Không biết tiếng Anh vẫn chốt được đơn: Doanh nghiệp Việt làm cách nào bán hàng ra thế giới?

Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 8 tháng năm 2026 đạt 770,14 tỷ USD, tăng 28,7% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng tới 35,3%, nhanh hơn mức tăng 22,4% của xuất khẩu, khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu 20,46 tỷ USD.

Trong đó, xuất khẩu đạt 374,84 tỷ USD, tăng 22,4%; nhập khẩu đạt 395,3 tỷ USD, tăng 35,3%. Khu vực FDI tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu với 300,37 tỷ USD, tương đương 80,1% tổng kim ngạch.

Đáng chú ý, 94,1% kim ngạch nhập khẩu 8 tháng là nhóm hàng tư liệu sản xuất, cho thấy phần lớn dòng nhập khẩu vẫn phục vụ máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu và hoạt động sản xuất.

Trên thực tế, hoạt động xuất nhập khẩu đang trở nên ngày càng sôi động và đa dạng.

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt, CEO VIETGO, chuyên gia hàng đầu về xuất khẩu đang là một trong những nguồn doanh thu lớn của đất nước. Tuy nhiên, với nhiều doanh nghiệp nhỏ, bài toán đặt ra là làm thế nào để “tay không bắt giặc” khi vừa thiếu vốn, vừa hạn chế về ngoại ngữ.

Chia sẻ về kinh nghiệm thực tế, bà Huỳnh Thị Ngọc Hạnh, Công ty Miss Cara, cho biết doanh nghiệp thường sử dụng WhatsApp, Google Dịch và ChatGPT để hỗ trợ giao tiếp với khách hàng nước ngoài. Phần lớn quá trình trao đổi được thực hiện qua tin nhắn nên không gặp quá nhiều khó khăn về ngôn ngữ.

Tương tự, ông Nguyễn Đình Điệp, Công ty Xuất nhập khẩu Thành Đô, cho biết bản thân không giỏi tiếng Anh và chủ yếu sử dụng Google Dịch khi làm việc với đối tác. Theo ông, phần lớn giao dịch xuất khẩu được thực hiện qua tin nhắn nên rào cản ngoại ngữ không quá lớn. Doanh nghiệp bán hàng cho khách hàng trên toàn thế giới, trong đó có những thị trường sử dụng tiếng Hà Lan hay các ngôn ngữ bản địa khác, vì vậy không thể coi tiếng Anh là điều kiện bắt buộc.

Ông Phạm Thanh Tùng, doanh nghiệp xuất khẩu than, cũng cho rằng điều quan trọng nhất khi làm việc với khách hàng nước ngoài là chất lượng và khả năng đáp ứng đơn hàng. Các phần mềm dịch thuật hoàn toàn có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình giao tiếp, trong khi yếu tố quyết định vẫn là đơn hàng và chất lượng sản phẩm.

Ông Hà Quang Vũ (Victor Ha), Giám đốc Công ty TNHH XNK Hà Quang, nhận định không biết ngoại ngữ không nhất thiết trở thành rào cản. Khi đã có kinh nghiệm làm việc, đôi khi các bên chỉ cần nhìn vào ký hiệu, hình ảnh hoặc cách thức trao đổi cũng có thể hiểu và phối hợp với nhau.

Cùng với đó, các doanh nghiệp chia sẻ đôi khi khách hàng nước ngoài đến từ nhiều quốc gia và không phải ai cũng biết hoặc sử dụng tốt tiếng Anh.

Thậm chí, trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp còn phải trao đổi bằng chính ngôn ngữ của thị trường như tiếng Nhật, tiếng Hàn hay tiếng Tây Ban Nha.

Bên cạnh đó, chênh lệch múi giờ giữa Việt Nam và các nước cũng khiến việc gọi điện trực tiếp không phải lúc nào thuận tiện. Vì vậy, trong thực tế giao dịch, doanh nghiệp chủ yếu trao đổi với khách hàng qua tin nhắn, kết hợp các công cụ dịch thuật để hỗ trợ.

Do đó, quan niệm cho rằng người làm xuất khẩu bắt buộc phải giỏi tiếng Anh chưa thực sự phản ánh đúng đặc thù của ngành. Biết ngoại ngữ chắc chắn là một lợi thế, giúp doanh nghiệp giao tiếp thuận lợi hơn, nhưng việc hạn chế về tiếng Anh không đồng nghĩa với một rào cản không thể vượt qua khi tham gia thị trường xuất khẩu.

Ông Nguyễn Tuấn Việt cho biết bản thân cũng không giỏi tiếng Anh. Doanh nghiệp của ông đã hoạt động 21 năm nhưng phần lớn thời gian phải sử dụng phiên dịch và chỉ khoảng 4-5 năm gần đây mới có thể trực tiếp giao tiếp bằng tiếng Anh. Theo ông, yếu tố quyết định không nằm hoàn toàn ở ngoại ngữ mà ở chất lượng tư duy. Nếu có tư duy tốt, doanh nghiệp vẫn có thể tìm kiếm và chốt đơn hàng bình thường.

Ông Việt cũng cho rằng nhiều khách hàng lớn, có tiềm lực và kinh nghiệm trên thị trường quốc tế thường đến từ các quốc gia như Pháp, Nhật Bản, Italy hay Tây Ban Nha. Việc họ không sử dụng tiếng Anh thành thạo không có nghĩa là họ khó hợp tác; ngược lại, doanh nghiệp cần tìm cách thích nghi với ngôn ngữ và phương thức giao tiếp của đối tác.

“Làm tốt ngoại ngữ là một lợi thế, nhưng không nên quá lạm dụng ngoại ngữ”, ông Việt nhấn mạnh.