Mỹ nhập khẩu kỷ lục, thâm hụt thương mại phình lên 105,6 tỷ USD

Theo Bộ Thương mại Mỹ, thâm hụt thương mại tháng 8 tăng 13,7% so với tháng trước, lên 105,6 tỷ USD, cao hơn mức 102 tỷ USD mà giới phân tích dự báo.

Đây là mức thâm hụt lớn nhất kể từ tháng 3/2025, thời điểm ngay trước khi Tổng thống Donald Trump công bố loạt thuế đối ứng với các đối tác thương mại.

Điểm đáng chú ý là mức thâm hụt gia tăng dù Washington đã áp dụng hàng loạt biện pháp thuế quan nhằm hạn chế nhập khẩu và thu hẹp khoảng cách thương mại.

Tổng nhập khẩu tăng 4,3% lên mức kỷ lục 420,8 tỷ USD trong tháng 8. Riêng nhập khẩu hàng hóa tăng 5,3% lên 342,2 tỷ USD.

Một phần mức tăng đến từ việc doanh nghiệp bổ sung hàng tồn kho sau 5 quý liên tiếp giảm dự trữ. Nhập khẩu nguyên liệu và vật tư công nghiệp tăng 9,1 tỷ USD, trong đó dầu thô tăng 3,3 tỷ USD và vàng phi tiền tệ tăng 3,1 tỷ USD.

Tuy nhiên, động lực nổi bật nhất đến từ hàng hóa vốn.

AI kéo nhập khẩu lên mức kỷ lục

Nhập khẩu hàng hóa vốn tăng 6,2 tỷ USD, lên mức kỷ lục 146,4 tỷ USD, chủ yếu nhờ chất bán dẫn và máy móc công nghiệp.

Diễn biến này phản ánh làn sóng đầu tư mạnh vào trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng phục vụ AI tại Mỹ.

Dù nhập khẩu phụ kiện máy tính giảm 1,6 tỷ USD trong tháng 8, tổng giá trị nhóm này trong 8 tháng đầu năm vẫn đạt 158,5 tỷ USD, tăng mạnh so với 89,5 tỷ USD cùng kỳ năm 2025.

Nhu cầu nhập khẩu lớn phù hợp với bức tranh tiêu dùng và đầu tư nội địa đang khá mạnh. Chi tiêu hộ gia đình trong tháng 8 tiếp tục tăng, trong khi đơn hàng và giao hàng đối với hàng hóa vốn cốt lõi cũng duy trì ở mức cao.

Nói cách khác, thâm hụt thương mại tăng không nhất thiết phản ánh nền kinh tế suy yếu, mà phần nào cho thấy doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ vẫn chi tiêu mạnh.

Oren Klachkin, chuyên gia kinh tế tại Nationwide, cho rằng thương mại ròng nhiều khả năng sẽ kéo giảm tăng trưởng GDP quý III, nhưng đây là dấu hiệu của nhu cầu nội địa khỏe chứ không phải sự suy yếu kinh tế.

Xuất khẩu tăng nhưng không theo kịp nhập khẩu

Xuất khẩu của Mỹ trong tháng 8 tăng 1,4% lên 315,2 tỷ USD.

Xuất khẩu hàng hóa tăng 2,2% lên 205,7 tỷ USD, trong đó nguyên liệu và vật tư công nghiệp tăng 6,3 tỷ USD nhờ vàng phi tiền tệ, dầu thô và dầu nhiên liệu.

Xuất khẩu hàng hóa vốn tăng 1,3 tỷ USD, được hỗ trợ bởi chất bán dẫn và máy tính. Tuy nhiên, xuất khẩu máy bay dân dụng giảm 1 tỷ USD, còn hàng tiêu dùng giảm 2,2 tỷ USD, chủ yếu do dược phẩm giảm 2,4 tỷ USD.

Thâm hụt thương mại hàng hóa tăng 10,3% lên 136,6 tỷ USD. Sau khi điều chỉnh theo lạm phát, mức thâm hụt tăng thêm 8,7 tỷ USD lên 114,7 tỷ USD.

Thương mại đã kéo giảm GDP Mỹ trong 3 quý liên tiếp. Một số nhà kinh tế ước tính yếu tố này có thể làm tăng trưởng quý III giảm tới 2,5 điểm %.

Goldman Sachs sau báo cáo đã hạ dự báo tăng trưởng GDP quý III từ 3,4% xuống 3,1%. Mô hình GDPNow của Fed Atlanta cũng giảm dự báo từ 3,8% xuống 3,7%.

Thuế quan chưa thu hẹp được khoảng cách thương mại

Dữ liệu mới cũng đặt ra câu hỏi về hiệu quả của chính sách thuế quan.

Khi ông Trump đắc cử nhiệm kỳ hai vào tháng 11/2024, thâm hụt thương mại Mỹ ở mức 79,8 tỷ USD. Đến tháng 8/2026, con số đã tăng lên 105,6 tỷ USD.

Christopher Rupkey, chuyên gia kinh tế trưởng tại FWDBONDS, cho rằng thuế quan đến nay chưa làm giảm đáng kể sự phụ thuộc của Mỹ vào hàng hóa sản xuất ở nước ngoài.

Theo ông, vấn đề mang tính cấu trúc là chi phí lao động tại Mỹ quá cao, trong khi năng lực sản xuất trong nước không thể tăng đủ nhanh để đáp ứng mức tiêu dùng hiện tại.

Mỹ ghi nhận mức thâm hụt thương mại hàng hóa kỷ lục với Mexico, Việt Nam và Malaysia trong tháng 8.

Nước này cũng tiếp tục thâm hụt với Trung Quốc, Đài Loan, Liên minh châu Âu, Hàn Quốc và Ấn Độ.

Đáng chú ý, thâm hụt với Canada tăng thêm 4,1 tỷ USD. Giới phân tích cho rằng doanh nghiệp có thể đã đẩy mạnh nhập khẩu trước thời điểm các mức thuế mới có hiệu lực trong bối cảnh căng thẳng thương mại Mỹ và Canada.

Ngược lại, Mỹ đạt thặng dư hàng hóa kỷ lục với Bỉ, đồng thời tiếp tục thặng dư với Anh, Hà Lan, Hong Kong, Brazil, Australia, Saudi Arabia cùng một số khu vực khác.

Fed đối mặt thêm bài toán về lạm phát

Ngoài tác động lên GDP, thâm hụt thương mại lớn còn mang hàm ý về lạm phát.

Nhu cầu nội địa mạnh đồng nghĩa áp lực giá có thể tiếp tục tồn tại, đặc biệt khi nền kinh tế còn phải hấp thụ cú sốc từ giá năng lượng và chi phí nhập khẩu.

Một số nhà kinh tế cho rằng điều này củng cố khả năng Fed tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.

Carl Weinberg, chuyên gia kinh tế trưởng tại High Frequency Economics, cho rằng Fed cần theo dõi sát tình trạng dư cầu, nhất là khi áp lực giá từ năng lượng vẫn hiện hữu.

Fed tháng trước đã nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa biên độ lãi suất điều hành lên 3,75% đến 4,00%, đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt.

Dữ liệu thương mại tháng 8 vì vậy tạo ra một nghịch lý đáng chú ý. Nhu cầu mạnh giúp kinh tế Mỹ duy trì động lực, nhưng đồng thời kéo nhập khẩu lên kỷ lục, làm thâm hụt thương mại nới rộng và tạo thêm áp lực cho cả tăng trưởng lẫn lạm phát.