Ngành học ở Việt Nam ít trường đào tạo chuyên sâu, đang 'khát' hơn 30.000 nhân lực, thu nhập gần 100 triệu đồng/tháng

Game không chỉ là một hình thức giải trí mà đã trở thành ngành công nghiệp tỷ USD với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Mỗi trò chơi thu hút hàng triệu người chơi đều là kết quả của quá trình sáng tạo, thiết kế và phát triển kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, với sự tham gia của đội ngũ lập trình viên, họa sĩ, nhà thiết kế và chuyên gia công nghệ.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp game Việt Nam liên tục tăng trưởng, nhu cầu về nhân lực chất lượng cao cũng ngày càng lớn. Theo dự báo của Bộ Khoa học và Công nghệ, Việt Nam cần khoảng 30.000 nhân lực cho ngành game trong vài năm tới ở nhiều vị trí như thiết kế game, lập trình, vận hành và marketing. Tuy nhiên, số lượng trường đại học đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này vẫn còn khá ít, khiến nguồn nhân lực chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.

Điều đó khiến Thiết kế và Phát triển Game trở thành một trong những ngành học giàu triển vọng, thu hút nhiều bạn trẻ yêu thích công nghệ, sáng tạo và mong muốn tạo ra những sản phẩm có sức ảnh hưởng trên thị trường toàn cầu.

Không chỉ chơi game, sinh viên được học cách tạo ra cả một thế giới ảo

Thiết kế Game là ngành học kết hợp giữa công nghệ thông tin, mỹ thuật, lập trình và tư duy sáng tạo để xây dựng một sản phẩm hoàn chỉnh từ ý tưởng ban đầu đến khi phát hành.

Hiểu đơn giản, sinh viên sẽ được đào tạo cách tạo nên một trò chơi. Từ việc xây dựng ý tưởng, phát triển cốt truyện, thiết kế nhân vật, tạo bản đồ, xây dựng cơ chế và lối chơi cho đến lập trình, kiểm thử và hoàn thiện sản phẩm.

Trong quá trình học, người học không chỉ được tiếp cận kiến thức về lập trình mà còn học cách thiết kế giao diện người dùng, xây dựng trải nghiệm người chơi, thiết kế cấp độ (level design), phát triển đồ họa và phối hợp cùng nhiều bộ phận khác để đưa ý tưởng thành hiện thực.

Game Designer là người giữ vai trò xây dựng "linh hồn" của trò chơi. Họ quyết định cốt truyện, luật chơi, nhân vật, hệ thống nhiệm vụ và trải nghiệm mà người chơi sẽ có trong suốt quá trình tham gia.

Bên cạnh đó, sinh viên còn được rèn luyện các kỹ năng phân tích hành vi người chơi, đánh giá trải nghiệm sau mỗi lần thử nghiệm (play-test), từ đó điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm trước khi phát hành.

Để theo đuổi ngành học này, ngoài nền tảng công nghệ thông tin và lập trình, người học cần có khả năng tư duy logic, óc sáng tạo, kỹ năng giao tiếp và làm việc nhóm. Bởi một trò chơi thành công luôn là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều bộ phận khác nhau như lập trình, mỹ thuật, âm thanh và vận hành.

Khả năng viết tài liệu kỹ thuật cũng là kỹ năng quan trọng. Đây là cầu nối giúp các thành viên trong nhóm hiểu rõ yêu cầu của dự án, thống nhất quy trình phát triển và hạn chế sai sót trong quá trình sản xuất game.

Ngành công nghiệp tỷ USD nhưng vẫn thiếu nhân lực chất lượng cao

Theo công ty nghiên cứu thị trường game Newzoo, thế giới hiện có khoảng 3 tỷ người chơi game và con số này được dự báo sẽ tăng lên 4,5 tỷ người vào năm 2030. Doanh thu toàn ngành năm nay ước đạt gần 219 tỷ USD.

Tại Việt Nam, ngành game cũng đang phát triển mạnh mẽ. Theo định hướng của Bộ Khoa học và Công nghệ, trong 5 năm tới, Việt Nam đặt mục tiêu có khoảng 100-150 doanh nghiệp phát hành game, quy mô thị trường đạt 1 tỷ USD cùng khoảng 400 dự án khởi nghiệp trong lĩnh vực này.

Đáng chú ý, Việt Nam hiện có nhiều doanh nghiệp và studio phát triển game đạt thành tích nổi bật trên thị trường quốc tế, trong đó có một kỳ lân công nghệ hoạt động trong lĩnh vực game. Khoảng một nửa số tựa game phổ biến trên thế giới có sự tham gia của nhân sự Việt Nam ở nhiều công đoạn phát triển.

Việt Nam cũng sở hữu 5 trong 10 studio game hàng đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Australia. Tuy nhiên, phần lớn doanh nghiệp vẫn chủ yếu đảm nhận vai trò gia công cho các đối tác nước ngoài. Một trong những nguyên nhân là nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu.

Theo dự báo, chỉ trong vài năm tới, thị trường cần thêm khoảng 30.000 nhân sự cho ngành game. Trong khi đó, số trường đại học đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này vẫn còn khá ít.

Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông là trường đại học đầu tiên tại Việt Nam mở ngành Thiết kế và Phát triển Game từ năm 2024, sau đó tiếp tục triển khai chương trình Thiết kế đồ họa Game (Game Art). Trước đó, một số trường quốc tế như RMIT Việt Nam và British University Vietnam đã đào tạo các chương trình liên quan đến thiết kế game.

Những năm gần đây, nhiều cơ sở giáo dục cũng bắt đầu tham gia đào tạo lĩnh vực này như Đại học CMC, Đại học Kiến trúc TP.HCM, Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Mỹ thuật Công nghiệp, Đại học FPT, HUTECH, Đại học Văn Lang hay Đại học Hoa Sen thông qua các chương trình về thiết kế game, đồ họa game hoặc mỹ thuật số.

Mức điểm chuẩn của ngành tại nhiều trường hiện dao động khoảng 23-27 điểm, phản ánh sức hút ngày càng lớn đối với thí sinh yêu thích công nghệ và sáng tạo.

Cơ hội việc làm rộng mở, nhiều vị trí có thu nhập trên 100 triệu đồng

Một trong những lý do khiến ngành Thiết kế và Phát triển Game thu hút người học là cơ hội nghề nghiệp đa dạng cùng mức thu nhập hấp dẫn.

Sau khi tốt nghiệp, sinh viên có thể đảm nhận nhiều vị trí như Game Designer, Game Developer tại các công ty và studio phát triển game trong nước hoặc quốc tế như VNG, VTC Game, Gameloft cùng nhiều doanh nghiệp công nghệ khác.

Ngoài hai vị trí phổ biến này, người học còn có thể trở thành chuyên viên kiểm thử game (Game Tester), chuyên viên vận hành hệ thống game, lập trình viên phần mềm, kiểm thử phần mềm hoặc làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực công nghệ thông tin và phát thanh truyền hình.

Đối với những người yêu thích nghiên cứu, con đường trở thành giảng viên hoặc cán bộ nghiên cứu tại các trường đại học, viện nghiên cứu cũng là lựa chọn phù hợp. Không ít sinh viên còn lựa chọn khởi nghiệp bằng cách phát triển game độc lập và đưa sản phẩm lên các nền tảng như Google Play hoặc App Store để tạo nguồn thu lâu dài.

Theo khảo sát của Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, sinh viên làm việc trong ngành game sau khi tốt nghiệp từ 1-2 năm có mức thu nhập phổ biến khoảng 10-20 triệu đồng mỗi tháng. Sau vài năm tích lũy kinh nghiệm, nhiều người có thể đạt mức lương cao gấp hai đến ba lần.

Thực tế trên thị trường lao động, mức thu nhập của Game Designer có biên độ khá rộng. Người mới vào nghề thường nhận khoảng 10-20 triệu đồng/tháng. Ở cấp trung, mức lương phổ biến từ 20-35 triệu đồng/tháng. Với các chuyên gia giàu kinh nghiệm hoặc vị trí quản lý như Senior, Lead hay Producer, thu nhập có thể đạt 35 triệu đồng đến hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, tùy quy mô doanh nghiệp và năng lực cá nhân.

Không chỉ có lương cố định, nhiều người còn tăng thu nhập thông qua các dự án freelance, hợp tác với doanh nghiệp nước ngoài hoặc tự phát triển game để kinh doanh trên các kho ứng dụng. Với những sản phẩm thành công, nguồn thu gần như không bị giới hạn.

Sự phát triển nhanh của ngành công nghiệp game, nhu cầu tuyển dụng lớn cùng mức thu nhập hấp dẫn đang biến Thiết kế và Phát triển Game trở thành một trong những ngành học đáng chú ý trong khối công nghệ. Đối với những bạn trẻ yêu thích sáng tạo, lập trình và mong muốn tạo ra những sản phẩm được hàng triệu người trên thế giới sử dụng, đây là lựa chọn giàu tiềm năng trong những năm tới.