Lần đầu tiên sau hơn 60 năm, 250.000 thùng nhiên liệu từ Mỹ sắp cập cảng Cuba
Một công ty thương mại năng lượng tại bang Florida đang tiến rất gần đến thỏa thuận xuất khẩu lô nhiên liệu lớn nhất từ Mỹ sang Cuba kể từ thời Tổng thống Dwight Eisenhower, trong bối cảnh quốc đảo Caribe này đối mặt cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng.
Ông Matthew Klann, Chủ tịch Vanguard Energy, cho biết công ty đã và đang vận chuyển các lô xăng, dầu diesel quy mô nhỏ sang Cuba. Hiện nay, doanh nghiệp này đang chuẩn bị mở rộng đáng kể khối lượng xuất khẩu.
Theo kế hoạch, Vanguard Energy sẽ đưa sang Cuba tổng cộng 250.000 thùng nhiên liệu, gồm 100.000 thùng xăng và 150.000 thùng dầu diesel. Công ty cũng đã thuê các bể chứa nhiên liệu tại Cuba để phục vụ hoạt động phân phối. Toàn bộ lượng nhiên liệu này được dành riêng cho khu vực kinh tế tư nhân, không phục vụ các cơ quan hay doanh nghiệp nhà nước.
Nếu thương vụ được hoàn tất, đây sẽ là lô nhiên liệu lớn nhất được Mỹ xuất sang Cuba kể từ khi chính quyền Eisenhower áp đặt lệnh đóng băng phần lớn hoạt động thương mại với hòn đảo này vào năm 1960, sau khi chính quyền Fidel Castro quốc hữu hóa các tài sản lọc dầu thuộc sở hữu của Mỹ.
Theo ước tính của Chính phủ Mỹ, riêng lượng xăng trong lô hàng đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của Cuba trong gần 11 ngày.
Sau khi Mỹ bắt giữ lãnh đạo của Venezuela, quốc gia từng là nhà tài trợ năng lượng chủ chốt của Cuba, vào tháng 1 năm nay, các nguồn cung năng lượng từ Mỹ sang Cuba chủ yếu được giới hạn cho mục đích nhân đạo và phục vụ khu vực tư nhân, bao gồm khoảng 9.200 doanh nghiệp nhỏ đang hoạt động trên đảo.
Ông Klann cho biết đã nhận được sự chấp thuận từ Chính phủ Cuba. Tuy nhiên, Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra bình luận chính thức về kế hoạch của Vanguard Energy. Đại sứ quán Cuba tại Washington và Bộ Ngoại giao Cuba cũng chưa phản hồi các đề nghị xác nhận thông tin.
Các chuyến hàng gần đây của Vanguard được thực hiện sau khi Bộ Thương mại Mỹ vào tháng 2 nới lỏng một số hạn chế, cho phép bán nhiên liệu Mỹ cho các doanh nghiệp tư nhân tại Cuba. Chính sách này phù hợp với định hướng của Washington là hỗ trợ khu vực tư nhân Cuba trong khi vẫn duy trì sức ép đối với chính quyền Havana.
Dù nền kinh tế Cuba đã gặp khó khăn trong nhiều năm, tình hình trở nên trầm trọng hơn kể từ năm ngoái khi Mỹ áp đặt các biện pháp khiến nguồn cung dầu từ Venezuela, đối tác hỗ trợ quan trọng nhất của Havana trước đây, suy giảm mạnh. Đầu năm nay, sức ép tiếp tục gia tăng sau những biến động chính trị tại Venezuela. Trong khi đó, các nỗ lực hỗ trợ từ Nga được đánh giá là không đủ để bù đắp sự thiếu hụt kéo dài.
Để chuẩn bị cho thương vụ, Vanguard đã tạm thời thuê được một tàu treo cờ Mỹ cùng nguồn cung xăng và dầu diesel từ một nhà máy lọc dầu tại Texas. Công ty cũng ký thỏa thuận thuê kho chứa trong thời hạn 5 năm với một đơn vị có liên hệ với Chính phủ Cuba nhằm phục vụ việc lưu trữ và phân phối nhiên liệu trên đảo.
Dù các cuộc đàm phán đã tiến triển đáng kể, một số chi tiết cuối cùng vẫn đang được hoàn thiện.
Chính quyền Trump hiện theo đuổi chiến lược gây áp lực kinh tế nhằm thúc đẩy cải cách tại Cuba thông qua các lệnh trừng phạt, hạn chế nguồn cung năng lượng và đe dọa áp thuế đối với các quốc gia tiếp tục xuất khẩu dầu thô sang Cuba. Hệ quả là quốc đảo này liên tục đối mặt với các đợt mất điện kéo dài, tình trạng thiếu nhiên liệu và nhiều cuộc biểu tình lẻ tẻ do bất mãn xã hội gia tăng.
Khi nguồn cung nhiên liệu ngày càng cạn kiệt, Chính phủ Cuba buộc phải nới lỏng một số quy định. Tháng 2 vừa qua, chính quyền Chủ tịch Miguel Díaz-Canel lần đầu tiên cho phép các doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu nhiên liệu, đặc quyền trước đây chỉ thuộc về khu vực nhà nước.
Từ đó đến nay, nhiên liệu chủ yếu được đưa vào Cuba bằng các bồn chứa ISO gắn trong container vận tải. Mỗi bồn chỉ chở tối đa khoảng 150 thùng nhiên liệu, khiến chi phí cao hơn nhiều so với vận chuyển bằng tàu chở dầu cỡ lớn có khả năng chuyên chở tới 250.000 thùng mỗi chuyến.
