NASA thử nghiệm thành công công nghệ xây dựng ‘internet ngoài không gian’
NASA vừa ghi nhận một bước tiến quan trọng trong nỗ lực xây dựng hạ tầng liên lạc không gian thế hệ mới khi Trạm thử nghiệm đa mạng (PExT) hoàn thành thành công giai đoạn trình diễn công nghệ cốt lõi.
Kết quả này cho thấy tàu vũ trụ trong tương lai có thể linh hoạt chuyển đổi và truyền dữ liệu qua nhiều mạng lưới khác nhau, thay vì phụ thuộc vào một hệ thống liên lạc duy nhất như hiện nay. Thành công vượt kỳ vọng cũng khiến NASA quyết định kéo dài thời gian vận hành của hệ thống đến tháng 4/2027 nhằm tiếp tục thử nghiệm các tính năng mới và mở rộng hợp tác với nhiều đối tác khác.
PExT được đưa lên quỹ đạo vào tháng 7/2025 trên tàu vũ trụ BARD do York Space Systems phát triển. Hệ thống sử dụng băng tần Ka để đồng thời kết nối với các mạng vệ tinh của chính phủ và các nhà cung cấp thương mại, tạo nên một môi trường truyền thông linh hoạt hơn đáng kể so với các mô hình truyền thống.
Đến tháng 12/2025, PExT đã lần đầu truyền dữ liệu thành công về Trái Đất thông qua Hệ thống Vệ tinh Theo dõi và Tiếp sức của NASA, đồng thời phối hợp với hạ tầng của các doanh nghiệp tư nhân như Viasat và SES Space & Defense.
Bước sang giai đoạn mở rộng từ đầu năm 2026, dự án tiếp tục thực hiện hơn 50 phiên kết nối trực tiếp với Trái Đất thông qua các trạm mặt đất do SSC Space vận hành tại Đức. Các thử nghiệm này giúp mở rộng phạm vi phủ sóng, nâng cao độ tin cậy của hệ thống và tối ưu hiệu quả truyền tải dữ liệu.
Song song với phần cứng, NASA cũng hợp tác với Aalyria Technologies để tích hợp nền tảng phần mềm Spacetime. Hệ thống này được phát triển nhằm đồng bộ hóa các chuẩn phần mềm dùng chung, giúp đơn giản hóa quá trình điều hành mạng lưới và bảo đảm khả năng kết nối liền mạch giữa các vệ tinh quân sự và thương mại.
Sáng kiến này có sự tham gia của Đơn vị Đổi mới Quốc phòng Mỹ cùng Bộ Quốc phòng Mỹ, với mục tiêu xây dựng một tiêu chuẩn phần mềm chung cho các hệ thống liên lạc không gian trong tương lai. Dự án được tài trợ và quản lý bởi Chương trình Truyền thông và Định vị Không gian (SCaN) của NASA, phối hợp cùng Phòng Thí nghiệm Vật lý Ứng dụng thuộc Đại học Johns Hopkins.
Theo giới chuyên môn, thành công của PExT có thể trở thành nền tảng cho chiến lược dài hạn của NASA trong việc mở rộng vai trò của các mạng lưới truyền thông thương mại ngoài không gian.
Khả năng vận hành trên nhiều mạng cùng lúc không chỉ giúp khắc phục những hạn chế của mô hình liên lạc truyền thống mà còn được xem là yếu tố then chốt để xây dựng một "internet không gian" quy mô lớn. Trong tương lai, hạ tầng này có thể phục vụ từ các sứ mệnh ở quỹ đạo Trái Đất tầm thấp đến những chuyến thám hiểm Mặt Trăng, Sao Hỏa và các mục tiêu xa hơn trong Hệ Mặt Trời.
