Muốn hút 30 tỷ USD mỗi năm, Trung tâm tài chính TP.HCM phải khác Singapore ở điểm này

TP.HCM có thể hút 10-30 tỷ USD mỗi năm qua Trung tâm tài chính quốc tế

Tại Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, giảng viên Đại học Kinh tế TP.HCM, cho rằng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam quy mô vốn này tương đương khoảng 3-10% tổng nhu cầu vốn đầu tư của nền kinh tế.

Tuy nhiên, mục tiêu không phải là xây dựng một trung tâm chỉ để các định chế tài chính đăng ký hoạt động hay hưởng ưu đãi, mà phải trở thành nơi kết nối và phân bổ nguồn vốn vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội ước tính lên tới khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân đóng vai trò chủ lực. Khi hệ thống tài chính vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, Trung tâm Tài chính quốc tế được kỳ vọng sẽ mở ra thêm một kênh huy động vốn trung và dài hạn, bổ sung cho thị trường chứng khoán, trái phiếu và các định chế đầu tư trong nước.

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, điều quan trọng không chỉ là huy động thêm vốn mà còn là khả năng chuyển hóa dòng vốn thành năng lực sản xuất, công nghệ và hạ tầng.

"Điểm nghẽn không chỉ nằm ở quy mô vốn, mà còn ở khả năng đưa vốn vào những ngành có năng suất biên cao", ông nhận định.

Theo đó, các lĩnh vực cần ưu tiên gồm hạ tầng, logistics, năng lượng, công nghệ, dữ liệu, đô thị và chuyển đổi xanh. Trung tâm tài chính phải đóng vai trò cấu trúc giao dịch, định giá rủi ro, chuẩn hóa hồ sơ dự án và kết nối nhà đầu tư quốc tế với các dự án trong nước.

Ông Huân đánh giá Việt Nam có lợi thế là một nền kinh tế thực đang tăng trưởng nhanh, với nhu cầu đầu tư rất lớn vào sản xuất, hạ tầng và công nghệ. Nếu gắn hoạt động quản lý tài sản với nhu cầu vốn của doanh nghiệp và các dự án trong nước, Việt Nam sẽ tạo được "hàng hóa đầu tư" hấp dẫn đối với các quỹ quốc tế.

Không cạnh tranh trực diện với Singapore

Theo chuyên gia, TP.HCM không nên đặt mục tiêu cạnh tranh trực tiếp với Singapore, Hồng Kông hay London trong giai đoạn đầu.

Khoảng cách về quy mô thị trường, chiều sâu sản phẩm, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng luân chuyển dòng vốn vẫn còn khá lớn. Thay vào đó, lợi thế của TP.HCM là có thể lựa chọn những phân khúc thị trường ngách, ứng dụng công nghệ ngay từ đầu và tránh lặp lại mô hình phát triển truyền thống.

Về định hướng sản phẩm, Trung tâm Tài chính quốc tế có thể ưu tiên phát triển quản lý tài sản và quỹ đầu tư, trái phiếu quốc tế, giao dịch hàng hóa và sản phẩm phái sinh, công nghệ tài chính (Fintech), tài chính xanh và các hoạt động hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Đặc biệt, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho rằng tài chính hàng hải và tài chính hàng không là hai thị trường ngách giàu tiềm năng.

Ở lĩnh vực hàng hải, khu vực phía Nam đang sở hữu hệ thống cảng biển quy mô lớn như Cái Mép - Thị Vải cùng dự án cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ. Tuy nhiên, nhiều dịch vụ tài chính như tài trợ tàu, bảo hiểm, thanh toán hay quản trị rủi ro vẫn đang được doanh nghiệp Việt Nam thực hiện tại nước ngoài, chủ yếu thông qua Singapore.

"Đây chính là khoảng trống để TP.HCM phát triển hệ sinh thái tài chính hàng hải, kết nối doanh nghiệp logistics, hãng tàu, ngân hàng, bảo hiểm và các nhà đầu tư", ông nói.

Đối với lĩnh vực hàng không, Trung tâm có thể phát triển các dịch vụ tài trợ mua và thuê máy bay, quản lý tài sản hàng không, bảo hiểm, phát hành trái phiếu và nhiều sản phẩm tài chính chuyên biệt khác.

Bên cạnh đó, tài chính xanh cũng được xem là một trong những trụ cột quan trọng khi Việt Nam cần lượng vốn rất lớn để thực hiện chuyển đổi năng lượng và mục tiêu phát thải ròng bằng 0, thông qua các công cụ như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư hạ tầng, tài chính carbon và các cơ chế chia sẻ rủi ro.

Muốn hút vốn quốc tế phải có dự án đạt chuẩn

Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Việt Nam hiện không thiếu nhà đầu tư mà thiếu các dự án đủ chất lượng để hấp thụ nguồn vốn quốc tế.

Một dự án muốn thu hút vốn phải có cấu trúc tài chính rõ ràng, dòng tiền có thể dự báo, cơ chế phân bổ rủi ro hợp lý, hồ sơ minh bạch và đáp ứng các chuẩn mực báo cáo quốc tế.

Do đó, Trung tâm Tài chính quốc tế cần xây dựng danh mục các dự án có khả năng đầu tư, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong việc cấu trúc giao dịch, định giá rủi ro và kết nối với các quỹ đầu tư phù hợp.

Ngoài chất lượng dự án, ông Huân nhấn mạnh thể chế và môi trường pháp lý mới là yếu tố quyết định niềm tin của dòng vốn quốc tế. Nhà đầu tư cần một hệ thống giải quyết tranh chấp minh bạch, có thể sử dụng tiếng Anh, tham chiếu thông lệ quốc tế và bảo đảm các phán quyết được thực thi hiệu quả.

"Trung tâm Tài chính quốc tế phải là nơi dòng vốn quốc tế được cấu trúc, định giá, bảo vệ và chuyển hóa thành năng lực sản xuất của Việt Nam và khu vực", ông Huân nhấn mạnh.

Theo chuyên gia, TP.HCM cần hướng tới vai trò một "hệ điều hành của dòng vốn", kết nối trực tiếp với nền kinh tế thực và những lĩnh vực Việt Nam có lợi thế cạnh tranh, thay vì trở thành một phiên bản thu nhỏ của các trung tâm tài chính đã phát triển.