Trung Quốc lần đầu đưa robot xuống biển sâu hơn 5.300m, khai thác quặng quy mô lớn làm pin xe điện
Cuộc thử nghiệm lần này của Trung Quốc cho thấy hệ thống vận hành ổn định và có độ tin cậy cao.

Theo South China Morning Post (SCMP), Trung Quốc vừa tiến hành thử nghiệm khai thác quặng dưới đáy biển quy mô lớn đầu tiên tại vùng biển quốc tế, sử dụng robot tự động để thu thập các khối đá giàu kim loại ở khu vực Clarion - Clipperton, phía đông Thái Bình Dương, nằm giữa quần đảo Hawaii và bờ biển Mexico.
Các khối đá này được gọi là nốt đa kim, có kích thước tương đương củ khoai tây, chứa nhiều kim loại quan trọng như niken, coban, mangan và đồng. Đây đều là những nguyên liệu thiết yếu để sản xuất pin cho xe điện và các thiết bị điện tử như điện thoại thông minh.
Để phục vụ hoạt động khảo sát, nhóm nghiên cứu sử dụng hệ thống tời biển sâu Haiwei GD11000. Đây là thiết bị duy nhất trên thế giới được trang bị dây cáp đủ khả năng tiếp cận khu vực sâu nhất của đại dương, cho phép đưa tàu lặn xuống độ sâu 5.330 m để khảo sát và thu thập tài nguyên.
Li Wenhua, giáo sư Đại học Hàng hải Đại Liên kiêm giám đốc khoa học dự án, cho biết Haiwei GD11000 trước đây chủ yếu phục vụ nghiên cứu khoa học, chưa từng được ứng dụng trong hoạt động khai khoáng. Cuộc thử nghiệm lần này cho thấy hệ thống vận hành ổn định và có độ tin cậy cao.
Trong các chuyến khảo sát biển sâu thông thường, robot lặn được kết nối với tàu nghiên cứu bằng dây cáp để truyền tải điện năng và dữ liệu. Tuy nhiên, cáp truyền thống thường được bọc thép, khiến trọng lượng lớn và gây khó khăn khi triển khai ở những vùng biển có độ sâu hàng nghìn mét. Hệ thống cáp quang của Haiwei GD11000 được thiết kế nhằm khắc phục hạn chế này, đồng thời cho phép thiết bị hoạt động ở độ sâu hơn 11.000m.
Theo Global Times, dây cáp của hệ thống có đường kính chưa đến 34mm, khả năng truyền tải điện vượt 51kW, chịu tải an toàn trên 15 tấn và đạt tốc độ kéo, thả tối đa 120 m/phút.
Trong chuyến khảo sát vừa qua, Haiwei GD11000 đã thực hiện 6 lần đưa tàu lặn xuống biển, trong đó có một lần hoạt động liên tục trong 48 giờ. Tổng thời gian các phương tiện lặn làm việc dưới nước đạt gần 200 giờ.
Song song với hệ thống tời, phương tiện khai khoáng tự động Kunpeng do Tập đoàn Khoáng sản Trung Quốc (China Minmetals) phát triển cũng đóng vai trò quan trọng trong thử nghiệm. Thiết bị được thiết kế để hoạt động trong thời gian dài dưới áp suất cực lớn, trong môi trường nước biển lạnh và có độ mặn cao.
Kunpeng sử dụng công nghệ định vị bằng âm thanh do các nhà nghiên cứu Đại học Kỹ thuật Cáp Nhĩ Tân phát triển, cho phép xác định vị trí với sai số trong phạm vi một mét. Nhờ đó, phương tiện có thể di chuyển dọc đáy biển và liên tục thu gom các nốt đa kim.
Trong thời gian tới, Haiwei GD11000 dự kiến được đưa vào các chuyến khảo sát định kỳ, phục vụ kế hoạch nghiên cứu và khai thác tài nguyên biển sâu của Trung Quốc. Đây cũng là một phần trong chiến lược mở rộng năng lực hàng hải và tăng cường vị thế của nước này trên biển.
China Minmetals hiện thăm dò khu vực có diện tích 72.745km² theo thỏa thuận kéo dài 15 năm với Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế. Dù vậy, đến nay chưa có quốc gia nào triển khai khai thác khoáng sản biển sâu ở quy mô thương mại. Giới khoa học cảnh báo hoạt động này có nguy cơ gây tổn hại lâu dài đến các hệ sinh thái dưới đáy đại dương, vốn còn ít được nghiên cứu và rất dễ bị tác động.
Theo Interesting Engineering, Trung Quốc hiện giữ vị trí chi phối trong hoạt động tinh luyện coban, niken và mangan trên thế giới. Việc tiếp cận nguồn khoáng sản tại khu vực Clarion - Clipperton có thể giúp Bắc Kinh đa dạng hóa và tăng khả năng tự chủ nguồn nguyên liệu đầu vào, qua đó củng cố chuỗi cung ứng cho ngành pin và xe điện trước những rào cản thương mại từ các nước phương Tây.
Tuy nhiên, Trung Quốc không phải bên duy nhất theo đuổi nguồn tài nguyên tại vùng biển này. Mỹ cũng đang thúc đẩy các thủ tục cấp phép khai thác khoáng sản biển sâu ở khu vực Thái Bình Dương. Washington dự kiến đưa ra quyết định vào giữa tháng 12 đối với hồ sơ xin cấp phép của một công ty con thuộc The Metals Company, tập đoàn khai khoáng đại dương có trụ sở tại Canada.