Không phải 'cha đẻ' OpenAI, đây mới là tỷ phú AI giàu nhất thế giới

Đó chính là Liang Wenfeng, nhà sáng lập DeepSeek. Theo Bloomberg Billionaires Index, tài sản của Liang Wenfeng đã tăng từ khoảng 16,7 tỷ USD lên 36 tỷ USD sau vòng gọi vốn mới của DeepSeek, đưa ông trở thành người giàu thứ 8 tại Trung Quốc và đứng thứ 67 trong bảng xếp hạng tỷ phú thế giới của Bloomberg.

Bước ngoặt đến từ vòng huy động vốn đầu tiên của DeepSeek với quy mô khoảng 7,4 tỷ USD, hoàn tất trong tháng 6/2026. Thương vụ này đưa giá trị công ty lên khoảng 50 tỷ USD, tăng gấp nhiều lần so với mức định giá trước đó nhưng vẫn còn khoảng cách lớn so với các startup AI hàng đầu của Mỹ như OpenAI hay Anthropic.

Điểm khác biệt giúp Liang Wenfeng vượt lên không phải là giá trị doanh nghiệp mà là quyền sở hữu. Theo Bloomberg, sau khi đầu tư thêm khoảng 3 tỷ USD vào chính vòng gọi vốn này, ông vẫn nắm khoảng 78% cổ phần DeepSeek. Điều đó đồng nghĩa phần lớn giá trị gia tăng của doanh nghiệp được phản ánh trực tiếp vào tài sản cá nhân của nhà sáng lập.

Trong khi đó, tại Thung lũng Silicon, các startup AI thường trải qua nhiều vòng huy động vốn với sự tham gia của hàng loạt quỹ đầu tư lớn. Quá trình này giúp doanh nghiệp có nguồn lực để phát triển nhanh nhưng cũng khiến tỷ lệ sở hữu của các nhà sáng lập bị pha loãng đáng kể. Chính vì vậy, dù OpenAI hay Anthropic được định giá cao hơn nhiều lần DeepSeek, tài sản của các nhà sáng lập không tăng tương ứng với giá trị doanh nghiệp.

Trước khi bước vào lĩnh vực AI, Liang Wenfeng không phải là cái tên nổi tiếng trong giới công nghệ mà được biết đến nhiều hơn trong ngành đầu tư định lượng. Sau khi tốt nghiệp Đại học Chiết Giang, ông đồng sáng lập quỹ đầu cơ High-Flyer, nơi ứng dụng AI để xây dựng các chiến lược giao dịch trên thị trường tài chính. Năm 2023, Liang thành lập DeepSeek với mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo đạt trình độ ngang con người.

Một trong những quyết định được đánh giá mang tính chiến lược của High-Flyer là sử dụng lợi nhuận để mua lượng lớn bộ xử lý đồ họa (GPU) hiệu năng cao trước khi Mỹ siết chặt các quy định hạn chế xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Nhờ nguồn tài nguyên tính toán được chuẩn bị từ sớm, DeepSeek có lợi thế đáng kể trong quá trình phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp AI Trung Quốc khác gặp khó khăn về hạ tầng tính toán.

Chỉ sau hơn hai năm thành lập, DeepSeek đã tạo tiếng vang trên thị trường toàn cầu với các mô hình AI có chi phí phát triển thấp nhưng đạt hiệu năng cạnh tranh với nhiều đối thủ Mỹ. Thành công này giúp startup nhanh chóng trở thành một trong những doanh nghiệp AI được giới đầu tư quan tâm nhất tại Trung Quốc, đồng thời mở đường cho vòng gọi vốn quy mô lớn đầu tiên.

Sự phát triển của DeepSeek cũng không tránh khỏi những tranh cãi. Đầu năm nay, OpenAI và Anthropic từng cáo buộc DeepSeek sử dụng kỹ thuật "chưng cất mô hình" (model distillation) để cải thiện hệ thống AI của mình. Đến nay, DeepSeek chưa đưa ra bình luận chính thức về các cáo buộc này.