Loài động vật siêu quý hiếm, tưởng tuyệt chủng hơn 30 năm bất ngờ ‘tái xuất’

Một loài mèo hoang dã siêu hiếm, được cho là đã tuyệt chủng tại Thái Lan từ lâu, vừa được tái phát hiện sau 3 thập kỷ kể từ lần ghi nhận cuối cùng, theo thông tin từ cơ quan bảo tồn Thái Lan.

Mèo đầu bẹt nằm trong số những loài mèo hoang dã quý hiếm và bị đe dọa nhất thế giới. Phạm vi sinh sống của loài này chỉ giới hạn ở Đông Nam Á, trong khi môi trường sống ngày càng thu hẹp khiến chúng đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

Cá thể mèo này có kích thước tương đương mèo nhà, với đôi mắt tròn, đặt gần nhau – đặc điểm nhận dạng nổi bật. Lần cuối cùng chúng được ghi nhận chính thức tại Thái Lan là vào năm 1995.

Tuy nhiên, một cuộc khảo sát sinh thái bắt đầu từ năm ngoái - sử dụng bẫy camera tại Khu bảo tồn Động vật hoang dã Princess Sirindhorn ở miền Nam Thái Lan - đã ghi nhận 29 lần xuất hiện của loài này. Thông tin được Cục Vườn quốc gia, Bảo tồn Động vật hoang dã và thực vật Thái Lan công bố cùng tổ chức bảo tồn mèo hoang Panthera.

“Việc tái phát hiện này vừa đáng mừng, vừa đáng lo ngại”, bác sĩ thú y kiêm nhà nghiên cứu Kaset Sutasha cho biết, đồng thời cảnh báo tình trạng phân mảnh môi trường sống đang khiến loài mèo này ngày càng bị “cô lập”.

Hiện chưa thể xác định chính xác có bao nhiêu cá thể được ghi nhận, do mèo đầu bẹt không có các hoa văn đặc trưng để phân biệt từng cá thể. Tuy vậy, các phát hiện cho thấy mật độ loài này tại khu vực khảo sát tương đối cao.

Đáng chú ý, đoạn video thu được còn ghi lại hình ảnh một con mèo đầu bẹt cái đi cùng con non – dấu hiệu hiếm hoi và đầy khích lệ đối với loài vốn thường chỉ sinh một con mỗi lứa.

Là loài sống về đêm và cực kỳ khó tiếp cận, mèo đầu bẹt chủ yếu sinh sống trong các hệ sinh thái đất ngập nước rậm rạp như rừng than bùn và rừng ngập mặn nước ngọt – những môi trường rất khó tiếp cận đối với các nhà nghiên cứu.

Trên phạm vi toàn cầu, Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) ước tính hiện chỉ còn khoảng 2.500 cá thể mèo đầu bẹt trưởng thành trong tự nhiên và xếp loài này vào nhóm nguy cấp.

Tại Thái Lan, loài mèo này trong nhiều năm qua được liệt kê ở tình trạng “có thể đã tuyệt chủng”.

Theo ông Kaset, rừng than bùn tại Thái Lan đã bị chia cắt nghiêm trọng, chủ yếu do chuyển đổi mục đích sử dụng đất và mở rộng nông nghiệp. Bên cạnh đó, loài mèo này còn đối mặt với nguy cơ dịch bệnh lây lan từ động vật nuôi và gặp khó khăn trong sinh sản do các quần thể bị cô lập.

Dù việc tái phát hiện mang lại hy vọng, ông nhấn mạnh đây mới chỉ là “điểm khởi đầu” cho các nỗ lực bảo tồn trong tương lai.

“Điều quan trọng hơn là những bước tiếp theo – làm thế nào để chúng có thể chung sống bền vững với con người mà không tiếp tục bị đe dọa”, ông nói.