Chính thức khánh thành siêu kênh đào dài 134km kết nối trực tiếp Đông Nam Á, vốn đầu tư 285.000 tỷ đồng

Trung Quốc ngày 16/9 chính thức mở cửa kênh đào Bình Lục cho tàu thuyền qua lại, đánh dấu bước hoàn thiện một trong những dự án hạ tầng đường thủy quy mô lớn nhằm rút ngắn tuyến vận chuyển từ khu vực Tây Nam nước này ra biển.

Dài 134,2km, kênh đào nối Nam Ninh, thủ phủ Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, với vịnh Bắc Bộ, giúp hàng hóa từ các tỉnh nội địa Trung Quốc ra biển mà không phải đi vòng khoảng 560km qua Quảng Châu. Tuyến đường mới được kỳ vọng rút ngắn thời gian vận chuyển, đồng thời giảm chi phí logistics.

Theo CCTV, ngay trong ngày đầu vận hành, 2 tuyến vận tải hàng hóa mới được đưa vào khai thác. Một tuyến quốc tế kết nối Nam Ninh với Cần Thơ, Việt Nam, trong khi tuyến còn lại phục vụ vận tải nội địa giữa Nam Ninh và Dương Phố, tỉnh Hải Nam.

Khoảng 30 tàu chở hàng dự kiến đi qua kênh đào trong ngày khai trương, vận chuyển nhiều loại hàng hóa như vật liệu xây dựng, than, khoáng sản, thép và phân bón. Hoạt động khai thác được thực hiện thông qua cảng Nam Ninh và cảng Khâm Châu.

Truyền thông Trung Quốc cũng cho biết tuyến vận tải hành khách đầu tiên trong tổng số 4 tuyến dự kiến đã bắt đầu hoạt động.

Dự án trị giá 11 tỷ USD, tương đương khoảng 285.000 tỷ đồng, được khởi công vào tháng 8/2022. Kênh đào được thiết kế để tiếp nhận tàu có tải trọng lên tới 5.000 tấn và được kỳ vọng giúp tiết kiệm hơn 5 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 18.600 tỷ đồng, chi phí vận tải mỗi năm.

Theo Tân Hoa Xã, Pinglu là tuyến đường thủy nhân tạo đầu tiên được xây dựng tại Trung Quốc kể từ khi nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời năm 1949, nhằm kết nối một hệ thống sông với biển.

Công trình được trang bị hệ thống khu vực hàng hải theo nhiều cấp độ, tạo điều kiện để các tàu hoạt động trên sông có đủ điều kiện có thể đi thẳng qua kênh ra biển mà không phải chuyển hàng sang tàu khác.

Trước khi chính thức vận hành, kênh đào đã trải qua nhiều đợt chạy thử. Giữa tháng 8, 4 tàu hàng có tải trọng từ 1.000 đến 5.000 tấn lần lượt thực hiện các chuyến thử nghiệm trên tuyến chính để đánh giá mức độ an toàn và độ tin cậy của luồng tàu, hệ thống âu tàu, khu neo đậu và các khu dịch vụ.

Đầu tháng 8, một tàu tuần tra hàng hải cũng hoàn tất chuyến chạy thử toàn tuyến đầu tiên. Đến cuối tháng, tàu chỉ huy và quản lý đầu tiên của kênh được bàn giao để phục vụ công tác điều phối giao thông đường thủy và ứng phó các tình huống khẩn cấp.

Mở cửa biển cho vùng nội địa

Kênh đào Pinglu được kỳ vọng giúp các tỉnh nội địa kém phát triển hơn của Trung Quốc tiếp cận các tuyến hàng hải quốc tế nhanh chóng và thuận tiện hơn, qua đó hỗ trợ hoạt động công nghiệp tại địa phương và thúc đẩy thương mại với ASEAN.

Theo chính quyền tỉnh Vân Nam, việc sử dụng tuyến kênh có thể giúp các địa phương như Vân Nam, Quý Châu, Hồ Nam, Tứ Xuyên và thành phố Trùng Khánh giảm khoảng 18% đến 30% chi phí logistics. Tuyến này được địa phương đánh giá là một trong những đường ra biển ngắn và tiết kiệm nhất đối với khu vực phía Tây Trung Quốc.

Việc xây dựng kênh cũng kéo theo sự phát triển của hệ thống hạ tầng hỗ trợ. Tại khu vực Liujing thuộc cảng Nam Ninh, các cầu cảng đã được nâng cấp để tiếp nhận tàu có trọng tải lên tới 5.000 tấn. Cảng Vịnh Bắc Bộ cũng đang tìm cách thu hút thêm hàng hóa từ Trùng Khánh, Tứ Xuyên và Vân Nam.

Các tuyến đường sắt xuyên biên giới, trong đó có tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào, được kỳ vọng kết nối với mạng lưới này, hình thành hệ thống vận tải đa phương thức đưa hàng hóa từ sâu trong nội địa Trung Quốc tới các thị trường Đông Nam Á.

Một dấu hiệu cho thấy mạng lưới logistics này đang được hình thành là chuyến tàu hàng liên vận chở hơn 370 tấn máy móc xây dựng và các sản phẩm khác từ tỉnh Hồ Nam đã tới Quảng Tây hồi tuần trước. Lô hàng này dự kiến được xuất khẩu sau khi kênh đào Pinglu chính thức vận hành.

Tăng kết nối với ASEAN

Việc đưa kênh đào vào khai thác diễn ra trong bối cảnh thương mại Trung Quốc và ASEAN tiếp tục tăng mạnh. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều đạt 744,41 tỷ USD, tăng 24,7% so với cùng kỳ năm trước. ASEAN hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong 6 năm liên tiếp, trong khi Trung Quốc giữ vị trí đối tác thương mại lớn nhất của ASEAN trong 17 năm liên tiếp.

Theo số liệu hải quan Trung Quốc được công bố sau đó, trong 8 tháng đầu năm 2026, thương mại giữa Trung Quốc và ASEAN đạt khoảng 5,95 nghìn tỷ NDT, tăng 20,6% so với cùng kỳ.

Trong ASEAN, Việt Nam, Malaysia và Indonesia hiện nằm trong nhóm những đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Riêng trong 7 tháng đầu năm, thương mại giữa Quảng Tây và ASEAN đạt 248,21 tỷ NDT, trong đó thương mại với Việt Nam tăng 3,3%, lên 183,71 tỷ NDT.

Kênh đào Pinglu cũng được đưa vào khai thác ngay trước thềm thềm Hội chợ Trung Quốc - ASEAN tổ chức tại Nam Ninh, sự kiện thường niên quy tụ các doanh nghiệp và sản phẩm từ nông nghiệp, thực phẩm đến máy móc và công nghệ cao.