Loạt mặt hàng Việt Nam đối diện nguy cơ 'bão' thuế từ Mỹ, Phó Thủ tướng lập tức ra chỉ đạo

Ngày 25/6, tại Hội nghị Thúc đẩy xuất khẩu, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp đồng loạt bày tỏ quan ngại trước xu hướng gia tăng rào cản phòng vệ thương mại từ các thị trường lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ. Những khó khăn xoay quanh việc thay đổi chính sách nhập khẩu, các quy định về xuất xứ hàng hóa, sở hữu trí tuệ, lao động, truy xuất nguồn gốc và vấn đề minh bạch chuỗi cung ứng có thể dẫn tới nguy cơ bị điều tra chống lẩn tránh thuế hoặc bị áp thuế gia tăng.

Trước thềm hội nghị, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cũng đã có văn bản báo cáo Bộ Công thương và Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn. Theo VASEP, những yêu cầu truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng từ Mỹ đang tạo ra rào cản lớn, đẩy chi phí pháp lý, chi phí thu thập dữ liệu và chứng minh tuân thủ của doanh nghiệp tăng vọt, nguy cơ gián đoạn chuỗi xuất khẩu.

Nhận thấy những khó khăn của doanh nghiệp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đã đưa ra những chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ rủi ro.

Cụ thể, Phó Thủ tướng giao nhiệm vụ cho Bộ Công thương phối hợp cùng các Bộ, ngành liên quan xử lý hiệu quả các vấn đề thương mại với Hoa Kỳ, bảo vệ lợi ích chính đáng của hàng hóa Việt Nam. Song song với việc nghiên cứu, hoàn thiện các cơ chế phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, phát triển sản xuất trong nước.

Bộ Tài chính nhận nhiệm vụ tăng cường kiểm soát gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp và vi phạm sở hữu trí tuệ nhằm giữ vững uy tín xuất khẩu.

Bộ Xây dựng cần nghiên cứu phát triển hệ thống hạ tầng logistics đồng bộ, bao gồm kho bãi, kho lạnh, trung tâm logistics và hạ tầng vận tải; tăng cường kết nối quy hoạch nhằm giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng phải phát huy tối đa công tác dự báo thị trường, thiết lập hệ thống cảnh báo sớm và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó kịp thời với các vụ việc phòng vệ thương mại.

Những lo ngại của giới doanh nghiệp nằm trong bối cảnh thị trường Mỹ liên tiếp có những động thái siết chặt hàng rào thuế quan chỉ trong thời gian ngắn.

Gần đây nhất, vào ngày 2/6, Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã đề xuất áp mức thuế bổ sung 12,5% đối với Việt Nam. Phía Mỹ lập luận rằng việc chưa thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan đến lao động cưỡng bức để giúp giảm chi phí sản xuất, tạo lợi thế cạnh tranh không công bằng.

Trước đề xuất này, USTR cũng ban hành Báo cáo Đặc biệt 301 năm 2026, đưa Việt Nam vào danh sách Quốc gia nước ngoài ưu tiên (PFC) - mức cảnh báo cao nhất về vi phạm sở hữu trí tuệ. Nếu không đàm phán thành công, phía Mỹ có thể sẽ kích hoạt Điều 301 để áp thuế nhập khẩu bổ sung không có trần tỷ lệ và không giới hạn thời gian với nước ta.

Trong quá khứ, hàng hóa Việt Nam cũng từng nhiều lần bị Mỹ đưa vào tầm ngắm điều tra lẩn tránh thuế và gian lận nguồn gốc xuất xứ.