Một hành lang điện 1.300MW nối 3 nước Đông Nam Á đang thành hình, Việt Nam giữ mắt xích quan trọng

Theo The Business Times, ngày 26/10, Cơ quan Quản lý thị trường năng lượng Singapore (EMA) đã cấp chấp thuận có điều kiện cho Sembcorp Utilities, công ty con của Sembcorp Industries, để phát triển dự án nhập khẩu điện phát thải carbon thấp từ Việt Nam và Malaysia.

Dự án mang tên Việt Nam - Malaysia - Singapore, gọi tắt là VMS, được thiết kế như một hành lang truyền tải điện xuyên biên giới, kết hợp nhiều nguồn năng lượng tái tạo tại hai quốc gia trước khi đưa điện tới Singapore.

Theo phương án hiện tại, điện tái tạo sản xuất tại Việt Nam sẽ được đưa sang Malaysia qua hệ thống truyền tải xuyên biên giới.

Malaysia vừa là nơi tiếp nhận một phần nguồn điện, vừa đóng vai trò trung chuyển trước khi điện tiếp tục được đưa tới Singapore.

Công suất toàn dự án dự kiến đạt 1.300 MW, lớn hơn công suất lắp đặt 1.200 MW của Nhà máy Thủy điện Lai Châu. Tuy nhiên, con số này phản ánh quy mô chung của hệ thống kết nối Việt Nam, Malaysia và Singapore, không phải lượng điện riêng Việt Nam sẽ xuất khẩu.

Các bên đặt mục tiêu đưa dự án vào vận hành từ năm 2035.

Việt Nam tham gia hành lang điện xuyên biên giới

VMS do Sembcorp Utilities cùng MY Energy Consortium phát triển. Liên danh có sự tham gia của Petronas, Tenaga Nasional Berhad và Tổng công ty Cổ phần Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí Việt Nam, PTSC, đơn vị thành viên của Petrovietnam.

Việc kết hợp điện gió ngoài khơi Việt Nam với nguồn điện mặt trời và hệ thống pin tại Malaysia cho phép dự án tận dụng các nguồn năng lượng tái tạo khác nhau trong khu vực, đồng thời hướng tới cung cấp điện ổn định hơn cho Singapore.

Nếu được triển khai đúng kế hoạch, VMS sẽ trở thành một phần của Lưới điện ASEAN, sáng kiến nhằm tăng cường kết nối hệ thống điện giữa các quốc gia Đông Nam Á và tạo điều kiện cho hoạt động mua bán điện xuyên biên giới.

Dù vậy, việc EMA cấp chấp thuận có điều kiện chưa đồng nghĩa dự án VMS đã hoàn tất thủ tục đầu tư hoặc chắc chắn được triển khai.

Các bên vẫn phải đáp ứng thêm nhiều yêu cầu về kỹ thuật, thương mại, pháp lý và giá điện trước khi nguồn điện có thể được đưa vào khai thác thương mại.

Singapore đẩy mạnh nhập khẩu điện

VMS chỉ là một phần trong chiến lược mở rộng nguồn cung điện từ bên ngoài của Singapore.

Cùng với dự án 1.300 MW từ Việt Nam và Malaysia, Sembcorp Utilities còn nhận chấp thuận có điều kiện để nhập thêm 300 MW điện từ bang Johor và 1.000 MW từ bang Sarawak của Malaysia.

Tại Tuần lễ Năng lượng Quốc tế Singapore ngày 26/10, Bộ trưởng phụ trách năng lượng Tan See Leng cho biết nước này đang xúc tiến một tuyến kết nối điện mới với bán đảo Malaysia có công suất lên tới 2.000 MW.

Hoạt động khảo sát dưới biển cho tuyến truyền tải mới dự kiến bắt đầu ngay trong tháng 10.

Nếu được triển khai, đây sẽ là tuyến kết nối điện thứ hai giữa Singapore và Malaysia, bổ sung cho hệ thống hiện hữu có khả năng truyền tải hai chiều tối đa 1.000 MW.

Loạt dự án cho thấy Singapore đang từng bước mở rộng mạng lưới nhập khẩu điện xuyên biên giới để đa dạng hóa nguồn cung và phục vụ mục tiêu giảm phát thải.

Tuy nhiên, chính phủ nước này nhấn mạnh sẽ không nhập khẩu điện với bất kỳ mức giá nào.

Theo ông Tan See Leng, nguồn điện nhập khẩu phải chứng minh được tính khả thi thương mại và có mức giá đủ sức cạnh tranh với những phương án giảm phát thải khác.

Sembcorp Industries, công ty mẹ của Sembcorp Utilities, là một trong những tập đoàn năng lượng và phát triển đô thị lớn của Singapore.

Năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu gần 5,8 tỷ SGD và lợi nhuận ròng cơ bản khoảng 1 tỷ SGD. Tổng công suất năng lượng tái tạo đang vận hành của tập đoàn đạt khoảng 15 GW vào cuối năm.

Nếu VMS vượt qua các bước phê duyệt tiếp theo, dự án sẽ không chỉ mở thêm một kênh xuất khẩu điện tái tạo cho Việt Nam mà còn trở thành một mắt xích đáng chú ý trong mạng lưới điện xuyên biên giới đang được xây dựng tại Đông Nam Á.