Tăng tốc phá dỡ nhiều tòa chung cư gần 50 năm từng được ví là 'xóm nhà giàu' của Việt Nam
Sau gần 50 năm sử dụng, nhiều tòa nhà tại khu chung cư Quang Trung (Nghệ An) hư hỏng nặng, đang khẩn trương được tháo dỡ, xây dựng lại.
Chiều 16/10, lãnh đạo phường Thành Vinh cùng đoàn công tác đã trực tiếp đến các tòa C2, C3, C4 thuộc Khu chung cư Quang Trung để vận động những hộ dân cuối cùng di dời khỏi các công trình xuống cấp nghiêm trọng, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.
Tại các tòa C2, C3, C4, đoàn công tác đã tuyên truyền, vận động người dân sớm chuyển đến nơi ở tạm thời, bàn giao mặt bằng phục vụ việc phá dỡ và xây dựng lại khu chung cư. Đây là những công trình được đánh giá có chất lượng ở mức D, mức nguy hiểm cao nhất trong phân loại chất lượng nhà chung cư, cần được xử lý để bảo đảm an toàn cho cư dân.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy, nhiều hạng mục của các tòa nhà đã xuống cấp nghiêm trọng. Tường bong tróc từng mảng, trần nhà xuất hiện những vết nứt sâu, một số vị trí lộ lõi thép. Cầu thang sắt hoen gỉ, lan can rung lắc, có đoạn nghiêng ra phía ngoài. Hệ thống điện và hạ tầng kỹ thuật cũng trong tình trạng cũ kỹ, dây điện chằng chịt, nhiều thiết bị có dấu hiệu hư hỏng.
Những dấu hiệu này phản ánh rõ tình trạng xuống cấp của công trình sau gần 50 năm khai thác, sử dụng, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và tâm lý của người dân. Hiện, trong tổng số 240 hộ dân tại các tòa nhà nói trên, chỉ còn 9 hộ chưa di dời.
Theo ông Nguyễn Văn Lư, Bí thư Đảng ủy phường Thành Vinh, địa phương đã ban hành các quyết định hỗ trợ kinh phí thuê nhà ở tạm cư trong 6 tháng, với mức bình quân 5 triệu đồng/hộ/tháng. Những hộ di dời sớm còn được xem xét thưởng từ 5-10 triệu đồng.
Song song với việc vận động người dân, phường Thành Vinh đang phối hợp với chủ đầu tư tháo gỡ các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ dự án chung cư CT3B, phấn đấu đưa các hộ dân vào khu tái định cư mới trong tháng 11/2026.
Trước đó, từ ngày 25-29/9, Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 30, chủ đầu tư dự án, đã tổ chức bốc thăm căn hộ tái định cư tại CT3B cho các chủ căn hộ thuộc những tòa nhà liên quan. Việc này giúp người dân xác định nơi ở mới, chủ động chuẩn bị cho quá trình chuyển nhà.
Trước đó, khu A, khu B và các tòa C5, C6 thuộc khu C đã được phá dỡ để bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Sau khi hoàn tất việc di dời và phá dỡ các công trình còn lại, mặt bằng sẽ tiếp tục được quản lý, bàn giao để triển khai dự án xây dựng lại Khu chung cư Quang Trung.
Việc hỗ trợ tiền thuê nhà, bố trí nơi ở tạm cư và tổ chức bốc thăm căn hộ tái định cư được xem là những bước quan trọng nhằm giảm bớt khó khăn cho người dân trong quá trình chuyển đến nơi ở mới. Dự án xây dựng lại khu chung cư hướng tới hình thành không gian sống có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đồng bộ hơn, đồng thời cải thiện kiến trúc và cảnh quan đô thị.
Được Chính phủ Đức viện trợ xây dựng năm 1974 và đưa vào sử dụng từ năm 1976, Khu chung cư Quang Trung từng là một trong những khu tập thể hiện đại bậc nhất TP Vinh (cũ) và khu vực miền Trung thời điểm đó. Với 22 tòa nhà cao 5 tầng, nơi đây từng được xem là hình mẫu nhà ở đô thị trong giai đoạn sau chiến tranh.
Trong thời kỳ bao cấp, khu chung cư còn được ví như “xóm nhà giàu”, bởi cư dân chủ yếu là cán bộ lãnh đạo, trí thức, công nhân viên xuất sắc và chuyên gia. Khi ấy, sở hữu một căn hộ tại đây không chỉ đáp ứng nhu cầu an cư mà còn được xem là biểu tượng của vị thế và sự sung túc.
Tuy nhiên, sau gần nửa thế kỷ sử dụng, diện mạo khu chung cư đã thay đổi đáng kể. Các công trình ngày càng xuống cấp, trong khi phần lớn cư dân hiện nay là cán bộ hưu trí, công nhân, viên chức và các hộ có thu nhập trung bình, thấp. Hạn chế về tài chính khiến nhiều gia đình chưa có điều kiện chuyển sang nhà ở thương mại, buộc phải tiếp tục sinh sống trong những căn hộ cũ kỹ.
Thực tế, tình trạng thấm dột, nứt tường, bong tróc bê tông và rêu mốc đã xuất hiện tại nhiều công trình. Hệ thống, phương tiện phòng cháy, chữa cháy (PCCC) ở một số nơi chưa được trang bị đầy đủ hoặc đã hư hỏng. Bên cạnh đó, việc người dân tự ý cơi nới căn hộ, lắp đặt lồng sắt dạng “chuồng cọp” bên ngoài không chỉ ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, gây khó khăn cho công tác PCCC, cứu nạn, cứu hộ.
Những bất cập trên cho thấy yêu cầu cấp thiết phải đẩy nhanh tiến độ di dời, phá dỡ và xây dựng lại Khu chung cư Quang Trung. Đây không chỉ là giải pháp xử lý các công trình nguy hiểm mà còn mở ra cơ hội tái thiết một khu dân cư lâu đời, từng bước nâng cao chất lượng nhà ở, cải thiện điều kiện sinh hoạt và bảo đảm an toàn cho người dân.
