Một mô hình mới sắp xuất hiện trong ngành xuất bản Việt Nam

Sáng 15/7, tiếp tục phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản.

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo sửa đổi, bổ sung 27 trong tổng số 54 điều của Luật Xuất bản.

Nội dung sửa đổi tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý và chính sách đối với hoạt động xuất bản, thể chế hóa các chủ trương về chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân, hội nhập quốc tế, công nghiệp văn hóa và văn hóa đọc.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế hỗ trợ phát triển hạ tầng công nghệ, thúc đẩy hợp tác công - tư, miễn giảm tiền thuê đất và tài sản công phục vụ hoạt động xuất bản, in, phát hành; đồng thời tăng cường phân cấp, phân quyền và trách nhiệm quản lý của chính quyền địa phương.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là dự thảo lần đầu tiên tạo cơ sở pháp lý cho mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông nhằm tăng cường liên kết, tập trung nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành.

Theo Điều 12, đây là nhóm công ty hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con, có mối quan hệ thông qua sở hữu cổ phần, phần vốn góp hoặc các hình thức liên kết khác, trong đó công ty mẹ là nhà xuất bản. Mô hình này không có tư cách pháp nhân và không phải đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật về doanh nghiệp.

Song song với việc đổi mới mô hình tổ chức, dự thảo bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường bảo vệ bản quyền, nhất là đối với các hành vi xâm phạm bản quyền trên không gian mạng.

Dự luật cũng hoàn thiện quy định về in nối bản, in lậu, làm giả xuất bản phẩm và bổ sung yêu cầu đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ phát hành trung gian, tạo cơ sở xây dựng chế tài xử lý các hành vi vi phạm.

Một điểm mới khác là dự thảo bãi bỏ 15 trong tổng số 30 thủ tục hành chính của Luật Xuất bản năm 2012, đồng thời đơn giản hóa các thủ tục còn lại thông qua cắt giảm điều kiện kinh doanh, thành phần hồ sơ và thời gian giải quyết.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cơ bản tán thành việc đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động của nhà xuất bản, cũng như việc bổ sung quy định về mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.

Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát để bảo đảm quy định phù hợp với thực tiễn, có tính khả thi và tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho việc hình thành các tập đoàn xuất bản - truyền thông chủ lực quốc gia, đa nền tảng, đa sản phẩm.

Đối với đề xuất quy định giấy phép hoạt động in có thời hạn 10 năm, Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội đề nghị giữ nguyên quy định giấy phép không xác định thời hạn như Luật hiện hành nhằm tránh phát sinh "giấy phép con" và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Kết luận phiên thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết hồ sơ dự án luật cơ bản đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới. Đồng thời, bà đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, làm rõ tính phù hợp và khả thi của việc luật hóa mô hình tập đoàn xuất bản - truyền thông.