Mỏ quặng sắt 120 triệu tấn của Việt Nam chính thức đổi chủ
Hiện CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô đang nắm giữ 99,85% vốn điều lệ Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung.
Tổng CTCP Thép Việt Nam (VNSteel, UPCoM: TVN) vừa hoàn tất việc thoái toàn bộ phần vốn góp tại Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM).
Trước đó, ngày 24/6/2026, VNSteel đã phê duyệt chủ trương và phương án chuyển nhượng toàn bộ 46,85% vốn điều lệ tại VTM với giá trị khoảng 1.048,7 tỷ đồng.
Không chỉ VNSteel, CTCP Khoáng sản Lào Cai cũng đã thoái toàn bộ hơn 8% vốn tại Luyện kim Việt Trung. Đáng chú ý, từ tháng 5/2026, đối tác Trung Quốc trong liên doanh cũng đã rút toàn bộ vốn, thay thế vào đó là CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô.
Sau các giao dịch trên, cơ cấu cổ đông của Luyện kim Việt Trung đã thay đổi hoàn toàn. Hiện CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô nắm giữ 99,85% vốn điều lệ, trong khi 0,15% còn lại thuộc sở hữu của một cá nhân.
CTCP Khai thác và Chế biến Kim loại Thủ đô được thành lập vào cuối năm 2025 với vốn điều lệ ban đầu 1.200 tỷ đồng. Ban đầu, ông Trần Văn Nam giữ chức Tổng Giám đốc, tuy nhiên vị trí này mới đây đã được chuyển giao cho ông Vũ Anh Tiến. Danh sách cổ đông sáng lập của doanh nghiệp gồm CTCP Đầu tư KVS (10%), CTCP Gang thép Hòa Phát (40%), ông Trần Đình Long (10%), ông Trần Đăng Khoa (25%), ông Phạm Anh Đức (5%), ông Nguyễn Mạnh Tuấn (5%) và ông Nguyễn Ngọc Quang (5%).
Chỉ vài tháng sau khi thành lập, doanh nghiệp đã nâng vốn điều lệ từ 1.200 tỷ đồng lên 3.000 tỷ đồng, song không công bố cơ cấu cổ đông sau khi tăng vốn.
Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung được thành lập năm 2007 theo mô hình liên doanh giữa Việt Nam và Trung Quốc nhằm khai thác mỏ sắt Quý Xa (Lào Cai).
Đây là một trong những mỏ quặng sắt có quy mô lớn nhất Việt Nam với trữ lượng ban đầu khoảng 120 triệu tấn. Dự án từng được kỳ vọng sẽ hình thành chuỗi khai thác - luyện gang - sản xuất thép khép kín, góp phần giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu.
Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, dự án lại trở thành một trong những dự án thua lỗ kéo dài. Trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2020, liên doanh mới khai thác khoảng 20 triệu tấn quặng, tương đương chưa tới 20% tổng trữ lượng của mỏ.
Bên cạnh hiệu quả kinh doanh không như kỳ vọng, dự án còn bộc lộ nhiều tồn tại trong quá trình quản lý và vận hành.
Theo Kết luận thanh tra, một số điều khoản trong điều lệ liên doanh khiến phía Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong công tác điều hành. Đáng chú ý, quyền xuất khẩu quặng thuộc về phía đối tác Trung Quốc, làm giảm tính chủ động của phía Việt Nam trong khai thác và tiêu thụ sản phẩm.
Ngoài ra, cơ quan thanh tra cũng xác định liên doanh đã bán gần 7 triệu tấn quặng có dấu hiệu vi phạm các quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, gây thất thoát và lãng phí. Vụ việc sau đó đã được cơ quan điều tra khởi tố để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.
