Một địa phương hút hơn 10 tỷ USD vốn FDI, sắp 'về đích' cả năm chỉ sau 8 tháng

Tính đến ngày 25/8, tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký vào TP.HCM đã vượt 10 tỷ USD, tương đương 91,5% kế hoạch thu hút FDI cả năm 2026. Tỷ lệ vốn thực hiện đạt 66,4% so với tổng vốn đăng ký.

Thông tin được Sở Tài chính TP.HCM cho biết tại buổi họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội ngày 27/8/2026. Trước đó, trong 7 tháng năm 2026, Thành phố đã thu hút gần 9,8 tỷ USD vốn FDI đăng ký, đạt 89,4% kế hoạch năm.

Kết quả trên cho thấy dòng vốn FDI vào TP.HCM đang tiến gần mục tiêu 11 tỷ USD của cả năm. Đáng chú ý, tỷ lệ vốn thực hiện đạt 66,4% so với vốn đăng ký cho thấy dòng vốn ngoại không chỉ dừng ở các cam kết đầu tư mà đang từng bước được chuyển hóa thành nhà xưởng, máy móc và nguồn lực phục vụ sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Tuy nhiên, theo Sở Tài chính, giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện vẫn tồn tại độ trễ, đặc biệt ở các dự án quy mô lớn, sử dụng nhiều đất hoặc yêu cầu đầu tư đồng bộ về xây dựng, giao thông và năng lượng. Những dự án này thường phải thực hiện nhiều thủ tục liên quan đến quy hoạch, đất đai, xây dựng, môi trường và phòng cháy, chữa cháy trước khi có thể triển khai.

Một số dự án trong lĩnh vực công nghệ cao, sản xuất thế hệ mới, logistics và trung tâm dữ liệu cũng cần thêm thời gian để chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật chuyên dụng, nhập khẩu máy móc, thiết bị, đồng thời tuyển dụng và đào tạo nhân lực chuyên môn.

Từ thực tiễn triển khai tại Khu Công nghệ cao TP.HCM, ông Lê Thành Nhân, Trưởng phòng Xúc tiến đầu tư, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM, cho biết khâu cấp phép đầu tư hiện không phải là điểm nghẽn, cả đối với dự án FDI và dự án trong nước.

Theo ông Nhân, Ban Quản lý đang thực hiện các hình thức cấp phép theo quy định của Luật Đầu tư. Trong đó, thủ tục đầu tư đặc biệt được bổ sung những năm gần đây đã góp phần tháo gỡ nhiều khó khăn, vướng mắc cho nhà đầu tư. Do đó, theo đánh giá của Ban Quản lý, gần như không có điểm nghẽn ở khâu cấp phép đầu tư.

Vấn đề phát sinh sau khi nhà đầu tư được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và có nhu cầu thuê đất để triển khai dự án. Khi đó, nhà đầu tư vẫn phải tiếp tục thực hiện các thủ tục để được bàn giao đất.

“Điểm nghẽn ở khâu đầu tiên ở đây là thủ tục giao đất, cho thuê đất”, ông Nhân cho biết.

Theo ông Nhân, từ khi Luật Đất đai 2024 được ban hành, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao không còn thẩm quyền quyết định giao đất, cho thuê đất đối với nhà đầu tư. Thẩm quyền này được chuyển về UBND cấp tỉnh và cơ quan tham mưu.

Trước đây, khi Ban Quản lý có thẩm quyền về đất đai, nhiều thủ tục được giải quyết tại chỗ. Hiện nay, quá trình thực hiện phải lấy ý kiến của nhiều cơ quan, đặc biệt là cơ quan chuyên môn về đất đai. Đây được xác định là một trong những khâu cần được phối hợp xử lý để rút ngắn thời gian triển khai dự án.

Trước mắt, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục hỗ trợ nhà đầu tư, theo dõi và đôn đốc các sở, ban, ngành liên quan phối hợp xử lý những vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục giao đất, cho thuê đất, qua đó giúp nhà đầu tư triển khai dự án theo cam kết.

Về lâu dài, theo ông Nhân, lãnh đạo Thành phố đã chỉ đạo tổ chức cuộc họp với Ban Quản lý và các sở, ngành liên quan để trao đổi, tìm hướng xử lý các vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính. Đáng chú ý, lãnh đạo Thành phố yêu cầu Ban Quản lý, với vai trò cơ quan một cửa tại chỗ, giải quyết các thủ tục nhanh nhất có thể, với giới hạn trong vòng 30 ngày.

Ở góc độ rộng hơn, Sở Tài chính TP.HCM đang phối hợp với các sở, ngành, địa phương và các ban quản lý tăng cường theo dõi sát tình hình triển khai dự án ngay sau khi cấp phép. Các dự án trọng điểm, dự án có quy mô vốn lớn được phân nhóm để tập trung đôn đốc, hướng dẫn và tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện thủ tục đầu tư.

Đối với những vướng mắc mang tính liên ngành hoặc vượt thẩm quyền, Sở Tài chính sẽ tổng hợp, tham mưu UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo xử lý, nhằm sớm đưa nguồn vốn đã đăng ký vào vận hành thực tế.

Song song với việc tháo gỡ thủ tục, TP.HCM đang tập trung hoàn thiện hệ thống hạ tầng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của dòng vốn FDI thế hệ mới. Thành phố đẩy nhanh tiến độ các tuyến giao thông liên vùng, đường vành đai và các tuyến cao tốc huyết mạch; đồng thời tăng cường kết nối đa phương thức giữa cảng biển, sân bay, trung tâm logistics với các khu công nghiệp.

Hạ tầng điện, nước, viễn thông, dữ liệu và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất cũng được đặt ra nhằm đáp ứng nhu cầu của những dự án công nghệ cao, logistics và trung tâm dữ liệu. Theo ông Rizwan Khan, Giám đốc Điều hành Acclime Vietnam, việc đầu tư các tuyến cao tốc liên vùng, Vành đai 3 và Vành đai 4 sẽ hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, kết nối với cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải và sân bay Long Thành.

Khi các phương thức vận tải được kết nối thông suốt, doanh nghiệp có thể rút ngắn thời gian giao nhận và tiết giảm chi phí logistics, qua đó tạo điều kiện thu hút đầu tư FDI cho Vùng Đông Nam Bộ.

Cùng với mở rộng không gian phát triển sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM cũng định hướng thay đổi cách đánh giá hiệu quả thu hút FDI. Thành phố sẽ không chỉ nhìn vào quy mô vốn đăng ký mà tập trung vào vốn thực hiện, thời gian triển khai và đưa dự án vào hoạt động, giá trị gia tăng, năng suất lao động, mức độ ứng dụng và chuyển giao công nghệ, R&D, việc làm và đóng góp ngân sách.

Các tiêu chí về mức độ liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, khả năng tham gia chuỗi cung ứng, tỷ lệ nội địa hóa, hiệu quả sử dụng đất và năng lượng, cũng như việc đáp ứng các tiêu chuẩn về môi trường và phát triển bền vững cũng được đặt ra.

Theo định hướng này, TP.HCM sẽ ưu tiên các dự án có công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, sử dụng hiệu quả đất đai và năng lượng, đồng thời có khả năng liên kết với hệ sinh thái doanh nghiệp của Thành phố.

Việc đánh giá theo nhiều tiêu chí sẽ giúp TP.HCM nhìn nhận đầy đủ hơn hiệu quả và sức lan tỏa của từng dự án, từ đó lựa chọn dòng vốn phù hợp và nâng cao chất lượng thu hút FDI trong thời gian tới.