Một tỉnh thay đổi bồi thường thu hồi đất: Người dân không chỉ nhận mỗi tiền đền bù

UBND tỉnh Lâm Đồng vừa ban hành văn bản hợp nhất quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, trong đó đáng chú ý là cơ chế bồi thường bằng đất có mục đích sử dụng khác hoặc bằng nhà ở thay cho việc chi trả hoàn toàn bằng tiền.

Văn bản được hợp nhất trên cơ sở Quyết định số 23/2026/QĐ-UBND ngày 6/5/2026 và các nội dung sửa đổi, bổ sung tại Quyết định số 58/2026/QĐ-UBND ngày 12/8/2026, có hiệu lực từ tháng 8/2026.

Theo quy định mới, hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, đủ điều kiện được bồi thường và có nhu cầu có thể được xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở nếu địa phương có quỹ đất, quỹ nhà phù hợp.

Đáng chú ý, tỷ lệ quy đổi được xác định theo từng loại đất. Với đất nông nghiệp bị thu hồi đủ điều kiện bồi thường, diện tích đất được quy đổi để xem xét bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tương đương 10% tổng diện tích đất bị thu hồi.

Trong khi đó, đối với đất phi nông nghiệp không phải đất ở bị thu hồi đủ điều kiện bồi thường, tỷ lệ quy đổi cao hơn, ở mức 30% tổng diện tích đất bị thu hồi.

Tuy nhiên, chính sách này không đồng nghĩa mọi trường hợp bị thu hồi đất đều được nhận đất ở hoặc nhà ở. Tổng diện tích bồi thường đối với mỗi hộ gia đình, cá nhân không vượt quá diện tích đất sau quy đổi và tối đa 2 đơn vị, gồm 2 lô đất ở, 2 nhà ở hoặc 1 lô đất và 1 nhà ở.

Điều kiện để được bồi thường bằng đất ở, nhà ở

Việc bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở chỉ được xem xét khi người bị thu hồi đất có đề nghị và địa phương còn quỹ đất, quỹ nhà phù hợp sau khi đã bảo đảm nhu cầu tái định cư theo quy định.

Bên cạnh đó, diện tích đất sau khi quy đổi phải đạt tối thiểu tương đương một lô đất, một căn nhà riêng lẻ hoặc một căn hộ chung cư tại vị trí được bố trí bồi thường.

Quy định cũng xác lập thứ tự ưu tiên khi xem xét. Nhóm được ưu tiên trước gồm người có công với cách mạng, hộ gia đình thuộc diện chính sách, hộ nghèo, hộ cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số. Sau đó, cơ quan chức năng mới xem xét đến diện tích đất bị thu hồi.

Cơ chế này tạo thêm một phương án bồi thường bên cạnh hình thức nhận tiền, hướng tới giúp người có đất bị thu hồi có điều kiện ổn định chỗ ở và cuộc sống sau khi bàn giao mặt bằng. Chính sách được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng, khu đô thị và khu công nghiệp đang được triển khai trên địa bàn tỉnh.