Chủ tịch Hà Nội yêu cầu quỹ nhà tái định cư phải đi trước giải phóng mặt bằng

Tại cuộc họp ngày 20/10 về tiến độ các dự án nhà ở xã hội và phát triển nhà ở tái định cư giai đoạn 2026-2030, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng ghi nhận những chuyển biến trong phát triển nhà ở, đặc biệt là việc hình thành các dự án, khu đô thị đa mục tiêu. Tuy nhiên, ông thẳng thắn chỉ ra tình trạng nhiều dự án nhà ở xã hội triển khai chậm, trong khi quỹ nhà tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Vấn đề đáng chú ý là tiến độ chuẩn bị nơi ở mới chưa theo kịp yêu cầu triển khai các dự án hạ tầng. Dẫn thực tế dự án đường Vành đai 1, Chủ tịch UBND thành phố cho biết người dân đã đồng thuận, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công, nhưng việc bố trí nhà tái định cư vẫn chậm.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách tổ chức thực hiện: không thể chỉ tập trung giải phóng mặt bằng để đẩy nhanh tiến độ công trình mà thiếu sự chuẩn bị tương ứng về nơi ở cho người dân bị ảnh hưởng.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu việc tạo lập quỹ nhà tái định cư phải được chủ động triển khai, gắn với tiến độ thực hiện từng dự án, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và hạn chế những vướng mắc phát sinh trong quá trình giải phóng mặt bằng.

Hà Nội rà soát toàn diện quỹ đất, quỹ nhà tái định cư

Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy tại Thông báo số 816-TB/TU, lãnh đạo thành phố yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xây dựng phương án tổng thể về quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026-2030. Phương án phải xác định rõ nhu cầu, nguồn cung, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng đơn vị.

Đối với các chương trình phát triển nhà ở, thành phố yêu cầu rà soát đồng bộ kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư, bảo đảm phù hợp với nhu cầu thực tế, khả năng cân đối nguồn lực và định hướng quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Điểm nhấn trong chỉ đạo là các chỉ tiêu phát triển nhà ở phải đi kèm tiến độ triển khai và thời hạn hoàn thành cụ thể. Thành phố yêu cầu khắc phục tình trạng kế hoạch đã được xây dựng nhưng chậm chuyển hóa thành nguồn cung thực tế.

Đây cũng là bài toán về khả năng cân đối giữa nhu cầu nhà ở, nguồn lực đầu tư và tiến độ phát triển đô thị. Nếu quỹ nhà không được chuẩn bị tương ứng với nhu cầu tái định cư, tiến độ các dự án hạ tầng có thể chịu thêm sức ép, trong khi người dân phải chờ đợi nơi ở mới sau khi bàn giao mặt bằng.

Để mở rộng nguồn cung, Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp có năng lực tham gia tạo lập quỹ nhà. Thành phố cũng xem xét phương án mua hoặc thuê nhà ở xã hội để phục vụ tái định cư theo quy định.

Cùng với số lượng, chất lượng nhà ở cũng được đặt ra. Các cơ quan chức năng được yêu cầu nghiên cứu tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng nhà ở xã hội và nhà ở tái định cư theo hướng đồng bộ với nhà ở thương mại, bảo đảm điều kiện sống của người dân tại nơi ở mới.

Nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ

Không chỉ là bài toán tạo lập quỹ nhà, công tác tái định cư còn phải gắn với quy hoạch và tổ chức không gian đô thị. Lãnh đạo thành phố yêu cầu nghiên cứu phát triển nhà ở cao tầng tại những khu vực phù hợp với quy hoạch, kết nối hệ thống giao thông công cộng và hạ tầng xã hội; sử dụng hiệu quả quỹ đất, từng bước giảm mật độ dân cư tại các khu vực cần chỉnh trang, cải tạo.

Việc bố trí tái định cư vì vậy phải được tính toán trong tổng thể quy hoạch, thay vì chỉ giải quyết nhu cầu chỗ ở trước mắt cho các hộ dân thuộc diện di dời. Mục tiêu là hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị, hiệu quả sử dụng đất và quyền lợi của người dân.

Chủ tịch UBND thành phố giao Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành và địa phương rà soát toàn diện tiến độ các dự án, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện kế hoạch phát triển nhà ở. Cơ quan này đồng thời phối hợp xây dựng phương án tài chính và cơ chế tạo lập quỹ nhà tái định cư có tính khả thi.

Yêu cầu xuyên suốt được lãnh đạo thành phố nhấn mạnh là chuyển từ các kế hoạch, chỉ tiêu sang nguồn cung thực tế; chủ động chuẩn bị quỹ nhà tái định cư trước tiến độ giải phóng mặt bằng. Đặc biệt, nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Đây không chỉ là yêu cầu về tiến độ hay số lượng nhà ở, mà còn là điều kiện quan trọng để bảo đảm an sinh xã hội, tạo sự đồng thuận của người dân và hạn chế những vướng mắc trong quá trình triển khai các dự án phát triển Thủ đô.