Trung ương định hướng hoàn thiện chính sách thu hồi đất theo hướng hài hòa lợi ích các bên

Hoàn thiện cơ chế thu hồi đất, bảo đảm chặt chẽ nhưng không gây khó khăn cho dự án

Theo Nghị quyết 21, việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các bên, giảm thiểu khiếu kiện, ổn định đời sống Nhân dân và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

Trung ương định hướng quy định rõ hơn tiêu chí dự án và phạm vi thu hồi đất trong các trường hợp thật cần thiết vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Việc hoàn thiện các quy định này nhằm bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng, đồng thời không tạo khó khăn cho quá trình triển khai các dự án.

Nghị quyết cũng định hướng Nhà nước thu hồi phần diện tích còn lại của dự án khi nhà đầu tư đã thỏa thuận được phần lớn diện tích và nhận được sự đồng thuận của đại đa số người sử dụng đất trong phạm vi thực hiện dự án.

Tái định cư phải được chuẩn bị trước, quan tâm đến sinh kế người dân

Một nội dung đáng chú ý khác là chủ trương tách dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành dự án độc lập để thực hiện trước.

Theo Nghị quyết, chính quyền địa phương quyết định các chính sách hỗ trợ khác phù hợp với đặc điểm của từng địa phương và đặc thù của từng dự án.

Đối với các dự án tái định cư, Trung ương định hướng phải bảo đảm hạ tầng, các dịch vụ thiết yếu và quan tâm đến sinh kế của người dân.

Bên cạnh đó, Nghị quyết yêu cầu xây dựng cơ chế phòng ngừa các hành vi tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời ngăn chặn tình trạng xây dựng trái phép sau khi có thông báo thu hồi đất.

Hoàn thiện cơ chế để sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai

Nghị quyết cũng định hướng tiếp tục hoàn thiện tổ chức, bộ máy, cơ chế hoạt động và cơ chế tài chính của các tổ chức phát triển quỹ đất theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; bảo đảm đủ năng lực tạo lập, quản lý và khai thác quỹ đất, đồng thời thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

Cùng với đó, Trung ương định hướng quy định cụ thể việc khai thác hiệu quả quỹ đất phụ cận các công trình kết cấu hạ tầng theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; đồng thời có chính sách ưu tiên để người có đất ở bị thu hồi được giao đất hoặc mua nhà trên phần diện tích đất đã thu hồi mở rộng theo quy định của pháp luật.

Đối với các dự án phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất, Nghị quyết định hướng sớm hoàn thiện cơ chế, chính sách để tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có quyền sử dụng đất tham gia cùng nhà đầu tư thực hiện dự án thông qua các hình thức chuyển nhượng, cho thuê hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất.

Bên cạnh đó, Trung ương cũng định hướng quy định cơ chế góp quyền sử dụng đất, điều chỉnh lại đất đai đối với các dự án phát triển, chỉnh trang đô thị và khu dân cư nông thôn.

Đối với các trường hợp đã được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất nhưng không sử dụng hoặc chậm đưa đất vào sử dụng, Nghị quyết yêu cầu có chế tài cụ thể, đồng bộ để xử lý. Đồng thời, kiên quyết thu hồi đất đối với tổ chức, cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp sử dụng đất không đúng mục đích.