Kỳ tích: Israel trồng thành công vải thiều Việt Nam trên sa mạc, quả to, ngọt lịm, năng suất 25 tấn/ha

Mùa thu hoạch sôi động nhất trong năm đang diễn ra tại trang trại của Hợp tác xã nông nghiệp Bananot Hahof. Những cây vải thiều giống Hong Long, còn gọi là U Hồng của Việt Nam, bước vào độ chín rộ.

Theo ông Uri Shpatz, trưởng nhóm nông học của hợp tác xã, giống vải này không phải lần đầu được đưa vào Israel. Khoảng 15 đến 18 năm trước, Hội những nhà trồng vải Israel đã phối hợp với Viện Nghiên cứu Nông nghiệp ARO nhập giống vải Việt để thử nghiệm.

Tuy nhiên, phải đến năm 2016, Bananot Hahof mới triển khai trồng vải thiều theo hướng bài bản và dài hơi. Thông thường, cây vải cho quả từ năm thứ tư và đạt đỉnh năng suất sau 6 đến 7 năm. Dù vậy, để cây thích nghi với khí hậu và thổ nhưỡng Israel, toàn bộ quy trình canh tác buộc phải điều chỉnh liên tục.

Những ngày đầu là chuỗi thử thách không nhỏ. Đất đai khô cằn, lượng mưa thấp, biên độ nhiệt lớn, tất cả đều trái ngược với điều kiện tự nhiên của cây vải. Đây là giống cây vốn sinh trưởng chậm, chu kỳ ra hoa dài và đặc biệt nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm cũng như kỹ thuật cắt tỉa.

Đội ngũ kỹ sư nông nghiệp của Bananot Hahof đã kiên trì thử nghiệm từng chi tiết. Họ điều chỉnh hệ thống tưới nhỏ giọt, kiểm soát vi khí hậu, xử lý ra hoa theo chu kỳ phù hợp với điều kiện địa phương. Sau 3 đến 4 năm, những chùm vải đầu tiên bắt đầu xuất hiện ổn định. Theo Uri Shpatz, giống vải Hong Long dần thích nghi và ít cần can thiệp kỹ thuật hơn so với giống vải Mauritius từng được trồng trước đó. Quả to, tỷ lệ thịt cao và năng suất tốt đã củng cố niềm tin vào lựa chọn giống vải đến từ Việt Nam.

Hiện nay, toàn bộ trang trại được vận hành bằng cảm biến vi khí hậu và công nghệ nông nghiệp chính xác. Mỗi khu vực đều được tối ưu về ánh sáng, độ ẩm và nhiệt độ. Nhờ vậy, cây vải không chỉ sinh trưởng tốt mà còn ra hoa đồng loạt, cho năng suất khoảng 25 tấn mỗi ha, một con số đáng chú ý với loài cây vốn quen thuộc với thổ nhưỡng Việt Nam.

Từ cuối tháng 6 đến giữa tháng 7, trang trại khoác lên màu đỏ rực của vải chín. Công nhân thu hái và phân loại ngay tại vườn, đóng gói trong ngày và vận chuyển bằng xe lạnh đến Tel Aviv, Haifa, Jerusalem, cũng như các hệ thống siêu thị tại châu Âu. Tỷ lệ xuất khẩu thay đổi theo từng năm, tùy thuộc vào nhu cầu thị trường trong nước và giá bán. Theo Uri Shpatz, người tiêu dùng châu Âu đặc biệt yêu thích hương thơm tự nhiên và vị ngọt thanh của vải thiều.

Tuy nhiên, do trái vải có vòng đời sau thu hoạch rất ngắn, khâu hậu cần phải được kiểm soát nghiêm ngặt, không cho phép xảy ra sai sót. Các thị trường nhập khẩu chính là Đức, Pháp, Anh, Hà Lan và Italia.

Bananot Hahof là hình mẫu tiêu biểu của mô hình hợp tác xã nông nghiệp kiểu mới tại Israel. Tại đây, kinh nghiệm canh tác truyền thống được kết hợp chặt chẽ với đổi mới sáng tạo và đầu tư mạnh cho nghiên cứu phát triển. Chi phí ban đầu lớn, nhưng đổi lại là những mùa quả chất lượng cao, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trong nước và xuất khẩu.

Câu chuyện trồng vải thiều Việt Nam giữa sa mạc Israel vì thế không chỉ là thành công của một trang trại, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự bền bỉ, đổi mới và tầm nhìn dài hạn trong nông nghiệp hiện đại.

Không chỉ có vải thiều, Bananot Hahof còn là cái tên quen thuộc trong lĩnh vực trồng chuối, dứa và nho, những loại cây truyền thống của vùng. Trang trại hợp tác với các nhà cung cấp hàng đầu như Netafim, Rivulis, Metzer.

Phần lớn giống chuối và dứa được nhập từ Ginosar Agro, một phần từ Rahan Meristems. Đáng chú ý, năng suất nho tại đây đạt tới 30 tấn mỗi ha và được đánh giá thuộc nhóm nho có chất lượng hàng đầu thế giới.