Miền núi phía Bắc dự kiến có thêm 4 sân bay mới trong tương lai
Trong định hướng phát triển mạng lưới hàng không, Việt Nam đang thúc đẩy nghiên cứu, quy hoạch và triển khai một số sân bay tại các địa bàn miền núi.
Nhiều sân bay miền núi được định hướng phát triển
Mới đây, UBND tỉnh Cao Bằng có tờ trình gửi Bộ Xây dựng đề nghị giao địa phương làm cơ quan tổ chức lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không quốc tế Cao Bằng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Quyết định số 1140/QĐ-BXD ngày 1/7/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Cao Bằng. Theo đó, sân bay được định hướng đạt cấp 4E, khai thác dùng chung dân dụng và quân sự, với diện tích khoảng 500ha.
Đến năm 2030, Cảng hàng không quốc tế Cao Bằng được quy hoạch đạt công suất khoảng 0,5 triệu hành khách/năm, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 9.200 tỷ đồng. Tầm nhìn đến năm 2050, công suất sân bay được nâng lên khoảng 2 triệu hành khách/năm.
Mới đây nhất, Bộ Xây dựng cũng đang lấy ý kiến đối với hồ sơ Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Nà Sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Quyết định số 1140 ngày 1/7/2026 về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, Cảng hàng không Nà Sản được định hướng xây dựng trên khu đất có tổng diện tích hơn 544ha.
Sân bay được quy hoạch đạt tiêu chuẩn cấp 4C theo mã tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Trong giai đoạn 2021-2030, công suất khai thác dự kiến khoảng 1 triệu hành khách/năm; đến năm 2050 nâng lên khoảng 2 triệu hành khách/năm.
Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đang lấy ý kiến đối với hồ sơ quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Thuyết minh Báo cáo giữa kỳ do Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) lập, Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng hàng không, sân bay toàn quốc thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 648 ngày 7/6/2023 xác định sân bay Lai Châu là cảng hàng không nội địa cấp 3C, công suất dự kiến đến năm 2030 đạt 0,5 triệu hành khách/năm, tầm nhìn đến năm 2050 đạt 1,5 triệu hành khách/năm.
Trước đó, Cảng hàng không Sa Pa cũng nằm trong định hướng phát triển mạng lưới hàng không tại khu vực miền núi phía Bắc.
Dự án Cảng hàng không Sa Pa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư năm 2021 với tổng vốn gần 7.000 tỷ đồng theo hình thức PPP, trong đó phần vốn nhà nước chiếm hơn 49%. Dự án có quy mô sử dụng đất khoảng 371ha.
Ngày 3/3/2022, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức động thổ dự án, kỳ vọng hình thành đầu mối giao thông mới, tăng khả năng kết nối khu vực Tây Bắc với các trung tâm kinh tế trong cả nước.
Dự án được chia thành 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 xây dựng cảng hàng không đạt tiêu chuẩn 4C và sân bay quân sự cấp II, công suất khoảng 1,5 triệu hành khách/năm. Giai đoạn 2 tiếp tục hoàn thiện các hạng mục, nâng công suất khai thác lên khoảng 3 triệu hành khách/năm.
Dự án có thời hạn thực hiện 50 năm, gồm 4 năm xây dựng và 46 năm khai thác, hoàn vốn. Tuy nhiên, việc lựa chọn nhà đầu tư vẫn là một trong những vấn đề cần được tháo gỡ để dự án có thể triển khai theo kế hoạch.
Thêm kết nối hàng không cho vùng núi
Theo điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, mạng lưới đến năm 2050 dự kiến có 37 sân bay, gồm 20 cảng hàng không quốc tế và 17 cảng hàng không nội địa. Trong số 17 cảng hàng không nội địa được xác định trong quy hoạch có nhiều sân bay tại khu vực miền núi như Lai Châu, Điện Biên, Sa Pa, Nà Sản và Măng Đen.
Việc bổ sung các sân bay tại những khu vực có địa hình phức tạp được kỳ vọng giải quyết một phần hạn chế về kết nối giao thông. Tại nhiều địa phương miền núi, khoảng cách không quá lớn về mặt địa lý nhưng thời gian di chuyển bằng đường bộ có thể kéo dài do địa hình đồi núi, khiến chi phí vận tải và logistics tăng cao.
Trong bối cảnh đó, hạ tầng hàng không được kỳ vọng tạo thêm phương thức kết nối nhanh giữa các tỉnh vùng cao với Hà Nội, các trung tâm kinh tế lớn và thị trường quốc tế. Đây cũng có thể trở thành lợi thế trong thu hút các dự án đầu tư có nhu cầu vận chuyển hàng hóa, sản phẩm bằng đường hàng không.
Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại, các sân bay mới còn được kỳ vọng tạo cú hích cho ngành du lịch. Những địa phương sở hữu lợi thế về cảnh quan, khí hậu và bản sắc văn hóa sẽ có thêm điều kiện tiếp cận các thị trường khách ở khoảng cách xa khi thời gian di chuyển được rút ngắn.
Đối với các tỉnh miền núi, nơi thường xảy ra sạt lở, lũ quét hoặc thiên tai gây chia cắt đường bộ, hạ tầng hàng không còn có ý nghĩa về khả năng ứng phó khẩn cấp. Trong những tình huống giao thông đường bộ bị tê liệt, sân bay có thể hỗ trợ vận chuyển lực lượng, hàng cứu trợ và trang thiết bị đến các khu vực bị cô lập.
