tế ở hạng mục Nhà ga Sân bay.

Đại diện Hội đồng Prix Versailles đã nhận xét Sân bay Techo là “biểu tượng của sự đổi mới, trường tồn và ổn định”. Đằng sau những giải thưởng danh giá là dấu ấn thiết kế đỉnh cao của hãng kiến trúc nổi tiếng Foster + Partners đến từ Vương quốc Anh.

Đặc biệt, phần mái vòm gợn sóng bao phủ toàn bộ kết cấu từng trở thành điểm check-in của nhiều du khách, giới trẻ quốc tế khi đặt chân đến sân bay. Các mô-đun nhô cao ở khu vực trung tâm mô phỏng đường nét đường cong đặc trưng của kiến trúc cung điện và các đền đài cổ Khmer.

Đáng chú ý, yếu tố bản sắc địa phương được khắc họa tinh tế khi không gian bên trong nhà ga được phủ tràn bởi cây hoa dẻ, loài quốc hoa biểu tượng của Campuchia.

Bên cạnh đó, mặt bằng nhà ga được tính toán tối ưu nhằm rút ngắn tối đa khoảng cách đi bộ cho hành khách từ khu vực trả khách đến các cửa khởi hành. Luồng di chuyển được thiết kế theo hướng tuyến thẳng một chiều, hệ thống biển chỉ dẫn rõ ràng giúp người di chuyển dễ dàng định hướng và tránh phải quay ngược lộ trình.

Có cơ hội trực tiếp trải nghiệm không gian, blogger du lịch người Campuchia Han Khim chia sẻ sự xúc động: "Tôi thực sự tự hào khi bước vào đây. Mọi thứ từ ánh sáng, cây xanh đến từng đường nét trần nhà đều cho thấy sự trân trọng văn hóa quốc gia."

Tầm nhìn của Campuchia

Ngày 4/8 vừa qua, tại phiên họp báo cáo trước Ủy ban Thượng viện Campuchia ở Phnom Penh, Ban Thư ký Nhà nước về Hàng không Dân dụng Campuchia (SSCA) chính thức trình bày định hướng phát triển chiến lược của ngành.

Trong phiên họp, Sân bay Quốc tế Techo được xác định là hạt nhân cốt lõi trong kế hoạch đưa Campuchia trở thành một trung tâm hàng không và trung chuyển logistics quan trọng của khu vực Đông Nam Á trong 5-10 năm tới.

Để hiện thực hóa mục tiêu, Campuchia đã và đang triển khai hàng loạt động thái chiến lược mạnh mẽ. Về mặt chính sách hàng không, quốc gia này đã ký kết Hiệp định Bầu trời Mở (Open Skies Agreement) với Mỹ, tạo hành lang pháp lý thuận lợi để thu hút các tập đoàn vận chuyển hàng hóa hàng đầu thế giới như FedEx Express mở rộng quy mô hoạt động.

Bên cạnh đó, Campuchia cũng tích cực xúc tiến thương lượng nhằm thu hút các hãng hàng không lớn từ Trung Đông, Châu Âu và Bắc Mỹ mở thêm các đường bay thẳng đến Phnom Penh.

Ngoài ra, hãng hàng không quốc gia Air Cambodia đã hoàn tất các thỏa thuận mua thêm 10 máy bay Boeing 737 MAX cùng các phi cơ COMAC C909 từ Trung Quốc. Đồng thời, ngành hàng không Campuchia chuẩn bị sẵn sàng hạ tầng để vận hành các dòng tàu bay thế hệ mới như Airbus A320neo, Boeing 737 MAX và C909, tạo đà mở rộng mạng lưới bay quốc tế.

Hiện tại, mạng lưới hàng không Campuchia được quy hoạch bài bản với Sân bay Techo đóng vai trò siêu cảng hàng không cấp 4F duy nhất, phối hợp cùng hệ thống 3 sân bay quốc tế đạt chuẩn 4E gồm Siem Reap Angkor, Sihanoukville và Dara Sakor. Sự kết nối đồng bộ này giúp phân luồng du khách và hàng hóa hiệu quả tới các trung tâm kinh tế, du lịch trọng điểm trên toàn quốc.

Mặc dù thị trường phải đối mặt với một số biến động ngắn hạn nhưng việc đưa Sân bay Techo vào vận hành được kỳ vọng sẽ nhanh chóng xoay chuyển tình thế, hứa hẹn đưa "xứ sở Angkor" từng bước củng cố vị thế trung tâm kết nối năng động trong cộng đồng ASEAN.