Ngân hàng chạy nước rút tăng vốn cuối năm, chuẩn bị cho Basel III

Cuối năm 2025, nhiều ngân hàng đồng loạt hoàn tất hoặc đẩy nhanh kế hoạch tăng vốn điều lệ. Động thái này nhằm củng cố an toàn vốn, tạo dư địa tăng trưởng tín dụng và chuẩn bị cho các yêu cầu mới về Basel III từ năm 2026.

Ngày 25/12/2025, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank, HOSE: CTG) thông báo đã hoàn tất phát hành cổ phiếu để trả cổ tức từ lợi nhuận còn lại các năm 2009-2016, 2021 và 2022. Sau phát hành, số lượng cổ phiếu có quyền biểu quyết tăng từ gần 5,4 tỷ lên gần 7,8 tỷ đơn vị, đưa vốn điều lệ từ 53.700 tỷ đồng lên hơn 77.669 tỷ đồng.

VietinBank đã phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu trả cổ tức cho 55.846 cổ đông, với tỷ lệ thực hiện quyền 44,63%. Khoảng 27.990 cổ phiếu lẻ phát sinh trong quá trình phân phối bị hủy bỏ. Ngân hàng cho biết toàn bộ phần vốn điều lệ tăng thêm sẽ được sử dụng cho hoạt động kinh doanh, phân bổ vào đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phát triển dịch vụ, mở rộng tín dụng và các hoạt động kinh doanh khác trên nguyên tắc an toàn, hiệu quả.

Ngoài đợt tăng vốn đã hoàn tất, VietinBank còn kế hoạch tiếp tục phát hành cổ phiếu từ lợi nhuận còn lại năm 2023 với quy mô 12.565 tỷ đồng và năm 2024 khoảng 15.600 tỷ đồng. Nếu triển khai đầy đủ các phương án này, vốn điều lệ của VietinBank dự kiến vượt 105.000 tỷ đồng.

Trước đó hai ngày, Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank, HOSE: HDB) cũng công bố hoàn tất phát hành cổ phiếu để trả cổ tức và cổ phiếu thưởng cho cổ đông hiện hữu. Sau các đợt phát hành, vốn điều lệ của HDBank tăng từ 38.594 tỷ đồng lên gần 50.053 tỷ đồng.

Cụ thể, HDBank phát hành gần 964,9 triệu cổ phiếu trả cổ tức cho 29.637 cổ đông với tỷ lệ 25%, đồng thời phát hành gần 181 triệu cổ phiếu thưởng từ nguồn vốn chủ sở hữu, tương ứng tỷ lệ 4,69%. Toàn bộ 18.448 cổ phiếu lẻ được tặng cho Công đoàn HDBank. Sau đợt phát hành, số lượng cổ phiếu lưu hành của ngân hàng tăng từ gần 3,86 tỷ lên hơn 5 tỷ đơn vị.

Nhiều năm qua, HDBank duy trì chính sách cổ tức cao và đều đặn nhờ nền tảng tăng trưởng lợi nhuận bình quân trên 25% mỗi năm. Lũy kế 9 tháng đầu năm 2025, ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế 14.803 tỷ đồng, ROE đạt 25,2% và ROA ở mức 2,1%.

Tính đến ngày 30/9/2025, tổng tài sản của HDBank đạt 782.000 tỷ đồng, tăng 12,1% so với đầu năm. Dư nợ tín dụng tăng 22,6%, tập trung vào các lĩnh vực ưu tiên và hoạt động sản xuất kinh doanh thiết yếu. Tỷ lệ nợ xấu riêng lẻ ở mức 1,97%, trong khi hệ số an toàn vốn (CAR) theo Basel II đạt 15%, thuộc nhóm cao của hệ thống ngân hàng.

Nguồn thu của ngân hàng cũng có sự chuyển dịch tích cực. Thu nhập ngoài lãi đạt 5.366 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng 178,6% so với cùng kỳ. Giao dịch qua kênh số tăng 47% và chiếm 94% tổng giao dịch, qua đó kéo tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) giảm xuống 25,7%.

Các đơn vị thành viên tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng chung của hệ sinh thái. Công ty tài chính tiêu dùng HD SAISON đạt lợi nhuận 1.100 tỷ đồng với ROE 24,4%. Công ty chứng khoán HD Securities ghi nhận 614 tỷ đồng lợi nhuận, tăng 30%. Trong khi đó, Vikki Bank đã bắt đầu có lãi sau 7 tháng chuyển đổi và thu hút hơn 1,3 triệu khách hàng mới.

Theo đánh giá của MBS Research, xu hướng gia tăng vốn cấp 1 sẽ tiếp tục là chủ đạo trong những năm tới nhằm đáp ứng Basel III. Áp lực tuân thủ các chuẩn mực an toàn vốn mới, cùng định hướng tăng trưởng tín dụng cao, khiến nhiều ngân hàng phải ưu tiên giữ lại lợi nhuận, hạn chế chia cổ tức tiền mặt và đẩy mạnh các phương án tăng vốn. Điều này được kỳ vọng giúp hệ thống ngân hàng nâng cao bộ đệm vốn, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu quản lý và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong trung hạn.